IV SAB/Wa 206/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 października 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Wójta Gminy L. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania 1) zobowiązuje Wójta Gminy L. do rozpoznania wniosku T. S. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy L. z [...] lipca 2017 nr [...] w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Wójt Gminy L. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa powyżej; 3) stwierdza, że bezczynność, o której mowa powyżej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) w pozostałym zakresie skargę oddala; 5) zasądza od Wójta Gminy L. na rzecz skarżącej T. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. T. S. (dalej "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Skarżącej z dnia 28 sierpnia 2017 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Wójta z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], wydaną w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wycinkę drzew (dalej "decyzja Wójta"). II. Stan sprawy, poprzedzający wniesienie w/w skargi do Sądu, przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r. Skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej "SKO"), za pośrednictwem Wójta, odwołanie od decyzji Wójta. 2. Pismem z dnia 13 listopada 2017 r., skierowanym do SKO, Skarżąca oświadczyła, iż ostatecznym przedmiotem jej żądania jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta z przyczyny, o której mowa w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. 3. W dniu 14 grudnia 2017 r. do Wójta wpłynęły akta sprawy, przekazane przez SKO celem rozpoznania żądania Skarżącej. 4. Pismem z dnia 5 marca 2018 r. skierowała do SKO ponaglenie w sprawie nierozpoznania żądania przez Wójta. 5. Postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. Wójt wznowił postępowanie w sprawie. III. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 27 kwietnia 2018 r., Wójt wniósł o jej oddalenie, wskazując że wydanie postanowienia z dnia 5 marca 2018 r. stanowi spełnienie żądania Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") wynika, że kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Środki dyscyplinujące, którymi dysponuje sąd w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, określa w pierwszej kolejności art.149 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1 lit. a p.p.s.a.). Art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art.119 pkt 4 w zw. z art.120 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art.53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wymóg wniesienia w/w ponaglenia został przez Skarżącą dopełniony (wpłynęło ono do organu w dniu 7 marca 2018 r.). Skarga jest zasadna albowiem w dacie wniesienia skargi do Sądu Wójt pozostawał w bezczynności w przedmiocie określonym w art.149 § 2 k.p.a., następującym po wznowieniu postępowania administracyjnego (do którego to wznowienia doszło na mocy postanowienia Wójta z dnia 13 marca 2018 r.), tj. w zakresie przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stosownie do art.151 k.p.a. V. Kontrola sprawności w/w postępowania nadzorczego prowadzi do następujących wniosków: 1. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. 2. Analiza pod w/w kątem zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dokumentacyjnego prowadzi do wniosku, iż od dnia wydania postanowienia z dnia [...] marca 2018 r., wznawiającego postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. do dnia wyrokowania przez Sąd (4 października 2018 r.) a zatem przez okres blisko siedmiu miesięcy, Wójt nie dokonał żadnych czynności procesowych, mających prowadzić do merytorycznej (a nie jedynie formalnej, tj. kończącej się bądź to wznowieniem postępowania na podstawie art.149 § 1 k.p.a., bądź to odmową jego wznowienia na podstawie art.149 § 3 k.p.a.) kontroli decyzji kwestionowanej przez Skarżącą. W/w kontrola o charakterze merytorycznym winna się zakończyć wydaniem przez organ wznowieniowy jednego z orzeczeń przewidzianych w art.151 k.p.a. Stosownie do art. 151 k.p.a. zatem: § 1. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. § 2. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. § 3. W sprawach, o których mowa w § 1, przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się. Powyższa okoliczność obligowała Sąd do nałożenia na organ obowiązku rozpatrzenia sprawy w terminie wskazanym w pkt 1 wyroku. Zamieszone tam zobowiązanie do "rozpoznania wniosku" oznacza zatem obowiązek jego rozpatrzenia przez Wójta co do meritum stosownie do zasad, o których mowa powyżej, albowiem nie ulega wątpliwości, iż wstępne, tj. formalne rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania, miało już miejsce (wspomnianym już postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r.), co jednakże w oczywisty sposób nie wyczerpało obowiązków organu. 3. Dopuszczenie się przez Wójta bezczynności w rozpatrzeniu sprawy Sąd zobligowany był stwierdzić w pkt 2 wyroku. Jednocześnie analizując zgromadzony w aktach materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Wójta nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). 4. W ocenie Sądu zastosowanie w stosunku do Wójta w/w instrumentów w postaci: (-) nałożenia na organ zobowiązania do rozpatrzenia sprawy, (-) stwierdzenia bezczynności w dotychczasowym procedowaniu, stanowi wystarczający środek dyscyplinujący organ, który w szczególności skłoni go do niezwłocznego zakończenia postępowania zgodnie z wytycznymi Sądu, podobnie jak i uświadomi konieczność eliminowania tego rodzaju uchybień w innych postępowaniach, mających podobny przedmiot. Tym samym Sąd nie stwierdził potrzeby wymierzania organowi grzywny (skargę w tym zakresie Sąd oddalił zatem w pkt 4 wyroku). Podobnie (również w pkt 4 wyroku) Sąd oddalił skargę w zakresie żądania zobowiązania Wójta do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego zaistniałej bezczynności, a to z uwagi na brak ustawowego upoważnienia do nakładania na organ tego typu zobowiązania. 7. Na zasadzie art.200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania w łącznej kwocie 100 zł, na którą składa się zwrot kwoty uiszczonego wpisu (100 zł). Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie: art.149 § 1 pkt 1, art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art.149 § 1a, 151 w zw. z art.149 § 2 i art.200 p.p.s.a.