IV SAB/Wa 18/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata został odmówiony, ponieważ strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Niewykonanie wezwania uniemożliwiło kompleksową ocenę możliwości ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
W. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy, od którego W. B. wniósł sprzeciw. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia i udokumentowania danych zawartych we wniosku, jednak skarżący nie przedstawił wszystkich niezbędnych elementów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. B. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy
W zażaleniu z dnia 3 czerwca 2013 r. W. B. alias L. F. zawarł wniosek, skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznanie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta W. dołączając wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu urzędowym.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2013 r. odmówiono W. B. alias L. F. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 13 września 2013 r. W. B. alias L. F. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia.
Skutkiem wniesionego sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), postanowienie z dnia 21 września 2006 r. utraciło moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym, według art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba prawna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z treścią art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na formularzu urzędowym, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma zapewnić możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie są w stanie, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, uiścić kosztów postępowania sądowego samodzielnie i stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu.
Z punktu widzenia art. 245 § 1 w związku z art. 246 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien uwzględnić nie tylko bieżące dochody i wydatki skarżącego ale również jego stan majątkowy. W świetle powołanych uregulowań stronę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Decydujące znaczenie dla oceny sytuacji materialnej mają oświadczenia odnośnie sytuacji finansowej zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym w przypadku gdy dane zawarte we wniosku okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie skarżący został wezwany pismem z dnia 10 lipca 2013 r. na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 w zw. z art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia i udokumentowania danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo wezwania skarżący nie przedstawił wszystkich niezbędnych elementów wskazujących na jego sytuację materialną. Nie wykonując tym samym wezwania skarżący uniemożliwił dokonanie w sposób kompleksowy oceny możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych oraz kwestii ustanowienia pełnomocnika z urzędu co skutkuje koniecznością odmowy udzielenia prawa pomocy skarżącemu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło