IV SAB/Wa 181/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Towarzystwa [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Towarzystwo [...], pismem z dnia 3 marca 2015 r. (data wpływu pisma do organu) wniosło skargę na bezczynność organu administracji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] i o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] do wydania stosownego rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku Towarzystwa z dnia 7 października 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia [...] stycznia 2011 r.f Nr [...], o ustaleniu warunków zabudowy dla niezabudowanych działek nr ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w R. dla inwestycji polegającej na budowie wytwórni pasz w ramach tworzenia zabudowy produkcyjnej, na rzecz [...]. Ponadto na podstawie art. 149 § 2 ww. ustawy Towarzystwo wniosło o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Uzasadniając swoją skargę wskazało, że w jego ocenie, SKO [...] przez okres dwóch lat, tj. po 16 stycznia 2013 r. do dnia wniesienia skargi, nie próbowało wypożyczyć akt sprawy celem rozpoznania ww. wniosku Stowarzyszenia. SKO [...] jedynie pismem z dnia 4 stycznia 2013r. wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy gdzie w odpowiedzi z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd odmówił wypożyczenia akt. Po tej dacie SKO [...] nie wykazało inicjatywy celem uzyskania akt z Sądu, zamiast tego w pismach do Stowarzyszenia z dnia 28 stycznia 2013 r., 31 lipca 2013 r., 30 października 2013 r., 31 stycznia 2014 r., 30 kwietnia 2014 r., 28 sierpnia 2014 r., 30 stycznia 2015 r. kolejno wyznaczało nowe terminy załatwienia sprawy, powołując się na tę samą okoliczność, tj. odmowę Sądu z dnia 16 stycznia 2013 r. dot. braku możliwości wypożyczenia akt administracyjnych. Zdaniem skarżącego zatem, kolejne wyznaczane terminy załatwienia sprawy nie miały żadnego związku z odmową Sądu, na którą powoływał się w swoich pismach organ. Działania organu w tym zakresie miały jedynie charakter zachowania pozorności działania organu i prowadziły de facto do stanu bezczynności. W dniu 3 marca 2015r., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w jednej przesyłce wpłynęła kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na bezczynność postępowania opatrzona datą 26 lutego 2015r; oraz kierowane do tut. Kolegium wezwanie do usunięcia naruszenia prawa także z dnia 26 lutego 2015r. Na skutek wniesionego wezwania do usunięcia naruszenia prawa ponownie pismem z dnia 30 marca 2015r., nr [...], [...], SKO [...] wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie przedmiotowych akt sprawy. Po wypożyczeniu akt administracyjnych przez WSA w Warszawie organ administracyjny w dniu [...] kwietnia 2015 roku Nr [...] wydał w niniejszej sprawie decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] podniosło, że skarga jest całkowicie niezasadna. Wniosło o odrzucenie skargi na podstawie przepisu art 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t.) jak i z ostrożności procesowej, w przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, Kolegium wniosło o jej oddalenie na podstawie przepisu art. 151 ppsa. W uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowo przebieg prowadzonego przez siebie postępowania i podkreślił, że podejmował czynności zmierzające do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jak i informował strony o kolejnych przewidzianych terminach rozpoznania w sprawie. Nadto wskazał, że próby podejmowane przez skarżącego wzruszenia aktów administracyjnych w trybach nadzwyczajnych wydanych dla inwestycji polegającej na budowie wytwórni pasz w ramach tworzenia zabudowy produkcyjnej na działkach o nr ew. [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w R. zrealizowanej na wniosek [...] są podejmowane od połowy 2012r., na różnych płaszczyznach w stosunku do decyzji ustalających środowiskowe uwarunkowania zgody, decyzji lokalizacyjnych oraz decyzji o pozwoleniu zintegrowanym. Organ podniósł, iż pierwotnie wnioski o wzruszenie w/w ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych składane były przez członków Towarzystwa [...] występujących w tych postępowaniach jako osoby fizyczne, zaś w późniejszym czasie jako wnioskodawca występowało w/w Towarzystwo. W tym czasie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało skierowanych około 13 skarg na wyżej przytoczone akty administracyjne. Materiał dowody zgromadzony w przedmiotowych sprawach w całości (w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...]), bądź też w części (w sprawach dot. decyzji środowiskowych) stanowił akta niezbędne do rozpatrzenia pozostałych wniosków składanych przez Skarżących. SKO [...] wskazało, iż w przedmiotowej sprawie zapadła decyzja w dniu [...] kwietnia 2015 roku. Na rozprawie sądowej w dniu 4 września 2015 r. pełnomocnik organu, podtrzymując okoliczności zawarte w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "ppsa", Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji zaś wydania przez organ decyzji, przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie na bezczynność organu w zakresie zobowiązania go do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Przechodząc do meritum przede wszystkim podnieść należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie art. 12 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "kpa", organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Przede wszystkim wyjaśnić należy, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] rozpoznało przedmiotowy wniosek wydając w dniu [...] kwietnia 2015 decyzję za numerem [...], w przedmiocie nie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...]. W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości, a jeśli tak to czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Zawarty bowiem w zdaniu drugim powołanego wcześniej przepisu art. 149 § 1 ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Analizując zgromadzony w aktach materiał dokumentacyjny, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim na uwadze mieć należy, że przedmiotowy wniosek pozostawał bez rozpoznania przez ponad dwa lata, a organ poza wyżej powołanymi pismami o wyznaczeniu kolejnego terminu rozpoznania wniosku nie podjął żadnych merytorycznych działań. Ostatecznie po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa z jednoczesnym wniesieniem skargi na bezczynność organu, SKO [...] zwróciło się do tut. sądu o wypożyczenie akt administracyjnych, celem wydania decyzji, skutkiem czego żądane akta sprawy zostały organowi przedstawione. Okoliczność wielotorowego sporu pomiędzy skarżącym a organem, na którą powołuje się organ w uzasadnieniu swojej odpowiedzi na skargę, nie może usprawiedliwiać niemożności rozpoznania konkretnego wniosku, a z pewnością braku podejmowania działań zmierzających do rozstrzygnięcia. Stąd też, powołane przez organ okoliczności w ocenie sądu, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie natomiast brak jakiegokolwiek działania w sposób oczywisty przemawia za rażącym naruszeniem prawa. Należy również podnieść, iż w niniejszym stanie faktycznym sprawy, brak jest podstaw do odrzucenia skargi, na podstawie przepisu art 58 § 1 pkt 6 ppsa., mając na uwadze jednoczesne wniesienie zarówno wezwania do usunięcia naruszenia prawa jak i skargi na bezczynność organu. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Jak stanowi natomiast art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Powyższe normy prawne nie konstytuują żadnego terminu, liczonego od dnia wniesienia ww wezwania do usunięcia naruszenia prawa, po upływie którego dopiero można by wystąpić z przedmiotową skargą na bezczynność organu. Stąd też powyższa okoliczność nie implikuje konieczności odrzucenia skargi. A zatem, mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.