IV SAB/Wa 29/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza przewlekłość postępowania wszczętego wnioskiem M. W. z dnia [...] stycznia 2008 r.; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała charakter rażący; 3. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej M. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 19 listopada 2014 r. (data wpływu do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju) M. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z [...] stycznia 1952 r. nr [...] o wywłaszczenie nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania w terminie miesiąca decyzji w powyższej sprawie, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 30 000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z [...] stycznia 1952 r. nr [...] o wywłaszczenie nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] został złożony w dniu 4 stycznia 2008 r. Od tej daty akta sprawy wielokrotnie na różnych etapach postępowania były przekazywane do Ministerstwa Infrastruktury celem rozpoznania różnych środków odwoławczych. Ostatnio miało to miejsce w kwietniu 2013 r. Do chwili obecnej załatwienie sprawy nie nastąpiło, pomimo, że już w październiku 2013 r. organ zebrał materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 5 września 2014 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że w dniu [...] grudnia 2014 r. wydał decyzję nr [...], w której stwierdził nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...].01.1952r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej nr hipotecznym [...] w repertorium hipotecznym [...], stanowiącej własność małż. H. i B. P. oraz małż. W. i J. P. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nierozpatrzenia wniosku z dnia 4 stycznia 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności, organ wskazał, że decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymaną w mocy decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012r. umorzono postępowanie o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] stycznia 1951 r. uznając, że właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Wojewoda [...]. Przekazując pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. w trybie art. 65 k.p.a. przedmiotowy wniosek Wojewodzie [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zakończył prowadzone ówcześnie postępowanie. Tym samym nie można uznać, aby w dacie złożenia skargi Minister pozostawał w bezczynności od dnia 9 stycznia 2008 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] stycznia 1952 r. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania M. W., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i umorzył postępowanie przed organem wojewódzkim wskazując, że zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą przyjętą przez sądy administracyjne odmiennie od rozstrzyganych przez Prezesa Rady Ministrów sporów kompetencyjnych, organem właściwym w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego przez prezydia wojewódzkich rad narodowych (prezydia rad narodowych) jest Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jako następca Ministra Infrastruktury. W tej sytuacji, w ocenie organu, przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 149 P.p.s.a. może być jedynie ocena postępowania prowadzonego w oparciu o wniosek M. W., które zostało wszczęte w wyniku wydania ww. decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Zawiadomieniem z dnia 10 października 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na podstawie 61 § 4 w związku z art. 157 § 2 k.p.a., zawiadomił strony o prowadzonym z wniosku M. W. postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z dnia [...] stycznia 1952 r. Organ podniósł, że procedowanie w niniejszej sprawie i przygotowanie rozstrzygnięcia było realizowane w warunkach zmian organizacyjnych w urzędzie, tj. połączenia z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, co nie pozostawało bez wpływu na efektywność funkcjonowania urzędu, w tym realizowaną politykę kadrową (prowadzenie naborów pracowników). Wpłynęło to na przedłużenie się prowadzonych postępowań, które mają charakter skomplikowany. Nieuzasadnione jest jednak, zdaniem organu twierdzenie, że pozostawał w przewlekłości, która miała charakter rażący. Również niezasadne jest nałożenie na organ grzywny w trybie przewidzianym w art. 149 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt. 1 – 4a tego artykułu. Skarżąca na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 4 stycznia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z [...] stycznia 1952 r. nr [...] o wywłaszczenie nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Wprowadzona do ustawodawstwa z dniem 11 kwietnia 2011 r. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy ma na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowań administracyjnych, a w konsekwencji skuteczniejszej realizacji prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skoro ustawodawca obok skargi na bezczynność organu, wyodrębnił jako odrębną, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, to należy uznać, że przewlekłość postępowania jest innym typem naruszenia zasady szybkości postępowania niż niezałatwienie sprawy w terminie. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy będzie oznaczało nie tylko niezałatwienie sprawy w ustawowych terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a., ale jednocześnie sytuację, w której organ wprawdzie prowadząc postępowanie podejmuje w jego toku czynności procesowe, które mogą być ocenione jako zbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podejmowanie przez organ takich czynności procesowych czyni, że organ nie pozostaje w sprawie bezczynny, ale jednocześnie wpływa to na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania ma za zadanie stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły i to bez względu na to, czy sprawa została załatwiona przed wydaniem orzeczenia, czy też nie. W orzecznictwie przyjmuje się, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozprzęgnięcia sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 2 formułuje szereg ogólnych zasad postępowania administracyjnego, które obowiązują w każdym postępowaniu i których organ obowiązany jest przestrzegać. Zgodnie z zasadą legalności działania (art. 6 k.p.a.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ponadto zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, organy administracji publicznej prowadza postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie, Sąd uznał jej zasadność co do przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 4 stycznia 2008 r. poczynając od dnia 10 października 2013 r. W dniu tym Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. zawiadomił strony, że w związku z decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. prowadzi postępowanie z wniosku M. W. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta L. z [...] stycznia 1952 r. Organ poinformował jednocześnie strony, że w sprawie jest zebrany materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Przewidziany termin rozstrzygnięcia sprawy przewidziano do dnia 31 grudnia 2013 r. Termin ten był dwukrotnie przedłużany. Pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r. i pismem z dnia 19 maja 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. Pismem z 5 września 2014 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji. W ocenie Sądu organ miał możliwość wydania decyzji w pierwszym przez siebie wyznaczonym terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. Z zawiadomienia z dnia 10 października 2013 r. wynika, że uprawnienie wynikające z art. 10 § 1 k.p.a. strony mogły realizować do dnia 28 października 2013 r. Organowi pozostał okres dwóch miesięcy na przeanalizowanie i ocenę zebranego materiału dowodowego i wydanie decyzji. Przeprowadzenie tych czynności w okresie dłuższym i to o rok, świadczy o przewlekle prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wszelkie zmiany organizacyjne w organach administracyjnych mogą wpłynąć na wydłużenie terminów załatwienia spraw, ale nie powodują wstrzymania procesu wydawania decyzji. Z uwagi na to, że przedmiotowa sprawa była przygotowana do wydania rozstrzygnięcia w okresie od 28 października 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., to wydanie decyzji dopiero w dniu 19 grudnia 2014 r., po wezwaniu organu przez skarżącą do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji, świadczy o rażąco przewlekle prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. W związku z wydaniem decyzji Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do jej wydania i w tym zakresie umorzył postępowanie, jak w pkt 4 sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w pkt 3 sentencji wyroku wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł uznając jej adekwatność w sytuacji rażącego naruszenia prawa przez organ. Charakter stwierdzonych w sprawie uchybień uzasadnia wysokość wymierzonej grzywny. Jednocześnie organ w sposób skuteczny nie usprawiedliwił przyczyn, które wpłynęły na przedłużenie się postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.