IV SAB/Wa 244/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-16

Skład orzekający: Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a jedynie powtarza argumentację z pierwotnego wniosku?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych w swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Skarżący nadal powoływał się na te same argumenty, co w pierwotnym wniosku, mimo że sąd ustalił, iż skarżącemu przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której nie pobiera z własnej woli. Brak obiektywnych przeszkód w odbiorze świadczenia uniemożliwia uznanie skarżącego za osobę ubogą.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący podtrzymywał, że nie posiada środków do życia, podczas gdy sąd ustalił, iż przysługuje mu renta z tytułu niezdolności do pracy, której nie pobiera. Sąd wezwał skarżącego do wykazania zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 244/14 o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 244/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udzielenia informacji postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 244/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy M. S. (dalej: "skarżącemu"). Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący co prawda wskazał, że utrzymuje się z prac dorywczych za wynagrodzeniem "nieco powyżej 100 zł miesięcznie", jednakże jak Sądowi wiadomo z urzędu (pismo [...] Oddziału w [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znajdujące się w aktach sprawy o sygn. I SA/Wa 2459/14) M.S. przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy. W tej sytuacji zdaniem Sądu, nie można uznać skarżącego za osobę ubogą, nieposiadającą środków do życia. Skoro wnioskodawca z własnej woli nie odbiera przysługującego mu świadczenia rentowego nie można przyjąć, że z przyczyn od niego niezależnych znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Nie istnieją bowiem jakiekolwiek obiektywne przeszkody uniemożliwiające odebranie należnego mu świadczenia. Postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z dnia 22 czerwca 2015 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie (pismo z dnia 26 października 2015 r.) skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym w niniejszej sprawie. Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do wykazania, że nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych w jego sytuacji materialnej, która uzasadnia zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia – prawomocnego postanowienia z dnia 22 czerwca 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżący we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 17 maja 2016 r. ponownie podniósł, że nie posiada żadnych środków do życia, nie przysługuje mu renta ani emerytura, ani jakikolwiek zasiłek. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada mieszkanie o pow. 32 m². Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest drugim wnioskiem skarżącego w tym przedmiocie. Już wcześniej postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powyższe oznacza, że w tych okolicznościach sprawy zastosowanie będzie miał art. 165 p.p.s.a., który możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależnia od zmiany okoliczności sprawy. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można uznać, że M. S. wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w stopniu uzasadniającym przyznanie mu prawa pomocy, pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku. Przypomnieć należy, że podstawą faktyczną, w odniesieniu do której w rozpoznawanej sprawie przyjęto, że skarżący nie jest uprawniony do skorzystania z prawa pomocy były ustalenia wskazujące, że skarżącemu – deklarującemu we wniosku brak dochodów i jakichkolwiek środków do życia - przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której skarżący z własnej woli nie pobiera. W ponownie złożonym wniosku, skarżący przywołał okoliczności tożsame z tymi podanymi w pierwotnym wniosku o prawo pomocy, m. in. podnosząc, że nie przysługuje mu prawo do renty, emerytury czy jakiegokolwiek zasiłku. Tymczasem w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajdują się liczne pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzające, że skarżącemu przysługuje renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, np. w piśmie z dnia 16 lipca 2014 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w [...] zawarta jest informacja, że skarżący posiada prawo do renty, lecz jej nie pobiera. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia od 1 października 1998 r. do 31 lipca 2014 r. wyniosłaby 94 335,55 zł netto. Z tego też względu również Sąd rozpoznający kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie znajduje podstaw do podważenia oceny odnoszącej się do możliwości finansowych skarżącego przyjętej w postanowieniu z 22 czerwca 2015 r. Mając powyższe na względzie, wobec stwierdzenia braku podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło