IV SAB/Wa 23/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.Z., M.K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanawia : - odmówić A. Z. przyznania prawa pomocy. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 26 stycznia 2009 r. postanowienia odrzucającego skargę A. Z., M. K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury skarżąca A. Z. złożyła w dniu 10 lutego 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej na powyższe postanowienie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że A. Z. jest właścicielką domu w P. o pow. 75 m2 oraz dwóch mieszkań o pow. 54 m2 i 46 m2. Skarżąca i jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu umowy o pracę oraz najmu lokalu w łącznej wysokości 16 360 zł brutto miesięcznie. Dochody te służą do utrzymania trzyosobowej rodziny, bowiem na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostaje małoletnia córka. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca odwołała się do zestawienie stałych przychodów i wydatków, dołączonego do wniosku z dnia 13 sierpnia 2008 r. o przyznaniu prawa pomocy oraz do pisma z dnia 29 grudnia 2008 r., w którym szczegółowo przedstawiła źródła dochodów swojej rodziny oraz wysokość comiesięcznych zobowiązań finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy ocenie sytuacji skarżącej z punktu widzenia powyższych przepisów należy przede wszystkim wziąć pod uwagę, iż skarżąca oraz jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu umowy o pracę oraz dochody z wynajmu mieszkania w łącznej wysokości 16 360 zł brutto miesięcznie. Otrzymywane przez skarżącą oraz jej męża wynagrodzenia w znacznym stopniu odbiegają od minimalnego wynagrodzenia za pracę ( od dnia 1 stycznia 2009 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1276 zł- obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. M. P. Nr 55, poz. 499) co daje podstawę przypuszczać, iż skarżąca posiadał dostateczne środki na zaspokojenie nie tylko najważniejszych potrzeb życiowych ale i na pokrycie kosztów postępowania sądowego związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazał zatem, iż poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania rzeczywiście mogłoby spowodować znaczy uszczerbek w utrzymaniu jej rodziny. Warto także zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04. Otóż, zdaniem NSA skoro zwolnienie od kosztów sądowych stanowi rodzaj daniny publicznej, koszty utrzymania konieczne dla osoby fizycznej i jej rodziny, należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów jakie ponosi dana rodzina. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest krytyczna i skoro uzyskuje ona stałe dochody w wysokości odbiegającej znacznie od minimalnych, a nawet przeciętnych dochodów, powinna partycypować w pełni w kosztach sądowych. Wobec powyższego nie można uznać, że do skarżącej znajdzie zastosowanie instytucja przyznania prawa pomocy, która ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie jedynie do osób, które z przyczyn obiektywnych znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Odmowa przyznania prawa pomocy osobie, która uzyskuje stałe dochody, a także posiada majątek stanowiący dodatkowe źródło przychodu, odpowiada prawu i nie ogranicza konstytucyjnego prawa skarżącego do sądu. Udzielenie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżącego na innych obywateli, z ich podatków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywane są wydatki budżetowe. Dlatego też może mieć miejsce jedynie w przypadku osób, których dochody i stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych. Taka sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do skarżącej. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.