IV SAB/Wa 255/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] października 2016 roku, nr [...] 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Środowiska do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] października 2016 roku, nr [...]; 2) stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Gminy [...] kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] lipca 2017 r. Gmina [...], reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na bezczynność Ministra Środowiska w zakresie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego Ministra z dnia [...] października 2016 r., nr [...], dotyczącą udostępnienia informacji o środowisku, zarzucając organowi bezczynność polegającą na braku rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji oraz naruszenie tym samym w sposób rażący przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw, tj. art. 12 kpa, art. 35 § 3 kpa, art. 36 kpa, a także art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, wniesionej 22 sierpnia 2017 r., Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie w całości oraz podniósł m.in., że pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r. wyznaczył nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy na dzień 11 września 2017 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił następujący stan faktyczny: W dniu [...] września 2016 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Gmina [...] wniosła do Ministra Środowiska o udostępnienie będących w jego posiadaniu informacji, przez przesłanie jej pocztą kserokopii wskazanych dokumentów z wersją elektroniczną na płycie CD w przypadku jej posiadania. Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Minister Środowiska odmówił Gminie [...] udostępnienia wnioskowanej informacji. Odpis tej decyzji doręczono Gminie 3 listopada 2016 r.. Wnioskiem z [...] listopada 2016 r. Gmina [...] wniosła do Ministra Środowiska o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego Ministra z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. Wniosek ten wpłynął do organu 23 listopada 2016 r.. Dnia [...] lutego 2017 r. do Ministerstwa Środowiska wpłynęło wezwanie Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa przez nieterminowe załatwienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego Ministra z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. W dniu [...] lipca 2017 r. Gmina [...] wniosła skargę na bezczynność Ministra Środowiska w zakresie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego Ministra z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 24 lipca 2017 r.. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r., z uwagi na wysoki stopień skomplikowania sprawy, organ wydłużył do dnia 11 września 2017 r. termin załatwienia wniosku Gminy [...] o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Minister ten utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bezspornym jest, że ostatecznie decyzją z dnia [...] października 2017 r. wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] października 2016 r., nr [...] – został rozstrzygnięty przez ten organ. Art. 161 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa) stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z uwagi na powyższe, wobec wydania przez organ decyzji z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, bezprzedmiotowy stał się zawarty w skardze wniosek Gminy o zobowiązanie Ministra Środowiska do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. Dlatego też Sąd orzekł jak w punkcie 1) sentencji. Z art. 149 § 1 ppsa wynika, że uwzględniając skargę na bezczynność sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a ppsa, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 149 § 2 ppsa, w przypadku, o którym mowa w § 1 sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przechodząc do analizy zarzutów skargi przywołać należy treść powołanych w tym względzie przepisów. I tak w art. 12 kpa wskazano, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), zaś sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Z kolei art. 35 kpa stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1), niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2), a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Ponadto, zgodnie z art. 36 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia i ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W zakresie terminów, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.), zawiera analogiczne regulacje, co powołane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 1: władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku; ust. 2: termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy, przy czym w tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 kpa stosuje się odpowiednio). Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, po wpłynięciu do organu wniosku Gminy o ponowne rozpoznanie sprawy, nie były podejmowane żadne czynności. Nawet złożenie przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez nieterminowe załatwienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie doprowadziło do jakiejkolwiek reakcji organu. Dopiero wniesienie skargi na bezczynność spowodowało wyznaczenie terminu do załatwienia wniosku na 11 września 2017 r., który to termin i tak nie został dotrzymany. Ostatecznie bez mała miesiąc później ([...] października 2017 r.) doszło do wydania decyzji w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani przed Sądem organ nie wskazał żadnych okoliczności na poparcie swego twierdzenia (zawartego w piśmie z 17 sierpnia 2017 r. dotyczącym wydłużenia terminu załatwienia sprawy) o wysokim stopniu skomplikowania sprawy. W szczególności przeczy temu brak jakichkolwiek czynności zarówno przed, jak i po sporządzeniu pisma z 17 sierpnia 2017 r., a także treść decyzji z dnia [...] października 2017 r., która zawiera jedynie pogłębioną w stosunku do pierwotnej decyzji analizę przepisów powołanej wyżej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm.) oraz ustawy prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 z późn. zm.). W świetle powyższych ustaleń należy przyjąć, że Minister Środowiska dopuścił się zarzucanej mu przez skarżącą bezczynności. Trwała ona od 23 listopada 2016 roku (data wpływu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) do [...] października 2017 roku (data wydania decyzji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), tj. przez okres ponad 10 miesięcy. Ponadto nie ulega wątpliwości Sądu, że bezczynność ta nastąpiła z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przez znaczne (ponad dziesięciokrotne) przekroczenie maksymalnego terminu do rozpatrzenia wniosku Gminy o ponowne rozpoznanie sprawy. Zauważyć też trzeba, że bezskuteczne pozostało skierowane do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a wydłużenie terminu załatwienia sprawy nastąpiło dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność, przy czym nawet ten wydłużony termin nie został zachowany. Z uwagi powyższe, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, należało orzec jak w punkcie 2) sentencji. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie było zaś podstaw do zastosowania z urzędu regulacji z art. 149 § 2 ppsa, skoro strona skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym i nie zgłosiła stosownego wniosku w tym względzie. O kosztach postępowania w punkcie 3) wyroku orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składa się wpis od skargi (100 zł) i wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.). . .