IV SAB/Wa 220/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. T. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie wydania decyzji - oddala skargę - W skardze z dnia 19 listopada 2010 r. (data stempla pocztowego) J.T. zarzucił bezczynność Ministrowi Zdrowia i wniósł o zobowiązanie Ministra Zdrowia do wydania w ciągu 30 dni decyzji (orzeczenia) wynikającej z przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż był właścicielem apteki położonej w L. przy ul. [...]. Apteka ta została przejęta w przymusowy zarząd państwowy, co potwierdza zaświadczenie z dnia [...] lutego 1951 r. Powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r., skarżący wskazał, iż Minister Zdrowia zobowiązany był do wydania decyzji o przejściu apteki na własność Państwa. Minister Zdrowia do dnia dzisiejszego nie wydał takiej decyzji. Uzasadnione zatem jest twierdzenie, że Minister Zdrowia pozostaje w bezczynności. Minister Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Minister Zdrowia podniósł, iż skarżący wnioskiem z dnia 8 lipca 2009 r. domagał się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w L. o przejęciu apteki H. T., jako wydanej bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, z uwagi na nieodnalezienie decyzji o stwierdzenie nieważności której wystąpił skarżący. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. Na skutek skargi J. T. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd ten wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2010 r. wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 758/10 skargę oddalił. Minister Zdrowia wskazał również, iż z faktu, że nie odnaleziono orzeczenia o przejęciu przez Państwo apteki H. T. nie wynika jednak, że akt ten nie był w ogóle wydany. Organ nie może w sposób jednoznaczny stwierdzić, że orzeczenie takie nie zostało wydane. Nawet gdyby jednak przyjąć, iż orzeczenie to nie zostało nigdy wydane przez właściwy organ, to w świetle aktualnie obowiązujących przepisów, orzeczenie takie wydane być nie może. Minister Zdrowia nie może aktualnie wydać decyzji, ani żadnego innego orzeczenia o przejęciu apteki H.T., ponieważ ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa straciła swoją aktualność z dniem 1 września 1987 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1 - 4a tego artykułu. Rozpoznając skargę na bezczynność organu w świetle powołanych powyżej wywodów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1 - 3 k.p.a., ani nie wykonuje czynności o których mowa w art. 36 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Art. 35 § 1 k.p.a. nakłada na organ mający załatwić sprawę obowiązek działania bez zbędnej zwłoki. Powyższą powinność należy rozumieć jako ogólną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, aby nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale również - w miarę możliwości - sprawy załatwiać w krótszych terminach. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania. Należy wskazać, iż podstawową zasadą instytucji skargi na bezczynność jest ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie można stwierdzić uchybienia Ministra Zdrowia w zakresie wydania decyzji, a w konsekwencji bezczynności tego organu. Skarżący podniósł, że należąca do niego apteka położona w L. przy ul. [...] została przejęta na własność Państwa. Podstawą przejęcia była ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa (Dz. U. Nr 1, poz. 1, ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy apteki, które nie stanowią własności Państwa, podlegają przejęciu na własność Państwa. Natomiast art. 2 ust. 1 stanowił, że apteka przechodzi na własność Państwa na podstawie orzeczenia Ministra Zdrowia. Zgodnie z art. 9 cyt. ustawy z dniem wejścia w życie ustawy do czasu zakończenia postępowania dotyczącego przejęcia aptek ustanawia się zarząd państwowy nad aptekami podlegającymi przejęciu (ust. 1), do zarządu państwowego, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio dekret z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (ust. 2). Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o przejęciu aptek na własność Państwa, zasady i tryb postępowania w zakresie przejmowania aptek określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 1951 r. w sprawie zasad i trybu w zakresie przejmowania aptek na własność Państwa (Dz. U. Nr 23, poz. 182, ze zm.). W toku wcześniej prowadzonego postępowania w trybie nieważnościowym nie odnaleziono orzeczenia Ministra Zdrowia dotyczącego przejęcia przedmiotowej apteki na własność Państwa. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, Minister Zdrowia pozostaje w bezczynności w zakresie wydania orzeczenia w trybie art. 2 ust. 1 w/w ustawy o przejęciu apteki położonej w L. przy ul. [...] na własność Państwa. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przepis ten wyraża konstytucyjną zasadę praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne, ale także inne podmioty uprawnione do stosowania prawa, działają na podstawie i w granicach prawa. Do zasady praworządności nawiązuje również art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Powyższe wskazuje, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne i wydając rozstrzygnięcia w postaci decyzji stosują normy prawa obowiązującego, zarówno w zakresie prawa materialnego będącego podstawą normatywną decyzji, jak i w zakresie norm proceduralnych regulujących postępowanie w ramach którego wydawana jest decyzja. Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa weszła w życie w dniu 8 stycznia 1951 r. Ustawa ta formalnie nie została uchylona jednakże jej stan prawny stał się nieaktualny z dniem 1 września 1987 r. Ustawa o przejęciu aptek na własność Państwa jest aktem nacjonalizacyjnym, niezgodnym z zasadami demokratycznego Państwa prawa, w którym Konstytucja zapewnia ochronę prawa własności - an. 64. Zatem art. 2 ust. 1 tej ustawy nie może aktualnie stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracji państwowej, stąd Minister Zdrowia nie pozostaje w bezczynności w wydaniu żądanej przez skarżącego decyzji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.