IV SAB/Wa 217/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...], położonej w [...] przy ul. [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...], położonej w [...] przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2 000 (słownie: dwa tysiące) złotych; 5. zasądza od Prezydenta [...]na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 30 lipca 2014 roku skarżąca Spółka [...] Sp.z.o.o. z siedzibą w [...] wystąpiła do Prezydenta [...] z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty należnego Spółce odszkodowania w trybie art. 98 ust. 1 Ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość stanowiącą działki ewid. nr [...] oraz nr [...], położoną przy ul. [...] w [...], która przeszła z mocy prawa na własność gminy na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 roku. Pomimo upływu ustawowych terminów, określonych w art. 35 § 3 k.p.a. przedmiotowa sprawa nie została rozpatrzona. Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia co do ustalenia i wypłaty Spółce, w trybie art. 98 ust. 3 ugn odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Wobec powyższego Spółka w dniu 26 stycznia 2015 roku złożyła zażalenia do Wojewody [...] na bezczynność Prezydenta [...]. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku uznał zażalenia za uzasadnione oraz wyznaczył organowi dodatkowy termin trzech miesięcy na załatwienie sprawy. Do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 5 maja 2016 r. ww Spółka wniosła do tut. Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta [...] wnosząc o: 1. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 2. przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia skargi na okoliczność bezczynności Prezydenta [...]; 3. stwierdzenie niezałatwienia w terminie ww sprawy prowadzonej przez Prezydenta [...]; 4. zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania żądanej decyzji w odpowiednim terminie; 5. zobowiązanie Prezydenta [...] do stwierdzenia uprawnienia Spółki do żądania odszkodowania za wywłaszczenie w/w nieruchomości; 6. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz Spółki kwoty stanowiącej pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 7. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym, kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, jednocześnie wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu (data wpływu do Sądu – 11 maja 2016 r.), jak i na dzień rozpoznania sprawy przed tut. Sądem, wniosek skarżącej Spółki wniesiony do organu w dniu 30 kwietnia 2014 r. nie został rozpoznany co oznacza, że organ pozostawał w bezczynności. Sąd stwierdza, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nastąpiło wielokrotne przekroczenie terminów ustawowych, wynikających z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia, jak też nie dopełnił obowiązków, wynikających z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, co uznać należy za stan równoznaczny z bezczynnością organu administracji. Ponad dwuletni stan bezczynności organu administracji - utrzymujący się pomimo wystąpienia z zasadnym zażaleniem do Wojewody [...], wskutek którego postanowieniem z dnia [...] marca 2015 roku Prezydent został zobowiązany do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie trzech miesięcy, świadczy o tym, że bezczynność ma charakter rażący. Powyższa sytuacja uzasadnia zastosowanie środków, o których mowa w art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 jak i przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (§ 2 cyt. przepisu) do wysokości połowy kwoty określonej w ww art. 154. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Niezasadne jest stanowisko organu podniesione w odpowiedzi na skargę, że bezskutecznie, pismem z dnia 12 września 2014r. na podstawie art. 64 § 2 kpa., wezwano pełnomocnika skarżącej o dołączenie do akt sprawy dodatkowych dokumentów w tym m.in. oświadczenia Banku o wyrażeniu zgody na wykreślenie hipotek z wieczystej KW [...] prowadzonej dla ww nieruchomości, jak również, iż pismem z dnia 6 listopada 2014r. wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o uzyskanie informacji czy złożony został wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej prawa własności [...] do przedmiotowych działek, a nadto powołanie się jako na przeszkodę w procedowaniu, na konieczność wyjaśnienia kwestii ewentualnych zobowiązań [...] wobec P. C. w związku "z treścią księgi wieczystej i umowy Rep. [...] ostatecznie w nawiązaniu do powyższego powołanie się na zasadę prawdy obiektywnej, oraz na zobowiązanie wynikające z art. 77 kpa, do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Okoliczności wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gromadzenie dowodów mają miejsce w toku każdego postępowania administracyjnego i nie stanowią one uzasadnienia opieszałości organu w braku podejmowania stosownego działania. Organ winien tak organizować swoją pracę aby bez zbędnej zwłoki mógł podejmować rozstrzygnięcia, a zatem podjąć wszelkie działania aby sprawę załatwić w terminie. Stwierdzenie powyższego dość ogólnikowego, bez powołania żadnych szczegółów w przedmiocie prowadzenia postępowania odszkodowawczego faktu, stanowi tylko o całkowitym, niczym nie usprawiedliwionym zaniechaniu jakichkolwiek czynności przez organ. Należy mieć na uwadze, iż w przypadku braku możliwości prowadzenia postępowania na skutek wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej jego kontynuowanie, organ dysponuje środkami dyscyplinującymi, w tym również może zastosować instytucję zawieszenia postępowania. Reasumując Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przez okres trzech lat organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania przedmiotowego odwołania, ostatecznie zawieszając postępowanie z uwagi na śmierć stron postępowania. Powyższa okoliczność oczywiście uzasadniała podjęte przez Ministra postanowienie z dnia [...] maja 2016 roku w przedmiocie zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych powyższych osób, jednakże gdyby nie opieszałość i brak jakichkolwiek działań ze strony organu, przedmiotowe odwołanie mogło być rozpoznane zdecydowanie wcześniej. Powyższa jednak sytuacja implikuje konieczność umorzenia postępowania w zakresie żądania zobowiązania organu do rozpoznania odwołania skarżącego od ww decyzji Wojewody [...], z uwagi na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, że z uwagi, iż w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażący to w opisanym powyżej stanie rzeczy należało przyznać od organu na rzecz skarżącej Spółki sumę pieniężną w określonej wyrokiem wysokości. Natomiast w ocenie Sądu brak jest podstaw do zobowiązania Prezydenta [...] do stwierdzenia uprawnienia Spółki do żądania odszkodowania za wywłaszczenie w/w nieruchomości. Powyższe odnosi się do meritum rozstrzygnięcia, które nie należy do kompetencji Sądu, może jednak zostać poddane ewentualnej kontroli w przypadku wydania niezadowalającej stronę decyzji merytorycznej. Mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust.4 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia do Sądu przedmiotowej skargi, Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze treść art. 200 p.p.s.a.