IV SAB/Wa 2/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Gorczycka-Muszyńska (spr.), Sędzia NSA O. Wierzbicka, Asesor WSA T. Wykowski, Protokolant A. Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Środowiska w przedmiocie wydania decyzji o odszkodowaniu za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji której nieważność została stwierdzona, zobowiązuje Ministra Środowiska do wydania w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego wyroku – decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz A. B. przewidzianego w art 160 kpa. A. B. wnioskiem z dnia 4 grudnia 2000 r. wystąpiła do Ministra Środowiska o ustalenie odszkodowania w trybie art. 160 kpa za szkodę spowodowaną orzeczeniem Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa [...]. Nieważność tego orzeczenia stwierdzona została decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2000 r. Pomimo upływu terminów ustawowych Minister Środowiska nie wydał decyzji o ustaleniu odszkodowania. W tych okolicznościach A. B. wystąpiła do sądu administracyjnego w dniu 5 czerwca 2002 r. ze skargą na bezczynność Ministra Środowiska wnosząc o zobowiązanie tego organu do wydania stosownej decyzji w omawianej sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, twierdząc, iż powodem niewydania decyzji są trudności w ustaleniu formy prawnej w jakiej działało przedsiębiorstwo. Jednocześnie podał, że w dniu [...] stycznia 2003 r. wydane zostało postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. i istnieje duże prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji i wówczas postępowanie w sprawie odszkodowania podlegałoby umorzeniu. Przy piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2004 r. skarżąca przedłożyła decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2003 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmawiającą uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji tego Ministra z dnia [...] sierpnia 2000 r. Na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 16 kwietnia 2004 r. przedstawiciel Ministra Środowiska oświadczył, że oczekiwana przez skarżącą decyzja w sprawie ustalenia odszkodowania nie została wydana . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przede wszystkim należy podkreślić, iż zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględnienia słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Przypomnienie tych zasad ma szczególne znaczenie wobec zarzutu, podnoszonego przez organ pozostający w bezczynności, że bezczynność tę – w jego ocenie – usprawiedliwia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. i " istnienie dużego prawdopodobieństwa uchylenia tej decyzji" i stwierdzenia, że orzeczenie nacjonalizacyjne wydane zostało zgodnie z prawem, przy czym " ostateczne zakończenie wznowionego postępowania ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania". Organ, formułując takie stwierdzenie przeoczył, że w sprawie fundamentalne znaczenie miała decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego, która w dacie wszczęcia postępowania odszkodowawczego była ostateczna, a więc wykonalna. Przewidywany przez organ wynik postępowania wznowionego po dwóch latach od daty wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania ani nie wstrzymał wykonania ostatecznej decyzji, ani nie usprawiedliwiał szczególnie długotrwałej zwłoki w załatwieniu sprawy. Organ przeoczył też, że ewentualny negatywny dla skarżącej, wynik postępowania wznowieniowego mógł jedynie powodować skutki w postaci wznowienia postępowania w sprawie odszkodowawczej na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Jak wynika z akt i oświadczeń złożonych na rozprawie nawet mimo to, iż rzekoma przeszkoda w załatwieniu sprawy o odszkodowanie została usunięta w grudniu 2003 r. (w tej dacie wydano decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2000 r.) - organ naczelny, mimo upływu terminów ustawowych – nie wydał decyzji w sprawie o odszkodowanie. W tych okolicznościach należało uznać, że Minister Środowiska pozostaje w bezczynności w załatwieniu omawianej sprawy. Dlatego, działając na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.