IV SAB/Wa 192/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. S. na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie wypłacenia dodatku pielęgnacyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. odrzucił skargę J. S. na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie wypłacenia dodatku pielęgnacyjnego. Wnioskiem z dnia 8 października 2014 r., uzupełnionym złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem z dnia 24 października 2014 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W piśmie z dnia 3 listopada 2014 r. skarżącej udzielono informacji, że doradca podatkowy może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji określonej w art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym, tj. wyłącznie w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych. Wskazując zarazem, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie wydania decyzji o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego, a nie należność, czy zobowiązanie podatkowe, zobowiązano skarżącą do wyjaśnienia w terminie 7 dni, dlaczego wnosi o ustanowienie doradcy podatkowego, ani nie radcy prawnego lub adwokata. J. S., odpowiadając na wezwanie z dnia 3 listopada 2014 r., w piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. stwierdziła, że uważa, iż osobą najbardziej kompetentną w jej sprawie jest doradca podatkowy. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zakres orzeczenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy determinuje przede wszystkim żądanie strony określone w rubryce nr 4 formularza wniosku (PPF). W sytuacji, gdy J. S. w rubryce tej zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, a następnie – pomimo informacji udzielonych w piśmie z dnia 3 listopada 2014 r. - podtrzymała żądanie ustanowienia doradcy podatkowego, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w innym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, stanowiłoby nieuprawnione orzeczenie z urzędu. Naruszałoby bowiem art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w świetle którego prawo pomocy może być przyznane stronie jedynie na jej wniosek. Rozpoznając więc w pierwszej kolejności wniosek J. S. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, przypomnieć trzeba, że przedmiotem jej skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie wypłacenia dodatku pielęgnacyjnego, zatem świadczenia z ubezpieczenia społecznego (art. 3 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie przysługujące skarżącej ma charakter ustawowy, co oznacza, że nie ma ona obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym, jak też przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. też np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt I OZ 904/13). W sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi. W konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek nie może zostać uwzględniony. Rozpoznając z kolei przedmiotowy wniosek w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego, należy stwierdzić, że w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie wypłacenia dodatku pielęgnacyjnego, niedopuszczalne jest ustanowienie doradcy podatkowego. Stosownie bowiem do treści art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213 ze zm.) doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Sprawa ze skargi J. S. nie dotyczy obowiązków podatkowych i celnych, ani egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Z powyższych względów również wniosek skarżącej o ustanowienie doradcy podatkowego nie może zostać uwzględniony. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 244 § 1 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. "e" w zw. art. 262 ppsa w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym, należało orzec jak w postanowieniu.