IV SAB/Wa 166/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Agencji Nieruchomości Rolnych w przedmiocie sprzedaży nieruchomości rolnych Skarbu Państwa postanawia: odrzucić skargę. S. G. złożył w dniu 24 czerwca 2009 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych w W. skargę na bezczynność Agencji Nieruchomości Rolnych w W. w przedmiocie nieruchomości rolnych Skarbu Państwa. W skardze S. G. podniósł, iż od dnia 4 marca do dnia 25 maja 2009 r. Agencja Nieruchomości Rolnych pozostawała w bezczynności w związku z nieprawidłowościami i nie przestrzeganiem zasad prawnych w wydzierżawianiu gruntów rolnych przeprowadzonego przetargu i nieudostępnianiu skarżącemu akt prowadzonego postępowania skargowego w celu zapoznania się i oceny zebranego materiału dowodowego stosownie do prawa wynikającego z art. 72 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" oraz prawa przewidzianego w art. 51 Konstytucji RP. Skarżący wniósł o zobowiązanie Agencji Nieruchomości Rolnych do udostępnienia skarżącemu do wglądu akt postępowania skargowego w całości w Oddziale Terenowym Agencji Nieruchomości Rolnych w Z. oraz o obciążenie kosztami postępowania sądowego organu. W uzasadnieniu wskazał, iż od dnia 8 grudnia 1999 r. do dnia dzisiejszego skarżący kilka razy występował z wnioskami o wydzierżawienie i o sprzedaż gruntów rolnych będących własnością Skarbu Państwa. Z uwagi na uzyskanie niesatysfakcjonujących odpowiedzi od Terenowego Oddziału Agencji Nieruchomości Rolnych w Z. w przedmiocie możliwości zakupu nieruchomości rolnej Skarbu Państwa, nie udostępnieniem akt postępowania do wglądu oraz nie zebraniem źródłowego materiału, skarżący zwrócił się do Sądu o rozpoznanie niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa". W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący po przeprowadzeniu przetargu stał się kandydatem na dzierżawcę, a od dnia 5 października 2004 r. jest dzierżawcą części nieruchomości rolnych oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...] i [...] o powierzchniach odpowiednio 0,75 ha i 1,46 ha. Umowa dzierżawy została zawarta na czas określony do dnia 31 października 2009 r. Dnia 26 marca 2008 r. skarżący skierował do Agencji wniosek o sprzedaż całych nieruchomości [...] i [...] o powierzchniach odpowiednio 1,86 ha i 2,96 ha. Następnie skarżący skierował do Agencji skargi z dnia 23 czerwca 2008 r. oraz dnia 8 grudnia 2008 r. na które uzyskał odpowiedzi. Zdaniem Agencji, odpowiedzi na skargi kierowane do zainteresowanego dot. możliwości nabycia nieruchomości nr [...] i [...] nie mają charakteru władczych rozstrzygnięć administracyjno-prawnych, które mogłyby być poddane kontroli sądu administracyjnego. Informacja o sposobie nabycia nieruchomości nie jest ponadto aktem administracyjnym zewnętrznym wydanym przez Prezesa Agencji w trybie określonym w przepisach kpa lub innych ustaw regulujących sferę indywidualnych praw i obowiązków obywateli. Prezes Agencji ma możliwość wydawania decyzji administracyjnych wyłącznie w zakresie określonym szczególnymi przepisami prawa. Zatem zdaniem Prezesa Agencji skargę należy odrzucić. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Go 59/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazał ją według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem wniesienie skargi w sprawie, która nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, musi skutkować takim rozstrzygnięciem. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami min.: art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ppsa, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ppsa skarga na bezczynność organów służy, gdy organ nie wydaje w terminie: decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie albo które kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak też nie wydaje innych niż wymienione aktów lub nie dokonuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz nie wydaje w terminie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Na wstępie wyjaśnić należy, iż Agencja Nieruchomości Rolnych nie jest organem administracji publicznej, lecz - zgodnie z art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 tj. ze zm.), zwanej dalej "ugnr" - państwową osobą prawną wykonującą prawo własności i inne prawa rzeczowe na rzecz Skarbu Państwa w stosunku do mienia powierzonego Agencji przez Skarb Państwa. Zgodnie z art. 38 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 ugnr mienie wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa może być wydzierżawiane lub wynajmowane osobom fizycznym lub prawnym, na zasadach kodeksu cywilnego, przy czym umowę dzierżawy zawiera się po przeprowadzeniu przetargu ofert pisemnych lub publicznego przetargu ustnego. Zaś sprzedaż i nabywanie nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa prowadzi Agencja lub upoważniony przez nią w drodze umowy zlecenia inny podmiot (art. 27 ugnr) w oparciu o rozdział 6 ugnr. Stosownie zaś do art. 54 ugnr, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stwierdzić należy, iż w przepisach ugnr zarówno w kwestiach oddawania nieruchomości Skarbu Państwa w dzierżawę czy też sprzedaży tych nieruchomości ustawodawca nie wskazał na konieczność wydawania w tym względzie decyzji administracyjnej, jak również nie określił tych czynności jako mających charakter administracyjny. Tak więc, zarówno tryb przetargowy, jak i nabycie nieruchomości może nastąpić tylko i wyłącznie na podstawie umowy mającej charakter cywilnoprawny. Wnioski skargi o rozpoznanie sprawy w przedmiocie utrudnienia zakupu nieruchomości są żądaniami ze sfery cywilnoprawnej, a nie ze sfery administracji publicznej i jako takie nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Kwestia udostępnienia akt do wglądu także nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zgodnie z art. 73 § 1 kpa organ administracji publicznej w każdym stadium postępowania obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, zaś Agencja Nieruchomości Rolnych nie jest organem administracji publicznej a państwową osobą prawną, działającą na podstawie ugnr, ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.) oraz statutu. W ustawach regulujących działanie Agencji brak jest przepisów odsyłających do przepisów kpa (z wyjątkiem stosowania przepisów o doręczeniach). Skutkiem czego, Agencja nie wszczyna postępowania administracyjnego i przepis art. 73 kpa nie ma do niej zastosowania, stąd żądanie skargi w tym zakresie nie jest zasadne. Zważywszy na przytoczone wyżej względy stwierdzić trzeba, iż sąd administracyjny nie jest właściwy ani do zobowiązania Agencji do udostępnienia akt postępowania, ani do rozpatrzenia kwestii sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa, w związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.