IV SAB/Wa 245/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wydania decyzji o przyznaniu środków celem sfinansowania uruchomienia armatury naprawczej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. T. K., działając w imieniu własnym oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., w piśmie z dnia 2 kwietnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji o przyznaniu środków na rzecz T. K., bądź [...] sp. z o.o. lub łącznie na rzecz T. K. i [...] sp. z o.o. celem sfinansowania uruchomienia armatury naprawczej. Skarżący stwierdzili, że pomimo powagi kierowanych przez nich pism i zarzutu podejrzewania uprawiania "dywersji gospodarczej" przez niektórych przedstawicieli organów RP, Minister Skarbu Państwa, ani jednostki organizacyjne Prezesa Rady Ministrów, nie wydali decyzji, a ni nawet postanowienia. Prezes Rady Ministrów wniósł o odrzucenie skargi. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 19 maja 2015 r. T. K., działając w imieniu [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., wniósł o przyznanie prawa pomocy z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Jednakże stosownie do treści art. 247 powołanej ustawy prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, s.509.). W przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Jednocześnie, stosownie do art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oczekiwane przez skarżących działania w zakresie sfinansowania działalności gospodarczej, nie są podejmowane w żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, które podlegają kontroli sądowadministracyjnej. W konsekwencji, brak jest podstaw prawnych do zobowiązania przez Sąd Prezesa Rady Ministrów do zrealizowania działań, których żąda, działający w imieniu własnym i skarżącej Spółki, T. K. Korespondencji skarżących można by przypisać co najwyżej charakter, wnoszonych do organów administracji w trybie przepisów działu VIII K.p.a., skarg, których przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.), bądź wniosków, których przedmiotem mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241 K.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest jednakże prawidłowy pogląd, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII K.p.a. odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również skarga na bezczynność (por. wydane w odniesieniu do art. 16 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. - zachowujące aktualność w aktualnym stanie prawnym: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2000 r. sygn. akt III SAB 108/99. LEX nr 48017, a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2004 r. sygn. akt OSK 642/04. LEX nr 160611). Z powyższego wynika, że skarżący nie mają podstaw prawnych, by "oczekiwać" od Prezesa Rady Ministrów wydania aktu o władczym i jednostronnym charakterze, czy to w formie decyzji, czy po stanowienia, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji brak jest po stronie sądu administracyjnego kompetencji do oceny sytuacji przedstawionej w skardze pod kątem bezczynności. Mając powyższe na uwadze, należało uznać skargę wniesioną przez T. K. w imieniu własnym oraz [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. za niedopuszczalną. W tej natomiast sytuacji przedmiotowa skarga - jako oczywiście bezzasadna z przyczyn procesowych - skutkuje oddaleniem wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.