IV SAB/Wa 215/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. P. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku L. P. z [...] sierpnia 2014 r. o wznowienie postępowania dotyczącego postanowienia Prezydenta [...] z [...] listopada 2009 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w sprawie wskazanej w punkcie 1; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej L. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. P., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła skargę, zarzucając Prezydentowi [...] bezczynność polegającą na niewydaniu w terminie rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu. Uzasadniając skargę, podniesiono m.in. iż skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem dotyczącym stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanej. Postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane po interwencjach w dniu [...] grudnia 2015 r. Ponieważ do dnia 21 stycznia 2016 r. nie zostało wydane rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu, skarżąca wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z zażaleniem na bezczynność, zaś w dniu 13 maja 2016 r. została skierowana skarga do tutejszego Sądu. Rażącego naruszenia prawa skarżąca upatruje w tym, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] sierpnia 2014 r.. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie, bowiem skarżąca – wobec nie rozpatrzenia jej zażalenia na bezczynność przez SKO w [...] – nie wyczerpała środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do WSA w Warszawie, ewentualnie o jej oddalenie, bowiem organowi nie można przypisać wyłącznej winy w niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie stosownie do postanowień zawartych w § 1a art. 149 p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać również trzeba, że § 2, stanowi, iż sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przeprowadzone badanie formalnej dopuszczalności, a następnie merytorycznej zasadności wniesionej w niniejszej sprawie skargi na bezczynność Prezydenta [...] doprowadziło Sąd do ustalenia, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. W odniesieniu do formalnej dopuszczalności wniesionej skargi wskazać w tym miejscu należy, iż skarżąca wyczerpała przewidziany prawem tok postępowania. Skargę poprzedziła bowiem wniesieniem do organu wyższego rzędu zażalenia na bezczynność. Sąd stoi na stanowisku, że dla uznania, że w sprawie zostały wyczerpane środków zaskarżenia, nie wymaga się aby złożone zażalenie zostało rozpatrzone. Wystarczy, że strona dokonała czynności, tj. – jak w niniejszej sprawie – złożyła zażalenie. Przechodząc zatem do oceny czy w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności, Sąd uznał, że tak. Przypomnieć należy, że aby wydać orzeczenie na podstawie art. 149 p.p.s.a., sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267). Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu stosownego orzeczenia. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W myśl ogólnych zasad regulujących problematykę terminów załatwiania spraw administracyjnych, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi – jak wynika z jej treści – jest bezczynność Prezydenta [...], która polega na niewydaniu w terminie przewidzianym w k.p.a. rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu. Zatem ocena czy bezczynność wystąpiła musi zostać dokonana z uwzględnieniem tej okoliczności, że postanowienie o wznowieniu zostało wydane w dniu [...] grudnia 2015 r. i do dnia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tj. do dnia 17 maja 2016 r. nie zapadło w tym wznowionym postępowaniu rozstrzygnięcie.. Od 2 grudnia 2015 r. do 12 maja 2016 r. upłynęło ponad 5 miesięcy. Tym samym uznać należy, że w tym czasie organ pozostawał w bezczynności, albowiem do czasu wniesienia skargi – pomimo upływu omówionych powyżej terminów kodeksowych do rozstrzygnięcia sprawy – sprawa nie została zakończona. Przy tym z akt sprawy nie wynika, aby w okresie jaki upłynął pomiędzy wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania a wniesieniem skargi do Sądu, organ dokonywał jakichkolwiek czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Organ nie wypełnił również obowiązku informacyjnego wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a. Zdaniem Sądu, powołane wyżej okoliczności uzasadniają przyjęcie, że we wskazanym okresie organ pozostawał bezczynny. Sąd rozważając całokształt sprawy, nie uznał że ustalona bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające stwierdzenie istnienia bezczynności, ale jest konieczne aby bezczynność ta nosiła cechę kwalifikowanej. Zatem stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenie prawa, na skutek pozostawania organu w bezczynności, uzasadnione jest gdy wystąpią szczególne okoliczności dla przyjęcia takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek pozostawania organu w bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. W niniejszej sprawie Sąd uwzględnił, że z chwilą wydania postanowienia o wznowieniu organ nie dysponował aktami sprawy. Akta te zostały dopiero nadesłane przy piśmie z dnia 5 lutego 2016 r. i wpłynęły do organu w dniu 9 lutego 2016 r., a zatem po upływie 2 miesięcy od wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Okoliczność ta w ocenie Sądu ma wpływ na ocenę czy bezczynność Prezydenta [...] można ocenić jako rażącą. Nie posiadając akt sprawy organ nie może poddać ich analizie, a w konsekwencji nie może wydać rozstrzygnięcia. Zwrot akt po upływie 2 miesięcy od wydania postanowienia o wznowieniu, jakkolwiek nie usprawiedliwia bezczynności, to jednak powoduje, że okres w którym faktycznie organ pozostawał bezczynny wynosi 3 miesiące. Co prawda w aktach brak jest śladu aby organ podjął jakieś czynności w ww. okresie, jednak mając na uwadze braki kadrowe oraz dużą ilość prowadzonych postępowań, Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała charakteru rażącego. Uwzględniając przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę, że bezczynność nie miała charakteru rażącego oraz fakt że organ w dniu [...] maja 2016 r. wydał decyzję kończącą postępowanie w danej instancji Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej. Sąd miał również na uwadze i tę okoliczność, że zasądzona skarżącym suma pieniężna, wypłacana jest ze środków budżetowych, którymi dysponuje organ, zatem z uwagi na ich ograniczony zakres oraz konieczność wydatkowania ich na realizację zadań powierzonych organowi, suma ta nie może stanowić odszkodowania za pozostawanie organu w bezczynności, ale ma raczej służyć dyscyplinowaniu organu w dążeniu do rozpatrywania sprawy w przewidzianym prawem terminie. W niniejszej sprawie jakkolwiek bezspornie termin nie został dochowany, to jednak naruszenie prawa nie było nadmierne a decyzja przed rozpatrzeniem skargi została wydana. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a, orzeczono jak w pkt 1 – 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.