IV SAB/Wa 23/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. i A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. Z., M.K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj.: 1). ustanowić dla M. K. i A. K. radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., 2). oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 26 stycznia 2009 r. postanowienia odrzucającego skargę A. Z., M. K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury skarżący M. K. i A. K. złożyli w dniu 10 lutego 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej na powyższe postanowienie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach M. i A. K., złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o pow. 48 m2. Skarżący uzyskują stałe dochody w postaci świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 3 105, 30 zł brutto miesięcznie. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący odwołali się do zestawienia stałych przychodów i wydatków, dołączonego do wniosku z dnia 13 sierpnia 2008 r. o przyznaniu prawa pomocy, w którym szczegółowo przedstawili swoje źródła dochodów oraz wysokość comiesięcznych zobowiązań finansowych. Rozpoznając wniosek M. K. i A. K. należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie- na obecnym etapie postępowania- skarżący zobowiązani są do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz do poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia przedmiotowej skargi kasacyjnej. Oceniając w pierwszej kolejności wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy wskazać, iż zasadnicze znaczenie ma fakt, że zarówno M. jak i A. K. mają stałe źródło dochodu z tytułu świadczenia emerytalnego w łącznej wysokości 3 105, 30 zł brutto miesięcznie. Dochody te służą do utrzymania jedynie dwóch osób, bowiem skarżący nie mają nikogo na utrzymaniu. Poza tym skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu wskazują, że uiszczenie przez skarżących wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł nastąpiłoby bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżących. Oceniając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. O ile bowiem miesięczne dochody oraz ponoszone przez skarżących wydatki nie pozwalają na stwierdzenie, iż wykazali oni, że nie są w stanie uiścić kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, o tyle poniesienie kosztów zastępstwa procesowego, mogłoby narazić skarżących na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Należy również mieć na uwadze, iż ustanowienie pełnomocnika w niniejszej sprawie ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym sprawa się znajduje. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił m.in. skargę M. K. i A. K. Od postanowienia tego przysługuje skarżącym skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokackim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżących konstytucyjnego prawa do sądu. W świetle powyższego na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.