IV SAB/Wa 25/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zatarcie skazania postanawia: odrzucić skargę. A. M. (dalej zwany "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 25 października 2018 r. o zatarcie skazania z Krajowego Rejestru Karanego, wskazując jako podstawę art. 76 § 1 kodeksu karnego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądów administracyjnych do rozstrzygania spraw w przedmiocie zatarcia skazania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Należy wyjaśnić, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. po. 1947), oraz postępowań do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ustawy z 14 czerwca 1960 r. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta kontrolą sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Należy również wyjaśnić, że zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynność organu następuje zatem wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 25 października 2018 r. dotyczącego usunięcia danych z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie wpisu o skazaniu. Wskazać należy, iż zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie administracyjnym można jedynie dochodzić sprostowania danych osobowych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym, stosownie do art. 18 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1218 ze zm.). W związku z tym, trybem tym nie są objęte inne dane ujawnione w Krajowym Rejestrze Karnym, w szczególności nie jest możliwe rozstrzyganie, czy zaistniał z mocy prawa skutek zatarcia skazania powodujący usuniecie wpisu o skazaniu z rejestru karnego (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I OSK 2113/13). Podkreślenia wymaga, że zatarcie skazania jest instytucją prawa karnego materialnego, i przypadki, w których do niego dochodzi z mocy prawa, normuje kodeks karny. Natomiast w przypadku gdy zatarcie skazania następuje na wniosek przed upływem terminów, po których ulega ono zatarciu z mocy prawa, zasady postępowania sądu określa kodeks karny wykonawczy. Zgodnie z piśmiennictwem formą merytorycznej kontroli sądu nad Krajowym Rejestrem Karnym w zakresie prawidłowego usuwania kart karnych z rejestru jest tryb przewidziany w art. 13 § 1 kodeksu karnego wykonawczego. W przypadku zaistnienia wątpliwości, czy nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, organ wykonujący orzeczenie (może być nim także KRK) oraz każdy, kogo orzeczenie skazujące bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o ich wyjaśnienie. Orzeczenie sądu powinno zawierać ustalenie, czy nastąpiło, a jeśli tak, to z jaką datą, zatarcie skazania z mocy prawa. Orzeczenie to nie ma charakteru konstytutywnego – jak przy zatarciu skazania na wniosek – ale tylko deklaratoryjny. Potrzeba wydania takiego postanowienia będzie zachodziła m.in. wówczas, gdy – według twierdzeń skazanego – upłynął okres wymagany do zatarcia skazania z mocy prawa, a prowadzący Krajowy Rejestr Karny, mimo wysyłanych monitów, nie usuwa karty karnej z rejestru. W przedmiocie zatarcia skazania orzeka sąd określony w art. 3 § 1 kodeksu karnego wykonawczego tj. sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, bowiem jest on właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z powyższego wynika, że sądem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego o zatarcie skazania jest sąd powszechny. W konsekwencji stwierdzić należy, że niepodjęcie czynności w zakresie rozpoznania złożonego wniosku nie stanowi bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a., a tym samym nie przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji Sąd uznał, że rozpoznawana skarga, jako nie mieszcząca się w katalogu aktów i czynności z zakresu administracji publicznej poddanych kontroli sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.