IV SAB/Wa 282/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W.S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W.S. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytura rolnicza matki skarżącego – 930,26 zł, emerytura rolnicza ojca skarżącego – 992,94 zł, zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 584 zł oraz wyliczony na podstawie tzw. hektarów przeliczeniowych teoretyczny dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego dla celów podatku rolnego w wysokości 1.071,29 zł. Podał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu pieniężnego, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co wynosi około 100- 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie. Dodatkowo oświadczył, że jego stan zdrowia obecnie się pogorszył i nie pozwala na dalsze prowadzenie gospodarstwa rolnego, a na leczenie nie ma pieniędzy. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia (częściowego zwolnienia) od kosztów sądowych. Prawo pomocy winno być więc udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 3.578,48 zł (emerytury rolnicze rodziców skarżącego, zasiłki na dzieci oraz dochód z gospodarstwa rolnego), jest on właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Z oświadczenia skarżącego wynika, że jest osobą chorą i nie może wykonywać ciężkiej pracy, nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających obecny stan zdrowia, mimo ich wykazania jako załączniki do formularza PPF. Nic nie wskazuje jednak, żeby w stosunku do skarżącego, w stosunku do jego żony i najstarszej córki (pełnoletniej) wydano orzeczenia o całkowitej, czy też częściowej niezdolności do pracy. W ocenie referendarza sądowego skoro – jak twierdzi skarżący - prowadzone przez nich gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów i nie została orzeczona całkowita niezdolność do pracy, to brak jest przeszkody do poszukiwania przez nich innych źródeł zarobkowania. Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, wyłącza w zasadzie możliwość przyznania prawa pomocy. Należy wskazać, że skarżący posiada gospodarstwo rolne, którym może rozporządzać w sposób przynoszący mu dochody, np. wykorzystywać w produkcji rolnej, jak również wydzierżawić, czy też obciążyć. W tej sytuacji uznano, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.