IV SAB/Wa 251/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. G. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku oddala skargę. Skargą z 28 czerwca 2017 r. G. G., dalej "skarżąca", wniosła o: - stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy [...] w wydaniu aktu; - zobowiązanie Wójta Gminy [...] do wydania aktu w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi a o ile akt ten został wydany do umorzenia postępowania; -dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego; - zobowiązanie Wójta do ukarania dyscyplinarnego pracownika organu odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie; -ustalenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; -wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; -zwrot kosztów postępowania. Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżąca 31 maja 2016 r. zwróciła się do Urzędu Gminy [...] z prośbą o umożliwienie korzystania z jej własności. Wyjaśniła, że obok jej działki przebiega droga, która jest systematycznie przesuwana w kierunku ogrodzenia działki skarżącej. Urząd zapewniał Ją, że droga zostanie przywrócona do stanu poprzedniego po zakończeniu prowadzonych prac. Do chwili złożenia skargi organ nie wykonał swego zobowiązania. Skarżąca 21 kwietnia 2017 r. wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. 20 czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało załażenie za niezasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa "droga" jest działką gminną nieskategoryzowaną jako droga publiczna a więc pozostaje poza uregulowaniami ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (D.U. 2016, poz.1440). Wszystkie więc działania jakie może podejmować Gmina oparte są na przepisach prawa cywilnego. Kwestia naruszenia granic nieruchomości nie stanowi sprawy o charakterze administracyjnej gdyż źródłem takiego obowiązku jest relacja cywilnoprawna i przepisy kodeksu cywilnego. W związku z tym wnioski dotyczące przywrócenia naruszonego posiadania nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ wskazał, że W. W. uporczywie zaorywuje działkę gminną i w związku z tym organ ma zamiar dokonać wytyczenia granic swej działki i zabezpieczenia trwałymi znakami granicznymi. Organ w ramach przysługujących mu kompetencji odpowiada na pisma skarżącej i podejmuje inne działania w tym weryfikuje informacje przez nią podawane. W związku z tym zarzut bezczynności jest niezasadny tak jak i inne wnioski zgłoszone w skardze a w szczególności wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej grzywny. Grzywna ma bowiem charakter prewencyjno kompensacyjny i powinna być stosowana celem zdyscyplinowania organu lub zadośćuczynić skarżącemu nierozpoznanie wniosku w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W związku z tym sprawa mogła być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa, sąd w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w sprawach skarg na podejmowane przez organy inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej P.p.s.a., oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd orzeka również w zakresie skarg na bezczynność i przewlekłość organów administracji w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy (art. 3 § 2 pkt 8). Właściwość sądu w tym ostatnim przypadku dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych lub opieszałego ich prowadzenia. Skarżąca zarzuca organowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 31 marca 2016 r. Pismem tym skarżąca zwróciła się do organu Gminy [...] o rozwiązanie problemu związanego z niemożnością korzystania przez nią ze swej nieruchomości, która graniczy z drogą gminną. Jej zdaniem takim rozwiązaniem może być przejęcie przez Gminę gruntu przeznaczonego pod budowę drogi w rozliczeniu podatku. W odpowiedzi na to pismo, pismem z 4 lutego 2016 r. organ poinformował skarżącą że w dniu 13 czerwca 2016 r. odbyła się wizja w terenie podczas której stwierdzono, że droga gminna tj. działka ew. [...] położona w obrębie geodezyjnym [...] gm. [...] została częściowo zajęta pod uprawy rolne właściciela działki położonej po przeciwnej stronie drogi W. W.. Organ poinformował, że po zakończonych pracach polowych droga gminna zostanie przesunięta w swe granice. W aktach sprawy znajduje się również informacja o przeprowadzonej ze skarżącą rozmowie (k 7 akt adm.) z której wynika, że skarżąca została poinformowana, iż zostały nabite paliki na wysokości działek [...]i [...] we wsi [...] wytyczające granice drogi z gruntami W. W. i stwierdzenie, że skarżąca jest "usatysfakcjonowana". Skarżąca wezwała także W. W. do zaprzestania naruszenia prawa (pismo z 7 czerwca 2017 r.). Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. [...] SKO w [...] uznało zażalenie skarżącej na przewlekłość postępowania za niezasadne. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność ma na celu spowodowanie aby organ bez zbędnej zwłoki wydał decyzję merytoryczną. Przepis art. 149 P.p.s.a. chroni więc w tym wypadku stronę postępowania dając możliwość "zmuszenia" strony do wydania decyzji – art. 149 § 1 zd. 1 P.p.s.a. Podkreślić należy że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. W każdym wypadku ocenie podlega konkretna sprawa i jej okoliczności faktyczne w szczególności stopień jej złożoności. (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII SAB/3/17 w LEX nr 2287034). W związku z tym Sąd rozważył w pierwszej kolejności czy organ zobowiązany był do wydania decyzji merytorycznej w związku z żądaniem rozwiązania sprawy korzystania z nieruchomości skarżącej przez użytkowników drogi (działki) gminnej. W ocenie Sądu tego rodzaju żądanie nie mieści się w kategorii sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a." w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Z uwagi na powyższe należałoby przyjąć, że jeżeli istnieje organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, to on właśnie uzyskuje status strony postępowania sądowoadministracyjnego. Regulację art. 32 p.p.s.a. należy rozważać w kontekście treści art. 54 tej ustawy. Z art. 54 p.p.s.a. wynika, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Treść ww. art. 54 p.p.s.a. uzasadnia wniosek, że ustawodawca wiąże status strony postępowania sądowoadministracyjnego z organem, który wydał zaskarżony akt. Kompetencje organu są zatem związane z właściwością do rozstrzygania danej sprawy. Zatem warunkiem uznania za stronę postępowania jest posiadanie przez organ administracji publicznej kompetencji do załatwiania danego rodzaju spraw administracyjnych. W przypadku bezczynności będzie to organ administracji publicznej, który w zakresie swojej właściwości był zobowiązany do wydania określonego aktu lub czynności. Zdaniem Sądu, analiza wniosku skarżącej prowadzi do wniosku, że domaga się ona przywrócenia posiadania nieruchomości z jej działką. Tego rodzaju sprawy, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. (D.U.2016.1822 j.t.). są sprawami cywilnymi. W związku z tym do ich rozpoznania właściwy jest sąd powszechny a nie organ administracji. Zgodnie bowiem z art. 1 kodeksu postępowania cywilnego normuje on postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Sprawy o przywrócenie posiadania są sprawami cywilnymi uregulowanymi przepisami art. 344 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U.2017.459 j.t.). Wobec powyższego skoro Wójtowi nie przysługuje prawo do rozstrzygnięcia w tej materii w drodze decyzji administracyjnej nie był zobowiązany do wydania żadnego z aktów lub czynności (określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.). Nie przysługiwała również skarżącej skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w tym zakresie. Z powyższych względów należy stwierdzić, że wniesiona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie może być uznana za zasadną i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.