IV SAB/Wa 275/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność postępowania Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku P. G. z dnia [...] grudnia 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SAB/Wa 275/18 Uzasadnienie P. G. reprezentowana przez r.pr. P. M. (zwana dalej skarżącą lub cudzoziemką) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stan sprawy, poprzedzający wniesienie przez skarżącą wskazanej wyżej skargi do Sądu, przedstawia się w następujący sposób: Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2017 r. P. G. wystąpiła do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na brak wolnych miejsc w celu osobistego złożenia wniosku, Cudzoziemka złożyła wniosek w kancelarii urzędu. W dniu 22 stycznia 2018 r., pełnomocnik złożyła pismo, w którym wniosła o niezwłoczne podjęcie czynności w sprawie. Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r., organ wezwał Cudzoziemkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W związku z powyższym, w dniu 19 marca 2018 r. Skarżąca wniosła ponaglenie, które zostało przekazane do organu wyższej instancji pismem z dnia 26 marca 2018 r. Pismem z dnia 26 marca 2108 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 18 kwietnia 2018 r. Skarżąca została wezwana do złożenia do akt sprawy dodatkowej dokumentacji. Wojewoda [...] wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 7 maja 2018 r. Brakujące dokumenty uzupełniono w dniu 27 kwietnia 2018 r. W dniu 23 maja 2018 r. Cudzoziemka złożyła do Sądu za pośrednictwem Wojewody [...] skargę na bezczynność organu i wniosła o - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., udzielił Cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie kończy prowadzonego postępowania wydaniem w terminie stosownego aktu. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy i po wyczerpaniu środków zaskarżenia – wniesieniu ponaglenia przewidzianego w art. 37 k.p.a. W rozpoznawanym przypadku czyniło zadość temu wymaganiu ponaglenie wniesione przez skarżącą 19 marca 2018 r. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). W tym miejscu należy przede wszystkim wyjaśnić, że sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. udzielił Cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności, a jeśli tak to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Zawarty w zdaniu drugim art. 149 § 1 ppsa, zwrot "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany. Analizując zgromadzony w aktach materiał dowodowy, sąd uznał, że niewątpliwie zaistniała w tej sprawie bezczynność Wojewody [...], jednak nie stan ten nie wiązał się z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć na uwadze, że organ podejmował w sprawie pewne czynności jak wezwanie Cudzoziemki do uzupełnienia materiału dowodowego. Ponadto organ zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Narodowego i Komendanta Policji o przekazanie informacji czy wjazd i wyjazd Cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego Rolą organu było jednak skoncentrowanie tych działań bez szkody dla szybkości postępowania. Ostatecznie po wniesieniu skargi do sądu Wojewoda [...] wydał decyzję. Podawane przez organ powody nierozpoznania sprawy w ustawowym terminie nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu. Organ postąpił wbrew zasadom postępowania administracyjnego, nie rozpoznając sprawy sprawę szybko przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Niewątpliwie też organ nie reagował w żaden sposób na pisma pełnomocnika skarżącego, nie udzielał mu odpowiedzi, nie wyjaśniał przyczyn zwłoki, ani też nie skorzystał w odpowiednim czasie z możliwości wskazania nowego terminu załatwienia sprawy w związku z koniecznością pozyskania danych niezbędnych do rozpatrzenia wniosku. W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Sąd podziela pogląd, że prawo takiego zakwalifikowania bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Argumentacja organu skłoniła Sąd do odstąpienia od stwierdzenia kwalifikowanej formy bezczynności. Stąd też mimo istniejącej w sprawie bezczynności, Sąd stwierdza, że stan ten nie miał charakteru rażącego. Okoliczności obiektywnie istniejące, a związane z bardzo dużą ilością rozpoznawanych spraw, zwielokrotnionym ich wpływem przy niezwiększającej się obsadzie pracowników organu i konieczność podejmowania szeregu czynności w każdej ze spraw, choć nie mogły stanowić usprawiedliwienia co do zwłoki organu w wydaniu decyzji, to jednak stanowią usprawiedliwienie przed oceną, że organ świadomie nie mając żadnych przeszkód dopuścił się zaniedbań. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a w związku z art. 119 pkt 4 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1,2,3 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.