IV SAB/Wa 195/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. I. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie wydania decyzji 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia odwołania K. I. z dnia [...] maja 2012 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej K.I. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W piśmie z dnia [...] października 2012 r. K. I., reprezentowana przez Radce prawnego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi polegającą na nierozpoznaniu w ustawowym terminie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] którą orzeczono o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w N. z dnia [...] września 1979 r. dotyczącej przekazania na rzecz [...] Przedsiębiorstwa Ogrodniczego w L. nieruchomości położonych we wsi N., w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...] o pow. 6,69 ha, stanowiącej byłą własność A. W.. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] zostało złożone w dniu [...] maja 2012 r. Minister pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wyznaczył dodatkowy termin sprawy – do dnia [...] sierpnia 2012 r. Zdaniem skarżącej przesunięcie terminu załatwienia sprawy nie usprawiedliwiały podane przez organ okoliczności w postaci dużej ilości podobnych spraw Skarżąca podniosła, ze także nowy termin wyznaczony przez Ministra nie został dochowany. Dlatego skarżąca uważa skargę za zasadną , dodatkowo wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przed wniesieniem skargi w piśmie z dnia [...] października 2012 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarga została wniesiona z naruszeniem art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ skargę złożono dzień po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, nie dając tym samym Ministrowi możliwości udzielenia skarżącej odpowiedzi na złożone wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu nie jest słuszne stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawione w odpowiedzi na skargę, że skarga powinna podlegać odrzuceniu, jako wniesiona przedwcześnie. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwaną dalej P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, natomiast zgodnie z § 4 tego przepisu w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym przepisami tej ustawy lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zatem przed jej wniesieniem do Sądu Administracyjnego należało wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa, co też skarżąca uczyniła. Zaznaczyć należy, że wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa jest w niniejszej sprawie formalnym wymogiem wniesienia skargi. Istotą tej instytucji jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji działania czy bezczynności organu administracji publicznej. Organ może, ale nie musi udzielić tej odpowiedzi, a brak odpowiedzi nie pozbawia strony możliwości wniesienia skargi. Żaden przepis ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też K.p.a. nie przewiduje terminu do wydania przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego ma bowiem jedynie obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Nie musi natomiast czekać na odpowiedź organu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, komentarz do art. 53, teza 5.) Dlatego przyjąć należy, że wybór terminu do wniesienia skargi pozostawiony został do decyzji samej strony skarżącej i to od strony wyłącznie zależy, czy chce czekać na odpowiedź organu, czy też nie. Stwierdzić zatem należy, że skoro skarżąca w piśmie z dnia [...] października 2012 r., które wpłynęło do Ministerstwa w dniu [...] października 2012 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w piśmie z dnia [...] października 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] października 2012 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dopełniła formalnego wymogu wniesienia skargi. Skoro zostały dopełnione wymogi formalne wniesienia skargi, skarga nie zawierała innych braków oraz uiszczono od niej wpis sądowy możliwe było jej merytoryczne rozpoznanie. Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc m.in. w przypadku bezczynności organu w wydaniu decyzji administracyjnej. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzi postępowanie, jednakże mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (patrz komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi H. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Lexis – Nexis, Warszawa 2005). Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić - nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku zaś niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Jak wynika z ustalonego, na podstawie akt administracyjnych, stanu sprawy w dniu [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] wydał decyzję, w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w N. z dnia [...] września 1979 r. dotyczącej przekazania na rzecz [...] Przedsiębiorstwa Ogrodniczego w L. nieruchomości położonych we wsi N., w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...] o pow. 6,69 ha, stanowiącej byłą własność A. W.. Decyzję tą doręczono pełnomocnikowi K. I. w dniu [...] maja 2012 r.. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Wpłynęło ono do organu I instancji w dniu [...] maja 2012 r. W dniu [...] czerwca 2012 r. odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. zawiadomiono strony, że odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia [...] sierpnia 2012 r., natomiast w piśmie z dnia [...] października 2012 r. poinformowano strony postępowania administracyjnego, że odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia [...] grudnia 2012 r. W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., kierowanym do Sądu, organ wskazał, że odwołanie nie zostało jeszcze rozpatrzone, a nastąpi to niezwłocznie po zwrocie akt przez Sąd. Przedstawiony stan faktyczny pozwala na przyjęcie, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując odwołanie K. I. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. naruszył przepisy art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. Z nadesłanych akt administracyjnych sprawy nie wynika, by organ II instancji podjął jakiekolwiek działania zmierzające do rozpatrzenia odwołania. Ograniczył się jedynie do poinformowania stron o niemożliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Jednak powodem niezłatwienia sprawy nie były względy związane z obszernością czy trudnym do ustalenia stanem faktycznym czy prawnym przedmiotowej sprawy, ale jedynie związane z dużą ilością podobnych spraw. W ocenie Sądu, nie jest to przesłanka, która uwalniałaby organ od obowiązku ustawowego załatwienia sprawy. Ponadto stwierdzić należy, że Minister nie dotrzymał także wyznaczonego przez siebie po raz pierwszy terminu załatwienia sprawy – do dnia [...] sierpnia 2012 r. Dopiero w piśmie z dnia [...] października 2012 r. po raz kolejny przedłużono termin załatwienia sprawy. Stanowiło to zatem naruszenie art. 36 § 1 K.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe należało na podstawie art. 149 P.p.s.a., orzec jak w pkt 1 sentencji. W ocenie Sądu ustalony w wyroku termin jest wystarczający na załatwienie sprawy. Jednocześnie stwierdzona bezczynność nie miała cech rażącego naruszenia prawa, O zwrocie kosztów postępowania, w pkt 3 wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.