IV SAB/Wa 200/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-17
Skład orzekający: Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, takich jak wezwanie do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego jedynie po wyczerpaniu środków zaskarżenia, które przysługują stronie w postępowaniu przed organem. W przypadku Ministra, właściwym środkiem jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Brak takiego wezwania przed wniesieniem skargi skutkuje jej odrzuceniem.Stan faktyczny
Skarżący J. H. wniósł skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku z dnia [...] września 2012 r. o przeprowadzenie rozprawy. Skarżący powołał się na "wezwanie" z dnia 15 maja 2013 r. do usunięcia naruszenia prawa, które nie zostało rozpatrzone. Minister wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Sąd uznał, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, a skarga na bezczynność w zakresie wniosku o przeprowadzenie rozprawy nie jest dopuszczalna.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji i wniosku z dnia [...] września 2012 r. o przeprowadzenie rozprawy w tej sprawie postanawia: odrzucić skargę.
J. H. w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku z dnia [...] września 2012 r. o przeprowadzenie rozprawy w tej sprawie.
Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że w trybie art. 37 § 1 K.p.a. skierował do Ministra "wezwanie" z dnia 15 maja 2013 r. do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie nie zostało rozpatrzone. Wspomniane "wezwanie" znajduje się w aktach sprawy przekazanych Sądowi przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
J. H. nadmienił również, że sprawę rozpoznawał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. zobowiązał organ administracji do rozpatrzenia wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. w terminie jednego miesiąca. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach sprawy sygn. 6 II SAB 237/03.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej również ppsa, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 37 § 1 możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie to służy do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Jeżeli nie ma organu wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności, to stornie przysługuje środek w postaci wezwania organu pozostającego w bezczynności do usunięcia naruszania prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie.
W przypadku opieszałości ministra właściwym środkiem jest więc wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Środki prawne przewidziane w art. 37 § 1 K.p.a. są środkami zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 ppsa, które skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność.
Treść skargi J. H. z dnia 4 sierpnia 2014 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że skarżący zarzuca Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r.
Wskazanym wnioskiem skarżący wystąpił do organu administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...] w części dotyczącej wpisania w treści decyzji rozstrzygnięcia na rzecz W. S. co do działki nr [...] o powierzchni 6,06 ha.
W piśmie z dnia 11 sierpnia 2003 r. – po uprzednim złożeniu zażalenia z dnia 6 lipca 2003 r. na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. – J. H. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynność Ministra w rozpatrzeniu rzeczonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt 6 II SAB 237/03 zobowiązał zaś Ministra do rozpatrzenia tego wniosku w przewidzianej przepisami formie prawnej w terminie miesiąca od zwrotu akt sprawy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...], jednakże po rozpatrzeniu wniosku J. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej instancji, stwierdzając że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie decyzji objętej wnioskiem. Minister wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., że po jej uprawomocnieniu wniosek J. H. zostanie przekazany postanowieniem do organu właściwego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
W piśmie z dnia 4 marca 2011 r. J. H. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] Minister przekazał ten wniosek do rozpatrzenia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II OW 182/12 po rozpatrzeniu wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku J. H. z dnia 4 marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r.
Powołanym w przedmiotowej skardze "wezwaniem" z dnia 15 maja 2013 r. J. H. wezwał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do usunięcia naruszenia prawa poprzez udzielenie informacji, w jaki sposób zostały załatwione: wnioski z dnia 6 września 2012 r. w sprawach: [...], [...] i [...]; zażalenie z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie [...] oraz wezwanie z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie [...].
Wskazane wezwanie niewątpliwie nie obejmuje wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r., którego nierozpatrzenie zarzuca skarżący Ministrowi w skardze z dnia 4 sierpnia 2014 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził przedmiotowej skargi także żadnym innym pismem, które stanowiłoby wezwanie Ministra do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu w terminie wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...]. W aktach znajduje się wprawdzie wspomniane wyżej zażalenie z dnia 6 lipca 2003 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, jednakże wskazany środek prawny poprzedził rozpoznaną już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt 6 II SAB 237/03 skargę na bezczynność z dnia 11 sierpnia 2003 r.
W konsekwencji należało uznać, że J. H. przed wniesieniem przedmiotowej skargi z dnia 4 sierpnia 2014 r. nie wyczerpał środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 ppsa.
Odnosząc się natomiast do przedmiotowej skargi w zakresie, w jakim zarzuca ona bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpatrzeniu wniosku z dnia 6 września 2012 r. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne,
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
5. oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wyżej wymienionych przypadkach.
Sądy administracyjne rozpatrują więc skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie wydania: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego i nie następuje w żadnej z wyżej wymienionych prawnych form działania administracji, w stosunku do których dopuszczalna jest skarga na bezczynność.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 oraz w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a i 8 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło