IV SAB/Wa 271/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 271/15 w sprawie ze skargi A. N. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania skarg i wniosków postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. A. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania skarg i wniosków. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 271/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. N. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem, że od postanowienia przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 14 lipca 2015 r. A. N. wniósł pismo zatytułowane "zażalenie" na postanowienie z dnia 6 lipca 2015 r., które zostało złożone w formie dokumentu elektronicznego za pomocą platformy ePUAP i podpisane podpisem elektronicznym. W zarządzeniu z dnia 24 lipca 2015 r. A. N. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia 14 lipca 2015 r. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej poprzez jej podpisanie w budynku Sądu lub nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 40 akt sądowych). Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.] w brzmieniu sprzed wejścia w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie skarżący A. N. został prawidłowo pouczony o przysługującej mu skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 6 lipca 2015 r. Błędne nazwanie przez stronę środka zaskarżenia nie ma wpływu na jego klasyfikację, dlatego też Sąd przyjął, że złożone w dniu 14 lipca 2015 r. pismo należało uznać za skargę kasacyjną. Zgodnie z treścią art. 46 § 1 P.p.s.a., koniecznym warunkiem pisma składanego przez stronę do sądu jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a., które w tej sprawie nie występują. Jak wskazuje art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargą kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skarga kasacyjna A. N. jest wydrukiem listu elektronicznego i nie zawiera oryginalnego, własnoręcznego podpisu. Dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Kwestia ta była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. I OPS 10/13, w której Sąd stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 P.p.s.a. - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r., poz. 262 ze zm.), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W powołanej uchwale ponadto przesądził, że w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że pismo procesowe sporządzone w formie elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym spełnia warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Podkreślił także, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że pismo takie – po jego wydrukowaniu – jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku. Pismo procesowe złożone w postaci elektronicznej - w zakresie nieunormowanym szczególnymi przepisami - nie wywołuje skutków prawnych, które ustawa wiąże ze złożeniem pisma procesowego, przy czym nie chodzi o brak formalny pisma, lecz o jego pierwotny, nieusuwalny brak skuteczności spowodowany użyciem nieautoryzowanej techniki (p. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., I KZP 39/08, OSNKW 2009, nr 5, poz. 36, z dnia 15 lipca 2010 r., III SW 87/10, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 53 oraz z dnia 25 października 2011 r., III SW 70/11, OSNP 2012, nr 11-12, poz. 144). Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające m.in. przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Również przepisy art. 1 pkt 6 oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) stanowią, że określa się zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów elektronicznych, pomiędzy podmiotami publicznymi a podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi, a przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych. Ponadto w art. 36 pkt 3 i pkt 5 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą zaś wyłącznie zakresu, jaki reguluje ta ustawa. W przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Jednocześnie jak podano wyżej, art. 2 ust. 3 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne wyłączył stosowanie przepisów tej ustawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpatrywanej sprawie wobec braku podpisu na skardze kasacyjnej Sąd prawidłowo wezwał A. N. do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej zgodnie z art. 46 § 1 P.p.s.a. W wezwaniu zakreślono skarżącemu siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, wezwaniu nadano rygor odrzucenia skargi kasacyjnej. Termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął w dniu 11 sierpnia 2015 r. Do dnia wydania postanowienia A. N. nie nadesłał podpisanego egzemplarza skargi, ani nie podpisał skargi osobiście w budynku Sądu. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie na podstawie art. 178 P.p.s.a. skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Dodatkowo należy zauważyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, który powinien zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a. co do zasady powinien być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Brak podpisu osoby składającej skargę jest co prawda brakiem usuwalnym, jednakże sporządzenie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Dlatego też, nawet w przypadku podpisania skargi kasacyjnej, byłaby ona niedopuszczalna, ponieważ została sporządzona osobiście przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.