IV SAB/Wa 18/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-23
Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu nieuzupełnienia przez stronę wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej stan majątkowy i dochody?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) podlega oddaleniu, jeżeli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawi wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze. Brak tych informacji uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek ustawowych do przyznania prawa pomocy, co uzasadnia negatywne rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia. Złożone przez wnioskodawcę oświadczenie majątkowe okazało się niewystarczające. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia, jednak wnioskodawca nie zastosował się do wezwania, wnosząc jedynie polemikę dotyczącą danych osobowych, bez odniesienia do swojej sytuacji materialnej. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
W. B. alias L. F. na urzędowym formularzu z dnia 26 czerwca 2013 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura w wysokości 1920 zł.
Ponieważ oświadczenie skarżącego z dnia 26 czerwca 2013 r. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 10 lipca 2013 r. wezwano go do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest do:
1. nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
2. nadesłania dokumentu potwierdzającego dochód z emerytury,
3. złożenia oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie,
4. złożenia oświadczenia, gdzie skarżący mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 lipca 2013 r. (k. 7 akt sądowych). Termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 10 lipca 2013 r. upłynął zatem w dniu 6 sierpnia 2013 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie złożył do akt sprawy żądanych od niego dokumentów i oświadczeń. Natomiast w dniu 5 sierpnia 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo, w którym skarżący podjął polemikę w zakresie swoich danych osobowych, nie odniósł się zaś do swej sytuacji materialnej.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jej możliwości płatniczych.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania.
Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 26 czerwca2013 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez niego w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Ustaleniu relacji miesięcznych wpływów do budżetu domowego do wysokości jego niezbędnych obciążeń służyło zobowiązanie skarżącego do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczeń dotyczących wydatków ponoszonych na wynajem mieszkania oraz wydatków poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy na bieżące utrzymanie.
Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 10 lipca 2013 r. wezwanie nie udzieliła odpowiedzi. Stwierdzić zatem należy, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 10 lipca 2013 r. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy.
Dopóki strona nie złoży do akt spawy stosownych dokumentów i wyjaśnień, uwzględnienie jej wniosku nie będzie możliwe.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło