IV SAB/Wa 272/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-10
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Magdalena Durzyńska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta W. prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość w sposób przewlekły, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość było przewlekłe, ponieważ organ nie zakończył sprawy w rozsądnym terminie, mimo dwukrotnego wydawania decyzji merytorycznych i wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę. Jednakże, sąd stwierdził, że przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę sporną kwestię legitymacji strony do złożenia wniosku o odszkodowanie oraz fakt, że od daty ostateczności decyzji Wojewody wydano dwukrotnie decyzje merytoryczne. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca, stwierdził przewlekłość, ale nie orzekł o rażącym naruszeniu prawa ani nie wymierzył grzywny.Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne w listopadzie 2005 r. Po dwukrotnych decyzjach odmownych organów obu instancji i uchyleniach tych decyzji, spółka wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Organ administracji dwukrotnie odmawiał ustalenia odszkodowania, a Wojewoda dwukrotnie uchylał te decyzje i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po kolejnym piśmie spółki z zażaleniem na przewlekłość, Wojewoda wyznaczył organowi trzymiesięczny termin na rozstrzygnięcie. Ostatecznie spółka złożyła skargę do WSA na przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku K. Sp. z o.o. w W. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej było prowadzone w sposób przewlekły, a przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądził od Miasta W. na rzecz K. Sp. z o.o. w W. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku K. Sp. z o.o. w W. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą działki o nr [...] i [...] w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej K. Sp. z o.o. w W. z dnia [...] listopada 2005 roku było prowadzone w sposób przewlekły, a przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Miasta W. na rzecz K. Sp. z o.o. w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2005 r. K. Sp. zo.o. w [...] (dalej jako spółka/skarżąca) zwróciła się do Prezydenta [...]o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne stanowiące część działki nr [...] o powierzchni 627 m2 i część działki nr [...] o powierzchni 51.112 m2.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił ustalenia odszkodowania za powyższą nieruchomość. Na skutek wniesionego w sprawie odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] po raz kolejny odmówił ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną położony w Dzielnicy [...] przy ul. [...]. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] powtórnie uchylił decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja niniejsza stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1340/13 oddalił skargę Miasta [...] z uwagi na brak legitymacji procesowej do występowania ze skargą w niniejszej sprawie.
Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Urzędu [...] w dniu [...] lutego 2014 r. (data prezentaty organu).
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. K. Sp. zo.o. w Warszawie wniosła zażalenie do Wojewody [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...].
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...]. W skardze wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca, stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania wystąpiła niemal 10 lat temu. W tym czasie organ dwukrotnie wydawał decyzje merytoryczne, zatem jej zdaniem, już dwukrotnie uznawał, że w sprawie zebrany został cały materiał dowodowy. Skarżąca podkreśliła, że do dnia składania skargi organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie mimo wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...], dodatkowego terminu zakończenia sprawy. Wskazała, że Prezydent [...] w kolejnych pismach wyznaczył datę końcową na [...] września 2015 r.
Odpowiadając na skargę Prezydent [...] przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i wskazał, że w jego ocenie skarga jest niezasadna. Podkreślił, że pełnomocnik strony na bieżąco był informowany o podejmowanych przez organ czynnościach wyjaśniających oraz terminach merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej dopuszczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. – dalej "ppsa"). Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną.
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że zarówno pojęcie "bezczynności organu" jak i "przewlekłego prowadzenia postępowania" nie zostały zdefiniowane ustawowo. Zarówno jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w literaturze przyjmuje się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację, w której organ prowadzi postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6 str. 33; M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, str. 289-290; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, str. 51, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2013 r. I OSK 2704/13 niepubl.). Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ administracji można mówić także w przypadku, gdy organ - pomimo formalnego zachowania terminów załatwiania spraw - podejmuje pozorne działania, które faktycznie nie zmierzają do zakończenia sprawy zgodnie z prawem materialnym i z zachowaniem reguł procesowych.
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że organ działał w sprawie w sposób przewlekły, przekraczając istotnie terminy określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie przewlekłości oraz brak merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (pomimo orzeczenia nadzorczego wojewody) musiało skutkować zobowiązaniem przez Sąd Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku spółki o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...].
Jednocześnie stwierdzając, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, Sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że podstawę wszczęcia postępowania o odszkodowanie stanowiła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], stwierdzająca nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...]. Wbrew twierdzeniom skarżącej, termin na rozpatrzenie sprawy nie rozpoczął biegu od dnia wpływu do organu wniosku o odszkodowanie tj. od [...] listopada 2005 r. lecz najwcześniej od dnia ostateczności ww. decyzji Wojewody [...]. Trzeba też podkreślić, że kwestią sporną w sprawie jest okoliczność czy skarżąca spółka w ogóle posiada legitymację do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Mamy tu zatem do czynienia ze sporem merytorycznym wymagającym jednoznacznego wyjaśnienia, a nie z sytuacją, w której czynności organu sprowadziłyby się jedynie do sporządzenia operatu szacunkowego oraz ustalenia na jego podstawie wysokości należnego odszkodowania. Nie sposób przy tym nie zauważyć, co zresztą podkreśliła sama skarżąca w uzasadnieniu swojej skargi, że w okresie od daty ostateczności decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. do dnia złożenia skargi w niniejszej sprawie, organy obu instancji dwukrotnie wydawały merytoryczne decyzje.
W tym stanie rzeczy wymaga zaznaczenia okoliczność, że pomimo zobowiązania Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku K. Sp. zo.o. w [...] o ustalenie odszkodowania za przejętą od jej poprzednika prawnego nieruchomość, Sąd niniejszym wyrokiem nie przesądza o merytorycznej zasadności tego wniosku. Przedmiotem oceny Sądu była bowiem jedynie przewlekłość w jego rozpatrzeniu oraz przekroczenie kodeksowych terminów na załatwienie sprawy.
Uznając, iż zaistniała w sprawie przewlekłość organu nie miała charakteru rażącego, Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny zgodnie z wnioskiem strony skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku oraz na podstawie art. 151ppsa- jak w pkt 3 wyroku.
W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło