IV SAB/Wa 237/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-10

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, ale przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, nawet jeśli poprzednia skarga została odrzucona z powodu oczywistej bezzasadności?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, ale przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej, podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Sąd pierwszej instancji nie może odmówić przyznania prawa pomocy, powołując się na oczywistą bezzasadność skargi będącą skutkiem jej niedopuszczalności, gdyż instytucja pomocy prawnej ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak środków nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu jego skargi na bezczynność Prokuratora Generalnego. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został odrzucony z powodu oczywistej bezzasadności skargi, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez NSA. Skarżący przebywa w jednostce penitencjarnej, nie posiada dochodów ani oszczędności, ale wskazał na posiadanie domu i nieruchomości rolnej.
Rozstrzygnięcie
1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wzruszenia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w R. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SO/Wa 63/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wzruszenia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w R. wobec oczywistej bezzasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 127/14 oddalił zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wa 237/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. K. Pismem z dnia 15 stycznia 2014 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego postanowienia. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 18 marca 2014 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że formularz doręczono skarżącemu w dniu 24 marca 2014 r. W dniu 28 marca 2014 r. wpłynął do Sądu formularz PPF wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Z treści formularza wynika, że skarżący od dnia 16 grudnia 2002 r. przebywa w jednostce penitencjarnej, nie posiada jakichkolwiek dochodów, ani przedmiotów wartościowych czy oszczędności. W rubryce majątek skarżący zaznaczył, że posiada dom o powierzchni 100 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,84 ha. Ponadto wskazał, że jest zobowiązany do zapłacenia grzywny w kwocie 2000 zł oraz kosztów sądowych 15.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego, o czym stanowi art. 245 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy podnieść należy, że po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na jej niedopuszczalność, sąd pierwszej instancji nie może na podstawie art. 247 p.p.s.a. odmówić przyznania prawa pomocy, powołując się na oczywistą bezzasadność skargi będącą skutkiem jej niedopuszczalności (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex Omega 06/2014). Z tego względu, niniejszy wniosek skarżącego podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść kosztów sądowych czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nieosiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Analiza sytuacji materialnej skarżącego prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z treści formularza PPF wynika, że przebywając w zakładzie karnym, skarżący nie uzyskuje dochodu oraz nie posiada oszczędności. Nie dysponuje również majątkiem ruchomym, który mógłby zbyć w celu pozyskania środków finansowych. Należy zatem stwierdzić, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy. Z tych przyczyn na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 254 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło