IV SAB/Wa 244/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 244/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udzielenia informacji postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 244/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy M. S. (dalej: "skarżącemu"). Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący co prawda wskazał, że utrzymuje się z prac dorywczych za wynagrodzeniem "nieco powyżej 100 zł miesięcznie", jednakże jak Sądowi wiadomo z urzędu (pismo [...] Oddziału w [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 14 kwietnia 2015 r. znajdujące się w aktach sprawy o sygn. I SA/Wa 2459/14) M. S. przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy. W tej sytuacji zdaniem Sądu, nie można uznać skarżącego za osobę ubogą, nieposiadającą środków do życia. Skoro wnioskodawca z własnej woli nie odbiera przysługującego mu świadczenia rentowego nie można przyjąć, że z przyczyn od niego niezależnych znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Nie istnieją bowiem jakiekolwiek obiektywne przeszkody uniemożliwiające odebranie należnego mu świadczenia. Postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z dnia 22 czerwca 2015 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie (pismo z dnia 26 października 2015 r.) skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia z dnia 22 czerwca 2015 r. Sąd wskazał, że podstawą faktyczną, w odniesieniu do której w rozpoznawanej sprawie przyjęto, że skarżący nie jest uprawniony do skorzystania z prawa pomocy były ustalenia wskazujące, że skarżącemu – deklarującemu we wniosku brak dochodów i jakichkolwiek środków do życia - przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której skarżący z własnej woli nie pobiera. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1272/16 oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zmiana okoliczności w sprawie, względem stanu, w których zapadły wcześniejsze rozstrzygnięcia sądu nie nastąpiła. Skarżący nie wykazał, że przysługująca mu renta jest "nienależna". Sąd stwierdził, że w takiej sytuacji nie było możliwe uwzględnienie jego argumentacji i żądania. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2016 r. w wysokości 100 zł, w terminie do dokonania tej czynności (w dniu 14 lutego 2017 r.), skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Po raz kolejny – we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 16 maja 2017 r.- wskazał, że nie uzyskuje dochodu, oraz nie przysługuje mu ani emerytura ani renta, ani jakikolwiek zasiłek. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada mieszkanie o pow. 32 m². Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest trzecim wnioskiem skarżącego w tym przedmiocie. Już wcześniej postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, następnie – postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2016 r. sąd odmówił zmiany postanowienia w trybie art. 165 pp.p.s.a, a NSA podzielił ocenę sądu pierwszej instancji zawartą w tym orzeczeniu. Powyższe oznacza, że w tych okolicznościach sprawy po raz kolejny zastosowanie będzie miał art. 165 p.p.s.a., który możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależnia od zmiany okoliczności sprawy. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można uznać, że M. S. wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w stopniu uzasadniającym przyznanie mu prawa pomocy, pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku. Przypomnieć należy, że podstawą faktyczną, w odniesieniu do której w rozpoznawanej sprawie przyjęto, że skarżący nie jest uprawniony do skorzystania z prawa pomocy były ustalenia wskazujące, że skarżącemu – deklarującemu we wniosku brak dochodów i jakichkolwiek środków do życia - przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której skarżący z własnej woli nie pobiera. W ponownie złożonym wniosku, skarżący przywołał okoliczności tożsame z tymi podanymi w pierwotnym wniosku o prawo pomocy, m. in. podnosząc, że nie przysługuje mu prawo do renty, emerytury czy jakiegokolwiek zasiłku. Tymczasem w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajdują się liczne pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzające, że skarżącemu przysługuje renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, np. w piśmie z dnia 16 lipca 2014 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w [...] zawarta jest informacja, że skarżący posiada prawo do renty, lecz jej nie pobiera. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia od 1 października 1998 r. do 31 lipca 2014 r. wyniosłaby 94 335,55 zł netto. Należy wskazać, że NSA oddalając zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2016 r. podniósł, że skarżący nie wykazał, że przysługująca mu renta jest "nienależna". Składając kolejny wniosek z dnia 14 marca 2017 r., uzupełniony następnie w dniu 17 maja 2017 r. skarżący nadal okoliczności tej nie wykazał. Z tego też względu również Sąd rozpoznający kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie znajduje podstaw do podważenia oceny odnoszącej się do możliwości finansowych skarżącego przyjętej w postanowieniu z 22 czerwca 2016 r. Mając powyższe na względzie, wobec stwierdzenia braku podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.