IV SAB/Wa 166/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-02
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez stronę wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej, które były niezbędne do oceny jej możliwości płatniczych. Niewykonanie tego wezwania uniemożliwiło sądowi ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, co zgodnie z przepisami PPSA skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niezłożenia przez skarżącego dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej. Skarżący wniósł sprzeciw, kwestionując zasadność wezwania do złożenia dokumentów. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. H. na przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy było niezłożene przez skarżącego dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej.
W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że całe uzasadnienie postanowienia to "cwaniactwo i zuchwalstwo" mające na celu pozbawienie go prawa do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 tej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Stosownie do treści art. 255 cyt. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W trybie tego przepisu skarżący został wezwany do nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, kont i lokat, nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych przez niego i jego żonę świadczeń rentowych, nadesłania oświadczenia wskazujące jakie koszty ponosi za wynajem domu, w którym mieszka, złożenia oświadczenia, czy mieszka razem z córką, ponadto do złożenia oświadczenia, za jaką nieruchomość płaci podatek oraz jakie wydatki poniósł w ostatnich trzech miesięcy na kształcenie córki i jakie środki przeznaczył na zakup opału.
Skarżący w piśmie z dnia 9 lutego 2013 r., wskazał, że wezwanie do nadesłania dokumentów jest bezprawne i nieprecyzyjne.
W ocenie Sądu dokumenty te były niezbędne do oceny wiarygodności otrzymywanych świadczeń, a także ustalenia rzeczywistej wysokości wpływów trzyosobowej rodziny i możliwości płatniczych skarżącego.
Kwota deklarowanych dochodów i wydatków mogła bowiem budzić wątpliwości, skoro j jednej strony strona deklaruje, że dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.401 zł brutto miesięcznie, a z drugiej zaś wskazuje, że koszty leków, dowozu do lekarzy i na badania pochłaniają około 200 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości, opłaty bieżące, jak woda, wywóz nieczystości płynnych, czy gaz w butli to wydatek rzędu 350 zł miesięcznie, bieżące remonty nieruchomości, w której mieszka skarżący kosztują około 100 zł miesięcznie, a koszty niektórych z badań żony, koniecznych do przeprowadzenia co kilka miesięcy, to 1500 - 2000 zł, zakup opału około 700 zł. W dodatku skarżący nie wskazał, jakie koszty ponosi w związku z studiowania córki, koszty wynajmu domu, wyżywienia, czy ubrania. W ocenie Sądu dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niepełne, co obligowało do wezwania skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnić i oświadczeń mających na celu ustalenie prawdziwych możliwości płatniczych skarżącego.
Skoro powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi Sąd nie mógł ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło