IV SAB/Wa 167/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2012 r. sprawy ze skargi T. R. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wydania decyzji 1. zobowiązuje Ministra Obrony Narodowej do rozpoznania - w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy - wniosku z dnia 9 stycznia 2003 r. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1965 r. o przejściu na własność Państwa nieruchomości położonych w K. przy ul. [...]; 2. stwierdza, że bezczynność nastąpiła bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego T. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem datowanym na [...] października 2011 r. T. R. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na bezczynność -Ministra Obrony Narodowej (dalej "Ministra") w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1965 r. w sprawie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonych w K. przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie wskazując, że wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1155/10, Sąd uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], zapadłą w postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia [...] stycznia 2003 r., wniesionym przez następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], składającej się z działek o nr ewid. [...],[...],[...],[...] i [...]. Organ podniósł, że w toczącym się po uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2009 r. postępowaniu, podejmował działania zmierzające do odtworzenia zaginionych akt sprawy, w szczególności dokumentów potwierdzających doręczenie decyzji z dnia [...] listopada 1965 r. Zarządzeniami z dnia [...] grudnia 2011 r., [...] stycznia 2012 r., [...] marca 2012 r. Sąd wezwał organ do nadesłania akt administracyjnych sprawy. Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister przekazał akta prowadzonego postępowania w przedmiecie odtworzenia akt postępowania o stwierdzenie przejścia nieruchomości na własność Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny) nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność | miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a, zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (od dnia 11 kwietnia 2011 r. także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Obrony Narodowej, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie organ nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1965 r. Podniesiona przez organ okoliczność, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nie było możliwe ze względu na będące w toku odtwarzanie akt postępowania zwyczajnego, nie zwalniała organu z obowiązku dopełnienia określonych rygorów procesowych przewidzianych w przepisach k.p.a. W szczególności organ winien był każdorazowo zawiadomić skarżącego o przewidywanym przedłużeniu terminu wydania rozstrzygnięcia oraz powodach zwłoki. Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że Minister wielokrotnie występował do właściwych instytucji zajmujących się archiwizowaniem dokumentów o przekazanie dokumentów dotyczących niniejszej sprawy. Powyższe uznać należy za działanie prawidłowe. Na podstawie akt sprawy nie można jednakże ustalić, czy w związku z powyższym skarżący był informowany o sposobie i terminie załatwienia sprawy oraz o tym, jakie działania zostały dokładnie podjęte w celu odtworzenia akt niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, że w świetle przekazanych Sądowi akt sprawy wymiana korespondencji pomiędzy Ministrem a wspomnianymi instytucjami kończy się pismem, które wpłynęło do organu w dniu [...] grudnia 2011 r. (k. [...] akt administracyjnych). Podkreślenia wymaga, że skoro rozpatrzenie przez Ministra sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] listopada 1965 r. i wydanie w tym przedmiocie decyzji było w ocenie organu uzależnione od zakończenia ostatecznym orzeczeniem administracyjnym toczącego się postępowania w przedmiocie odtworzenia akt postępowania, w którym orzeczenie z dnia [...] listopada 1965 r. to zostało wydane (tj. odtworzenia akt postępowania zwyczajnego), to organ winien był rozważyć zawieszenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] listopada 1965 r. (tj. postępowania nadzorczego) do czasu zakończenia ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym postępowania o odtworzenie akt postępowania zwyczajnego (art.97 § 1 pkt 4 k.p.a.). W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu w przedmiotowym postępowaniu należało uznać za uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. W okresie tym organ zobowiązany będzie rozstrzygnąć wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1965 r. co do meritum, ewentualnie - w razie niezakończenia postępowania o odtworzenie akt - rozważyć spełnienie się przesłanek obligujących organ do zawieszenia postępowania nadzorczego na podstawie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu nie ma natomiast podstaw do stwierdzenia, że bezczynność Ministra miała charakter rażący. Przede wszystkim nie sposób nie zauważyć, iż opóźnienie w załatwieniu sprawy, spowodowane było oczekiwaniem na archiwalne akta z postępowania związanego z wydaniem kwestionowanej decyzji (w tym dowodów doręczenia tej decyzji). Skoro zatem niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałej w takim stanie faktycznym bezczynności, nie można zakwalifikować jako rażącej. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.