IV SAB/Wa 272/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. C. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odrzucić skargę P. C. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania, prowadzonego przez Wojewodę [...]. Do skargi dołączył wydruk z poczty elektronicznej, mający potwierdzić, że zażalenie (w formie e-maila z dnia 12 maja 2016 r.) skarżącego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania zostało skierowane do Prezesa Rady Ministrów. Zarządzeniem z dnia 27 lipca 2016 r. skarżący został wezwany do wykazania, że przed wniesieniem skargi z dnia 12 czerwca 2016 r. na bezczynność Wojewody [...] wniósł zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa, do organu właściwego, tj. Ministra Infrastruktury i Budownictwa. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2016 r. skarżący podniósł, że dnia 12 maja 2016 r. przedmiotowe zażalenie zostało przekazane do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Następnie, pismami: z dnia 19 maja 2016 r. (z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) i 23 maja 2016 r. (z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów) skarżący został poinformowany, że zażalenie zostało przekazane zgodnie z właściwością rzeczową do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa. Skarżący oświadczył, że do dnia 16 sierpnia 2016 r. nie otrzymał żadnego pisma z Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie z powodu jej niedopuszczalności wskazując, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, zgodnie z art. 37 § 1 Kpa stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Ponadto organ poinformował, że w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję ustalającą odszkodowanie na rzecz P. C., od której skarżący złożył odwołanie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy). Powyższe wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy i nie jest wyliczeniem wyczerpującym. Świadczy o tym użyty przez ustawodawcę zwrot "taki jak". Oznacza to, że jeżeli w określonym przypadku przepis prawa przewiduje innego rodzaju środek zaskarżenia, który nie został wymieniony w tym przepisie, skargę można wnieść po uprzednim wykorzystaniu tegoż środka zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, takim środkiem zaskarżenia – wymaganym dla jej dopuszczalności – jest zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. W stosunku do Wojewody [...] w sprawach dotyczących ustalenia odszkodowania organem wyższego stopnia jest Minister Infrastruktury i Budownictwa. W tej sytuacji skarżący, przed wniesieniem skargi do Sądu, zobligowany był wystąpić, w myśl art. 37 § 1 K.p.a., do tego organu z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Jak wynika z treści skargi i pisma z dnia 16 sierpnia 2016 r. oraz dołączonych do tych dokumentów pism i wydruków z poczty elektronicznej, skarżący w dniu 12 maja 2016 r. przesłał do Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji drogą elektroniczną zażalenie na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Jak wynika z kopii pism z dnia 23 maja i 19 maja 2016 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przesłało zażalenie (przesłane wyłącznie drogą elektroniczną) Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa. W ocenie Sądu, mając na uwadze, że przedmiotowe zażalenie zostało złożone wyłącznie drogą elektroniczną, skarżący nie wyczerpał skutecznie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania. Należy bowiem zauważyć, że e-mail z dnia 12 maja 2016 r., sygnalizujący opieszałość organu, nie spełnia wymogów pisma procesowego w postępowaniu administracyjnym, albowiem nie został podpisany w formie akceptowanej przepisami Kodeksu postepowania administracyjnego. Przepis art. 63 Kpa określa wymagania co do formy, danych podania, a także trybu wnoszenia podań. Zgodnie z art. 63 § 2, 3 i 3a pkt 1 Kpa, podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 z późn. zm). Mechanizmy, o których mowa w art. 20a ust. 1 tej ustawy, to: 1) kwalifikowany certyfikat, tj. certyfikat spełniający warunki określone w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r., poz. 262 z póżn. zm.), wydany przez kwalifikowany podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, spełniający wymogi określone w tej ostatniej ustawie; certyfikatem jest elektroniczne zaświadczenie, za pomocą którego dane służące do weryfikacji podpisu elektronicznego są przyporządkowane do osoby składającej podpis elektroniczny i które umożliwiają identyfikację tej osoby; 2) profil zaufany ePUAP, czyli zestaw informacji identyfikujących i opisujących podmiot lub osobę będącą użytkownikiem konta na ePUAP, który został w wiarygodny sposób potwierdzony. Z kolei zgodnie z art. 20a ust. 2 ustawy o informatyzacji podmiot publiczny, który używa do realizacji zadań publicznych systemów teleinformatycznych, może umożliwiać użytkownikom identyfikację w tym systemie przez zastosowanie innych technologii, chyba że przepisy odrębne przewidują obowiązek dokonania czynności w siedzibie podmiotu publicznego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że pismo skarżącego z dnia 12 maja 2016 r., stanowiące zażalenie (wniesione za pomocą poczty elektronicznej) nie zawiera podpisu. Nie czyni ono bowiem zadość wskazanym wyżej wymogom w zakresie podpisu wnoszącego podanie. Z tego względu, brak jest podstaw do uznania, aby zażalenie w trybie art. 37 K.p.a. zostało skutecznie wniesione. Powyższe oznacza, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przed wniesieniem niniejszej skargi, co oznacza, że jest ona niedopuszczalna. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.