IV SAB/Wa 199/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anna Sękowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania oddala skargę Pismem z dnia 18 marca 2015 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w L.) B.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty L. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za odjecie prawa własności nieruchomości. Skarżąca wniosła o wyznaczenie terminu i zobowiązanie Starosty L. do wydania odpowiedniej decyzji, w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. wydzielił na poszerzenie drogi gminnej działkę nr [...] o pow. 81 m². Pismem z dnia 13 czerwca 2013 r. (data wpływu do organu) skarżąca wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy S. z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za w/w działkę. Wniosek ten został przekazany według właściwości do Starosty L., do którego wpłynął 26 czerwca 2013 r. Na skutek zażalenia skarżącej na bezczynność Starosty L., Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. uznał zasadność zażalenia i wyznaczył Staroście L. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Stwierdził jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ Starosta L. nie wydał stosownego aktu administracyjnego, tym samym naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a. Starosta L. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że organ skorzystał z przysługującego mu prawa wynikającego z art. 54 § 3 p.p.s.a. i w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał decyzję Nr [...] rozstrzygającą sprawę ustalenia odszkodowania należnego od Gminy Miasta i Gminy S. za nieruchomość wydzieloną pod drogę gminną. W związku z powyższym organ podniósł, że postępowanie wszczęte ze skargi na bezczynność stało się bezprzedmiotowe, i tym samym zaistniała przesłanka wymieniona w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., która uzasadnia wydanie przez Sąd postanowienia o umorzeniu postępowania. Dalej Starosta L. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że wniosek B.S. o ustalenie wysokości odszkodowania za działkę ewidencyjną o numerze [...] z obrębu J., gmina S. powstałą w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek jej właścicielki i zatwierdzonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., znak [...]., został złożony za pośrednictwem Urzędu Miasta i Gminy w S. i następnie doręczony Staroście L. w dniu 25 czerwca 2013 r. Następnie organ zgromadził brakujące do rozpoznania sprawy materiały dowodowe znajdujące się w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej nr [...] oraz zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie operatu szacunkowego, który został sporządzony w dniu [...] października 2013 r. Pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy S. organ wystąpił o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dniu wydania decyzji podziałowej dla terenu odpowiadającego obecnej działce nr [...] z obrębu J., jednocześnie wystąpiono o przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów w/w podziału nieruchomości. W dniu 22 stycznia 2014 r. organ przesłał do Wojewody [...] akta sprawy wraz a zażaleniem z dnia 15 stycznia 2014 r. na bezczynność organu wniesionym przez B.S. Urząd Miasta i Gminy w S. przy piśmie, które wpłynęło do Starostwa L. w dniu 5 lutego 2014 r. przesłał wszystkie zamówione dokumenty. W dniu [...] lutego 2014 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie wskazujące na zasadność zażalenia na bezczynność organu. Pismem z dnia 31 marca 2014 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. wezwano strony postępowania oraz rzeczoznawcę majątkowego na rozprawę administracyjną na dzień [...] kwietnia 2014, która w tym dniu się odbyła. Pismem z dnia 5 maja 2014 r. strony zostały poinformowane o uprawnieniu wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a. W związku z tym, że zbliżał się upływ rocznego terminu ważności operatu szacunkowego a organ przewidywał, że ze względu na występowanie w niniejszym postępowaniu stron o spornych interesach i jedna z nich skorzysta z prawa zaskarżenia decyzji, w dniu 25 sierpnia 2014 r. organ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego z wnioskiem o wykonanie klauzuli aktualizacyjnej operatu szacunkowego, na podstawie którego organ powinien ustalić wartość odszkodowania. W dniu 22 października 2014 r. organ otrzymał dokument potwierdzający aktualność operatu szacunkowego i w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności i jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, w przypadku uwzględnienie skargi na bezczynność Sąd w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Celem wprowadzenia przez ustawodawcę do systemu polskiego prawa instytucji skargi na bezczynność jest zagwarantowanie uprawnionemu podmiotowi prawa do załatwienia jego sprawy administracyjnej przez właściwy organ. Skarga ta stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia przewidzianego przepisami prawa procesowego i materialnego działania. Instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma zatem na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu – w przypadku, gdy miała ona miejsce - nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 k.p.a (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W rezultacie w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej rola sądu administracyjnego sprowadza się do ustalenia, czy w dacie orzekania przez sąd stan bezczynności wskazanego w skardze organu nadal istnieje, czy może stan ten już ustał na skutek podjęcia przez ten organ czynności lub wydania aktu z zakresu administracji publicznej. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem zobowiązanie przez Sąd organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie". W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że skarżąca spełniła warunek określony w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez wyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia w toku administracyjnego postępowania. Zgodnie z powołanym przepisem skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Takim środkiem jest zażalenie na niezałatwienie sprawy złożone do organu wyższego stopnia, określone w art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a." Dalej, w oparciu o przedłożone przez Starostę L. akta sprawy Sąd ustalił, że skarżąca wnioskiem z dnia 13 czerwca 2013 r. (data wpływu do Urzędu Miasta i Gminy S.), który został przekazany według właściwości do Starosty L., do którego wpłynął 26 czerwca 2013 r., wystąpiła o ustalenia wysokości odszkodowania za odjęcie prawa własności do działki nr [...] wydzielonej na poszerzenie drogi gminnej . W dniu 1 lipca 2013 r. dołączył do akt wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...]. W dniu 4 października 2013 r. pomiędzy Powiatem L. a rzeczoznawcą majątkowym została zawarta umowa na opracowanie operatu szacunkowego. Operat został opracowany w dniu [...] października 2013 r. Wobec bezczynności organu, skarżąca w styczniu 2014 r. złożyła zażalenie do Wojewody [...] na nierozpoznanie w ustawowo określonym terminie wniosku o odszkodowanie za grunt przejęty pod drogę publiczną. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. na zasadzie art. 37 § 2 k.p.a. zobowiązał Starostę L. do podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Stwierdził jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ 22 stycznia 2014 r. dołączył do akt wypis z księgi wieczystej Nr [...]. Jednocześnie pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy S. wystąpił o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu wydania decyzji podziałowej dla terenu odpowiadającego obecnej działce nr [...] z obrębu J. oraz przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów w/w podziału nieruchomości. Urząd Miasta i Gminy w S. przy piśmie, które wpłynęło do Starostwa L. w dniu 5 lutego 2014 r. przesłał wszystkie zamówione dokumenty. Zawiadomieniem z dnia 31 marca 2014 r. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za działkę nr [...] według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Wezwaniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. strony postępowania oraz rzeczoznawca majątkowy zostali zawiadomieni o terminie rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień [...] kwietnia 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. w piśmie z 22 kwietnia 2014 r. zgłosił zarzuty do operatu szacunkowego, na które rzeczoznawca majątkowy odpowiedział pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Starostwo Powiatowe w L. pismem z 5 maja 2014 r. zawiadomiło strony stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma. Pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r., w związku z upływem w dniu [...] października 2014 r. rocznego terminu wykonania operatu szacunkowego w sprawie, organ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o wykonanie klauzuli aktualności dla operatu szacunkowego. Klauzulę potwierdzającą aktualność operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy nadesłał do organu pismem z dnia 22 października 2014 r. Skarżąca pismem z dnia 18 marca 2015 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w L.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty L. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za odjecie prawa własności nieruchomości. Starosta L. decyzją Nr L. z dnia L. kwietnia 2015 r. ustalił odszkodowanie za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...]. Sądowi z urzędu jest wiadome, że jednocześnie ze skargą na bezczynność Starosty L. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za odjecie prawa własności nieruchomości, skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. W sprawie pod sygn. akt IV SAB/Wa 200/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 r. stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę L. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 czerwca 2013 r. o ustalenie odszkodowania, uznając że miało ono charakter rażącego naruszenia prawa. W przedstawionym powyżej przebiegu postępowania Sądu uznał przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę L.. Natomiast rozpoznając przedmiotowy wniosek w zakresie bezczynności tego organu, Sąd uznał, że skoro organ podejmował niezbędne czynności do załatwienia sprawy, to nie pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.