IV SAB/Wa 266/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] kwietnia 2017 roku Starosta [...] wydał decyzję Nr [...] (data doręczenia 19 kwietnia 2017r.) odmawiając nieodpłatnego przyznania na rzecz Skarżącego prawa własności nieruchomości stanowiącej działki gruntu o numerach [...] o pow. 0,1552 ha i [...] o pow. 0,2406 ha z obrębu K., gm. S.. Od powyższej decyzji Starosty Skarżący M. O. wniósł w dniu 27 kwietnia 2017r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie, które wpłynęło do organu w dniu 11 lipca 2017 roku. Pismem z dnia 6 lipca 2017 r., w oparciu o art. 37 § 1 k.p.a. Skarżący wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do usunięcia naruszenia prawa (data wpływu 11 lipca 2017r.) poprzez rozpoznania odwołania. Następnie w dniu 28 lipca 2017 r. za pośrednictwem Kolegium wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność organu, przedstawiając stan faktyczny sprawy i wskazując na, zdaniem Skarżącego, celową opieszałość organu. Skarżący w skardze wniósł o: - zobowiązanie Kolegium Odwoławczego do rozpatrzenia ww odwołania w terminie miesiąca od daty doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem Sądu; - orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności, mimo że mogą wystąpić podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania decyzji, gdy taka zostanie wydana przez organ po wniesieniu skargi do sądu; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego M. O. stosowną sumę pieniężną oraz wymierzenie organowi grzywny wedle uznania Sądu adekwatną do stopnia naruszenia przepisów prawa; - zasadzenie kosztów postępowania; - oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pismem z dnia 9 października 2017 roku Skarżący doprecyzował wniesioną skargę wnosząc, w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, przyznania od or- ganu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej według uznania Sądu adekwatnej do stopnia naruszenia prawa. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpoznało przedmiotowe odwołanie i uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w części odmawiającej nieodpłatnego przyznania na rzecz Skarżącego nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu K., gmina S. i w tym zakresie, na podstawie art. 118 ust. 2a w. z w. z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, orzekło o przyznaniu mu ww działki, w pozostałym zaś zakresie, dotyczącym odmowy przyznania Skarżącemu uprawnień do działki nr [...], stanowiącej drogę publiczną, Kolegium utrzymało w mocy ww decyzję Starosty [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska min. podniosło, iż od daty wniesienia odwołania do chwili wydania orzeczenia minęły niespełna 4 miesiące. Część tego okresu zaś przypadała na okres urlopowy sprawozdawcy, bowiem w dniach 15 lipca 2017 r. do 15 sierpnia 2017 r. sprawozdawca przebywał na urlopie, co stanowiło obiektywną przeszkodę w rozpatrzeniu sprawy. Podniosło także, iż z informacji o działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej wynika, że w 2016 roku do Kolegium wpłynęło 25 166, przy czym do załatwienia pozostały również sprawy niezakończone z lat poprzednich. W 2016 r. Kolegium załatwiło 29 098 spraw. Do maja 2017 r. włącznie do Kolegium wpłynęło 10 700 a załatwionych została 9 509. W skład Kolegium wchodzi 47 członków etatowych, na których skupia się ciężar orzeczniczy Kolegium oraz 52 członków pozaetatowych. Zestawienie liczby spraw do załatwienia przez organ z liczbą członków Kolegium, orzekających w składach 3 osobowych, świadczy o tym, jak duże jest obciążenie sprawami. Okoliczność ta przekłada się na terminowość postępowań przed Kolegium i powoduje, że ustawowe terminy w tym zakresie nie mogą być dochowane z przyczyn niezależnych od organu, jakimi są konieczność rozpatrzenia spraw zaległych przy bardzo dużym wpływie spraw bieżących. W ocenie organu, wskazane okoliczności potwierdzają, że opóźnienie w rozpoznaniu sprawy nie miało charakteru celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Według naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a. organy administracji winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem aktu. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2 cyt. przepisu) lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 cyt ustawy. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w części zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jest nie rozpoznał odwołania w terminie ustawą przewidzianym (art. 35 kpa.). Nie można zatem przyjąć, że organ odwoławczy działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Oczywiście zrozumiałym jest dla Sądu niezadowolenie Skarżącego z długotrwałości prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie o nieodpłatne przyznanie prawa własności na rzecz Skarżącego ww działek, które toczy się od dnia 8 października 2009r., jednakże powyższe nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy niniejszej, gdyż jej przedmiotem jest jedynie wykazanie, czy organ rzeczywiście dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniesionego w dniu 27 kwietnia 2017r. odwołania. I w tym zakresie uznać należy, iż w istocie organ dopuścił się bezczynności wydając decyzję po upływie prawie 4 miesięcy od daty złożenia odwołania, jednakże Sąd nie dostrzega, aby organ działał w sprawie celowo, jak w skardze usiłuje powyższe wykazać Skarżący. Pomimo iż SKO nie działało w sprawie szybko i sprawnie to jednak powyższe nie wskazuje na zamierzone przez organ odwoławczy działanie na zwłokę. Zatem w ocenie Sądu, zgodnie z pkt 2 wyroku, należało uznać, że bezczynność organu miała miejsce (organ nie podjął decyzji w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostawał w zwłoce), jednakże z uwagi na stosunkowo krótki okres przekroczenia ww ustawowych terminów przewidzianych dla rozpoznania sprawy jak i, zadaniem Sądu, nie wykazania naruszenia podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a., powyższa bezczynność nie miała charakteru rażącego (pkt. 3 wyroku). Jednocześnie z uwagi, iż zaistniała w niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego, Sąd odstąpił od wymierzania organowi grzywny jak i przyznania na rzecz Skarżącego żądanej sumy pieniężnej. Wypada natomiast podkreślić, wbrew twierdzeniu SKO, iż organ winien tak organizować swoją pracę aby bez zbędnej zwłoki mógł podejmować rozstrzygnięcia. Podniesiona w odpowiedzi na skargę argumentacja organu co do wielości spraw, dużego wpływu, braki kadrowe czy okres wakacyjny przypadający na rozpoznanie odwołania, nie może przekładać się na usprawiedliwienie nie dotrzymania ustawowych terminów, tym samym nie może zasługiwać na uwzględnienie. Niezależnie trzeba też pamiętać, że rozpoznanie odwołania nie polega na gromadzeniu materiału dowodowego, który generalnie w sprawie jest już zgromadzony lecz opiera się na przeprowadzeniu stosownej analizy wniesionych zarzutów do zaskarżonego przez stronę rozstrzygnięcia organu I instancji w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy, organ odwoławczy zresztą żadnych dodatkowych czynności wyjaśniających nie podejmował. Mając na uwadze fakt, że SKO w [...] w dniu 23 sierpnia 2017 r. rozpoznało odwołanie, żądanie skargi w przedmiocie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Dlatego też w tym zakresie, postępowanie należało umorzyć zgodnie z treścią pkt 1 niniejszego wyroku. Opierając się natomiast o treść przepisu art. 119 ust. 4 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia do Sądu przedmiotowej skargi, Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał z kolei na uwadze przepis art. 200 p.p.s.a. ----------------------- Stror Miroi Stror Samo ul. Ki przed skargi wpłyn 254/G nieod] nieruc powie stanov spraw: bezcz wWai k.p.a. GM.G nieodf nieruc 2.406 podsta społec: Leoka< Powiei odmov Stare ] dnia l: