IV SAB/Wa 23/08

Dnia 19 marca 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z., .M. K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanawia : - odmówić A. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sadowego w sprawie ze skargi A. Z., M. K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury, działająca przez pełnomocnika A. Z. złożyła w dniu 11 marca 2008 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej, złożonego na urzędowym formularzu PPF oraz w piśmie i załączniku z dnia 11 marca 2008 r. wynika, że A.Z. jest właścicielką dwóch mieszkań o pow. 54 m2 i 46 m2, budującego się domu w P. oraz samochodu marki (...) o wartości ok. 20 000 zł. Skarżąca i jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu umowy o pracę oraz z najmu lokalu w łącznej wysokości 10.750 zł brutto miesięcznie. Dochody te służą do utrzymania trzyosobowej rodziny, bowiem na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostaje małoletnia córka. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca dołączyła zestawienie stałych przychodów i wydatków, w którym wykazała, iż uzyskiwane dochody służą w całości na pokrycie comiesięcznych zobowiązań. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy ocenie sytuacji skarżącej z punktu widzenia powyższych przepisów należy wziąć pod uwagę, iż skarżąca oraz jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu umowy o pracę oraz dochody z wynajmu mieszkania w łącznej wysokości 10.750 zł brutto miesięcznie. Uzyskiwane przez skarżącą i jej męża wynagrodzenia w znacznym stopniu odbiegają od minimalnego wynagrodzenia za pracę ( od dnia 1 stycznia 2008 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1126 zł- § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r. Dz. U. Nr 171, poz. 1209) co daje podstawę przypuszczać, iż skarżąca posiadał dostateczne środki na zaspokojenie nie tylko najważniejszych potrzeb życiowych ale i na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego. Wskazane natomiast przez skarżącą okoliczności ponoszenia znacznych wydatków na utrzymanie rodziny, w ocenie Sądu, nie stanowią przeszkody dla poniesienia przez nią kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł ( wpis sądowy od skargi). Warto także zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04. Otóż, zdaniem NSA skoro zwolnienie od kosztów sądowych stanowi rodzaj daniny publicznej, koszty utrzymania konieczne dla osoby fizycznej i jej rodziny, należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów jakie ponosi dana rodzina. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest krytyczna i skoro uzyskuje ona stałe dochody w wysokości odbiegającej znacznie od minimalnych, a nawet przeciętnych dochodów, powinna partycypować w pełni w kosztach sądowych. Wobec powyższego nie można uznać, że do skarżącej znajdzie zastosowanie instytucja przyznania prawa pomocy, która ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie jedynie do osób, które z przyczyn obiektywnych znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Odmowa przyznania prawa pomocy osobie, która uzyskuje stałe dochody, a także posiadającej majątek stanowiący dodatkowe źródło przychodu, odpowiada prawu i nie ogranicza konstytucyjnego prawa skarżącego do sądu. Udzielenie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżącego na innych obywateli, z ich podatków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywane są wydatki budżetowe. Dlatego też może mieć miejsce jedynie w przypadku osób, których dochody i stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych. Taka sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do skarżącej. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.