IV SAB/Wa 233/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w S. na przewlekłość Ministra Środowiska w przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza przewlekłość postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej T. S.A. z siedzibą w S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 5 października 2012 r. Zakłady T. S.A. z siedzibą w S. wniosły za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - zarejestrowaną pod sygn. akt IV SAB/Wa 193/12 - na bezczynność Ministra Środowiska w rozpoznaniu wniosku z dnia 27 czerwca 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] orzekającej o zezwoleniu na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji instalacji do produkcji wapna - piec typu [...] w Zakładach T. S. A. z siedzibą w S. Obecny na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 193/12 zmodyfikował skargę oświadczając, że obejmuje ona dwie skargi: jedna dotyczy bezczynności wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną, a druga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania, która również zawiera wniosek o ukaranie organu grzywną. Wobec powyższego Sąd postanowił wyłączyć z akt sprawy o sygn. akt IV SAB/Wa 193/12 skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną. Ponadto Sąd zobowiązał organ do udzielenia odpowiedzi na skargę w przedmiocie przewlekłości postępowania. Odpowiadając na skargę organ wniósł o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi podnosząc, że skarga nie została poprzedzona wezwaniem Ministra Środowiska do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem z dnia 21 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącego do udzielenia informacji, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Środowiska w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 27 czerwca 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], skarżący wystąpił do wymienionego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i ewentualnie nadesłanie tego wezwania bądź jego odpisu z adnotacją organu wskazującą na datę złożenia tegoż wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 28 czerwca 2013 r. wyjaśnił, że skierował powyżej opisane wezwanie do Ministra Środowiska w dniu 8 sierpnia 2012 r., którego kserokopię wraz z potwierdzeniem jego wysłania dołączył do przedmiotowego pisma. Ponadto w piśmie tym skarżący wyjaśnił, że z dniem 2 kwietnia 2013 r. uległa zmianie nazwa Spółki z "Zakłady T. S.A." na "T. Spółka Akcyjna", potwierdzając zmianę nazwy kserokopią postanowienia sądu rejestrowego. Postanowieniem z dnia z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wa 49/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. Spółka Akcyjna na podstawie art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") Sąd I instancji wskazał, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wyczerpano powyższej drogi. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał spraw Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wskazał iż Sąd I instancji nie podał z jakich przyczyn w jego ocenie przedstawione pismo z dnia 7 sierpnia 2012 r. nie odpowiadało wymaganiom wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. W ujęciu tego przepisu - w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji od dnia 11 kwietnia 2011 r., dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze ocenę prawną zawartą w postanowieniu NSA z dnia 8 listopada 2013r. ponownie orzekający w sprawie Sąd uznał, iż strona skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłość wyczerpała tryb zaskarżenia przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., kierując do Ministra Środowiska wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 sierpnia 2012 r. Na wstępie podnieść należy, iż przewlekłość organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2012 r. Minister Środowiska działając na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. w zw, z art. 156 § 1 pkt 2 wstrzymał wykonanie decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] w sprawie zezwolenia na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji instalacji do produkcji wapna - piec typu [...] w Zakładach Przemysłu T. S.A. wstrzymał wykonanie decyzji. Strona skarżąca w dniu 27 czerwca 2012 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 31 lipca 2012 r. Minister Środowiska w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomił stronę skarżącą, iż z uwagi na prowadzone postępowanie dowodowe sprawa zostanie rozpoznania w terminie do dnia 7 września 2012r. Pomimo upływu wskazanej daty organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia, a ponadto nie zawiadomił strony o przyczynach zwłoki i wyznaczeniu innego terminu załatwienia sprawy. Następnie pismem z dnia 25 września 2012 r. organ działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił o zakończeniu postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] w sprawie zezwolenia na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji instalacji do produkcji wapna - piec typu [...] w Zakładach T. S.A. Poinformowano stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz przedstawienia stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Jednocześnie poinformowano stronę, iż rozstrzygnięcie wydane zostanie w terminie 14 dni od upływu terminu wyznaczonego na zapoznanie się z aktami sprawy i wyrażenie stanowiska. Powyższe zawiadomienie strona odebrała w dniu 29 września 2013 r. Zgodnie z zawiadomieniem decyzja powinna zostać wydana w dniu 20 października 2013 r. Postanowienie Ministra Środowiska rozpoznające wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy wydane zostało w dniu [...] października 2012r. Zdaniem Sądu w tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało stwierdzeniem, iż postępowanie Ministra Środowiska w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] w sprawie zezwolenia na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji instalacji do produkcji wapna - piec typu [...] w Zakładach T. S.A. prowadzone było przewlekłe. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że przewlekłość ta miała charakter rażący. Z tych też względów Sąd nie orzekł o wymierzeniu organowi grzywny. Zwłoka w wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia nie była znaczna, a ponadto jak wyjaśnił Minister postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Marszałka Województwa [...] było postępowaniem incydentalnym i służącym zabezpieczeniu przed skutkami wykonania decyzji na czas trwania głównego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji toczyło się, więc w ścisłym związku z postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności. Minister Środowiska wskazał, iż prowadząc przedmiotowe postępowanie podejmował wszelkie możliwe i niezbędne czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie koniecznym było uzyskanie zarówno od skarżącej jak również od Marszałka Województwa [...] stosownych dokumentów oraz wyjaśnień. Minister Środowiska zwrócił się do Marszałka Województwa [...] o przesłanie akt postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Akta sprawy zostały doręczone do Ministra Środowiska w dniu 18 lipca 2012 r. Po ich analizie, w dniu 27 lipca 2012 r. Minister Środowiska wezwał stronę do przedłożenia schematów technologicznych instalacji, celem oceny prawidłowości decyzji. Następnie w toku prowadzonego postępowania dopuszczono do akt postępowania dokumenty zawierające schematy technologiczne z 2007 i 2010 roku, z którymi organ zapoznał się z urzędu. Po analizie ww. dokumentów, Minister Środowiska pismem z dnia 30 sierpnia 2012 r. zawiadomił stronę o zaznajomieniu się ze schematami z urzędu, a także wezwał stronę do przedłożenia schematu technologicznego z 2011 roku. Równolegle Minister Środowiska wezwał do przedłożenia ww. schematów Marszałka Województwa. Minister wyjaśnił, iż otrzymaniu kolejnych schematów technologicznych, przeprowadzono ich analizę techniczną. Ponadto przedmiotem analizy były pisma procesowe przedkładane przez stronę, co wymagało zaangażowania zarówno pracowników merytorycznych jak i prawników. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawia art.149 §1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd - działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 490).