IV SAB/Wa 235/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały oddala skargę. Dnia 5 lutego 2016r. małoletni M. M. M. (dalej skarżący), reprezentowany przez swojego ojca S. M. złożył do Wojewody [...] (dalej organ) wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Jako podstawę prawną wniosku, skarżący wskazał art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli: jest dzieckiem cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na pobyt, stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE pozostającym pod jego władzą rodzicielską. Pismem z dnia 17 lutego 2016r. przedstawiciel ustawowy małoletniego został wezwany w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie kserokopii ważnego dokumentu podróży (wszystkich stron zawierających pieczątki, adnotacje i wpisy) oraz okazanie jego oryginału. Ponadto wezwano przedstawiciela ustawowego małoletniego do załączenia do akt sprawy potwierdzenia uregulowania opłaty skarbowej. W dniu 04 marca 2016r. został okazany oryginał dokumentu podróży małoletniego, następnie wpłynęło do Urzędu potwierdzenie uregulowania opłaty skarbowej. Pismami z dnia 18 marca 2016r. oraz 29 kwietnia 2016r. organ administracyjny wezwał Skarżącego do załączenia do akt sprawy kserokopii aktu urodzenia małoletniego wraz z oryginałem do wglądu. Akta sprawy zostały uzupełnione o wymagany dokument w dniu 06 maja 2016r. Następnie pismami z dnia 29 czerwca 2016, 02 września 2016, 04 listopada 2016, 13 lutego 2017 organ administracyjny informował S. M. o przedłużeniu przedmiotowego postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie cofnięcia mu zezwolenie na pobyt stały. W dniu 09.02.2017. Cudzoziemiec złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zażalenie na przewlekłość postępowania oraz na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa przez Wojewodę [...] dotyczące złożonego wniosku o udzielenie małoletniemu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Polski. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2017r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał zażalenie za nieuzusadnione. W dniu 30 czerwca 2017r. M. M. M., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego S. M., wniósł skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę [...] w sprawie wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, zarzucając organowi administracji publicznej naruszenie: 1) art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez działanie organu administracji z naruszeniem zasady szybkości postępowania wyrażonej w ww. przepisie, polegającej na nie wydaniu decyzji w sprawie pomimo upływu ponad 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały dla M. M. M., pomimo spełnienia wszelkich ustawowych przesłanek przewidzianych w art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach i braku potrzeby zbierania dodatkowych dowodów, informacji i wyjaśnień, co w ocenie skarżącego winno skutkować niezwłocznym załatwieniem sprawy, 2) art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione naruszenie terminów ustawowych na załatwienie sprawy wynikających z k.p.a. pomimo braku negatywnych przesłanek do wydania pozytywnej decyzji administracyjnej w sprawie, a także z uwagi na nieskomplikowany charakter sprawy i brak konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przez organ z uwagi na przedłożenie przez stronę wszelkich dowodów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy. W związku z powyższym skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącego w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł (słownie: trzech tysięcy) 4) zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego zdarzenia występujące w niniejszej sprawie wyczerpują znamiona przewlekłości postępowania administracyjnego bowiem terminy wskazane przez ustawodawcę w treści art. 35 k.p.a. zostały naruszone w sposób rażący. Postępowanie nie zostało zawieszone, w sprawie nie były podejmowane żadne czynności pozwalające przyjąć, że jest ona procedowana pomimo że już w chwili złożenia wniosku wszystkie przesłanki ustawowe udzielenia zezwolenia na pobyt stały dla skarżącego zostały spełnione. Dnia [...] lipca 2017r. Wojewoda [...] wydał decyzję w sprawie [...], którą odmówił małoletniemu M. M. M., ur. 31.12.2015 r., ob. [...] udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, stanowiącym, że zezwolenie na pobyt stały udzielane jest cudzoziemcowi, który jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. W myśl art. 195 ust. 2 do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji Na podstawie art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy za osobę polskiego pochodzenia, uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: - co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej; - wykaże ona swój związek z polskością w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Organ podniósł, że w dniu 01 maja 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 858). Na mocy art. 1 pkt. 7 ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw, zostało zmienione brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji oraz został uchylony art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. Jednocześnie, w następstwie uchylenia art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, na mocy art. 6 pkt 2 ustawy nowelizującej zostało zmienione brzmienie art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, które do trwających postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nakazywałyby stosować przepisy tej ustawy oraz ustawy o repatriacji w brzmieniu dotychczasowym. Zatem od dnia wejścia w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw, t.j. od 01 maja 2017r. w postępowaniach w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, które zostały wszczęte przed dniem 01 maja 2017 r. i niezakończone do tego dnia decyzją ostateczną stosowane są przepisy w brzmieniu, nadanym przez nowelizację. W konsekwencji, w świetle obecnie obowiązujących przepisów w celu wykazania polskiego pochodzenia, jest konieczne wykazanie narodowości polskiej swoich przodków. Wojewoda [...] wskazał, że w dniu 13 maja 2016r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały przedstawicielowi ustawowemu małoletniego – S. M. - zakończone wydaniem decyzji o cofnięciu posiadanego przez niego tytułu pobytowego. W toku prowadzonego postępowania stwierdzono, że Cudzoziemiec załączył do akt sprawy sfałszowane dokumenty. W dniu 13.03.2017r. przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Tym samym organ stwierdził, że małoletni M. M. M. nie spełnia przesłanki kryteriów określonych w art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto organ administracyjny rozpatrzył także wniosek małoletniego pod kątem spełniania przesłanki określonej w art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi, jeżeli jest dzieckiem cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE pozostającym pod jego władzą rodzicielską urodzonym po udzieleniu temu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (lit. a) lub urodzonym w okresie ważności zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego temu cudzoziemcowi (lit. b). Zezwolenie na pobyt stały matce małoletniego, A. T., zostało wydane w dniu 30 maja 2016r. tj. po urodzeniu małoletniego i nie posiadała ona wcześnie zezwoleń na pobyt czasowy. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że małoletni M. M. M. nie spełnia także warunków wymienionych w art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, co w myśl art. 197 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sprawa, której przedmiotem jest skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Natomiast, art. 35 § 3 Kpa stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z § 4 cytowanego przepisu, przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3. Ponadto, zgodnie z § 5 do terminów określonych w przepisach |uprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Sąd zauważa, że organ w kontrolowanym postępowaniu zadość uczynił temu obowiązkowi pismami z dnia 29 czerwca 2016, 02 września 2016, 04 listopada 2016, 13 lutego 2017 informującymi S. M. o przedłużeniu postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie cofnięcia mu zezwolenie na pobyt stały Zasadnie też w ocenie Sądu organ powołał się na art. 210 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016r. poz.1990 ze zm.), zgodnie z którym postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Zwrócić należy uwagę, że organy administracji publicznej zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, ale również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, szczególnie jeżeli jedynym powodem takiego odstępstwa ma być szybkość postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że nie zaistniała w niej opisana powyżej sytuacja bezczynności, która oznacza niedotrzymanie przez organ terminu o ile jest on przewidziany przepisami szczególnymi. Bezczynność jest rozumiana jako stan faktyczny i prawny istniejący w dacie upływu terminu, jest zatem sytuacją, gdy przepisy określają termin obligujący organ do podjęcia działania, a organ nie podejmuje żadnych czynności. Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że nie można zarzucić Wojewodzie [...] bezczynności bowiem przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, w wyniku którego w dniu [...] lipca 2017r. wydał decyzję w sprawie [...], którą odmówił małoletniemu M. M. M., ur. 31.12.2015 r., ob. [...] udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ;ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). W przeciwnym razie Sąd skargę oddala, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych (por. J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J, Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak równie/ nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 marca 2008 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07, że o bezczynności organu oraz o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organy administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo wprawdzie rozpoczął i prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie odpowiednim aktem administracyjnym lub nie podjął stosownej czynności prawem przewidzianej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że nie zaistniała w niej opisana powyżej sytuacja przewlekłości postępowania. Sąd podziela stanowisko organu, że w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt stały małoletniego z powołaniem się na polskie pochodzenie zobowiązany był on zbadać linię stanowiącą polskie pochodzenie zarówno ze strony ojca, jak i ze strony matki małoletniego. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (w brzmieniu sprzed 1 maja 2017 r.) małoletni nie spełniał przesłanki do uznania za osobę polskiego ze strony przodków matki. Badając linię stanowiącą polskie pochodzenie ze strony ojca, organ słusznie wziął pod uwagę okoliczność, że w dniu 26 kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały ojcu małoletniego S. M. z uwagi na informację o sfałszowaniu przez niego dokumentów świadczących o jego polskim pochodzeniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r Wojewoda [...] uchylił dotychczasową decyzję i odmówił cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na pobyt Na skutek złożonego odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił uchylenia decyzji orzekającej o udzieleniu zezwolenia na pobyt stały, wskazując, że od jej doręczenia upłynęło w dniu 18 lutego 2016r. 5 lat. Kierując się wskazówkami organu II instancji Wojewoda [...] w dniu 13 maja 2016r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia przedmiotowego zezwolenia przedstawicielowi ustawowemu małoletniego, zakończone wydaniem ostatecznej decyzji o cofnięciu posiadanego przez niego tytuł pobytowego. Sąd podziela stanowisko Wojewody [...], że w związku z toczącym się postępowaniem o cofnięcie zezwolenia na pobyt stały ojcu małoletniego, organ przedłużał postępowanie ws. zezwolenia pobyt stały skarżącego, gdyż od zakończenia ww. postępowania uzależniona była możliwość wywiedzenia czy spełnione są przesłanki do uznania za osobę polskiego pochodzenia ze strony przodków ojca. Ponadto organ z urzędu zbadał spełnianie przez skarżącego pozostałych przesłanek, wskazanych w art. 195 ustawy cudzoziemcach. O przedłużeniu postępowania administracyjnego w sprawie oraz jego przyczynach Wojewoda [...] informował przedstawiciela ustawowego skarżącego zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W tych okolicznościach nie sposób uznać za skarżącym, że Wojewoda [...] pozostaje w bezczynności w wydaniu na jego rzecz decyzji administracyjnej w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie sposób także uznać, że postępowanie prowadzone było przez organ w sposób przewlekły. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.