IV SAB/Wa 294/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Sędzia WSA Anita Wielopolska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp.j. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 31 grudnia 2015 r. o zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonych opłat geodezyjnych w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku wskazanego w pkt 1 sentencji wyroku, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego [...] sp.j. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 5. w pozostałym zakresie oddala skargę. Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. "W," [...] sp.j. z siedzibą w W., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o zwrot nadpłaty w wysokości 19.102,44 zł powstałej z tytułu nienależnie uiszczonych opłat geodezyjnych naliczonych w 2010 r. na podstawie zarządzenia nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. w sprawie ustalenia cen za sprzedaż kopii materiałów stanowiących zasób geodezyjny i kartograficzny, w ramach udostępnienia zasobu przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu W. ze zm. Pełnomocnik wniósł o: - zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania rzeczonego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; - przyznanie od Prezydenta na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów; - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podano, iż skarżąca w dniu [...] grudnia 2015 r. wystąpiła do Prezydenta W. z wnioskiem z zwrot nadpłaty w kwocie 19.102,44 zł powstałej z tytułu niezależnie uiszczonych opłat geodezyjnych naliczonych w 2010 r. na podstawie zarządzenia nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. Z uwagi na fakt, że organ nie podejmował żadnych czynności mających na celu rozpoznanie wniosku w dniu [...] lutego 2016 r. skarżąca wystąpiła do SKO w W. z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. w dniu [...] marca 2016 r. Prezydent W. udzielił pisemnej odpowiedzi na wniosek skarżącej, wskazując, iż jego rozpoznanie w trybie administracyjno-prawnym jest niemożliwe, bowiem opłaty geodezyjne pobierane na podstawie ww. zarządzenia mają charakter cywilnoprawny. Jeżeli skarżąca zamierza domagać się zwrotu tychże opłat, to winna uczynić to przed sądem powszechnym. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wedle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowe opłaty geodezyjne mają charakter opłat lokalnych w znaczeniu konstytucyjnym ( a tym samym daniny publiczne), a wszelkie akty wprowadzające przedmiotowe opłaty stanowią akty prawa miejscowego. Skarżąca stwierdziła, że w jej ocenie opłaty, geodezyjne pobrane na podstawie ww. zarządzenia stanowią nieopodatkowane należności budżetowe, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, stąd też wniosek z dnia [...] grudnia 2015 r. oparty został na przepisach ustawy ordynacji podatkowej, stanowionych o nadpłacie. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż w okolicznościach niniejszej sprawy Prezydent W. zobowiązany był rozpoznać wniosek na drodze administracyjno-prawnej, skoro opłaty, których zwrotu domaga się skarżąca, stanowią daninę publiczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł alternatywnie o jej odrzucenie lub jej oddalenie. Pełnomocnik organu stwierdził, że opłaty geodezyjne były należne, skarżący zamówił informacje z zasobu, otrzymał je i dokonał stosownej opłaty, nie podnosząc tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a. ), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, że obowiązku tego w ustawowym terminie organ nie wypełnił. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż we wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca domagała się na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 60 pkt 7 i 8 oraz art. 67 ustawy o finansach publicznych zwrotu nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonych opłat geodezyjnych. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. organ udzielił na ten wniosek odpowiedzi, stwierdzając, że jego rozpoznanie nie jest możliwe w trybie Ordynacji podatkowej, gdyż roszczenia tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Jak wynika z akt sprawy, SKO w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżącą, stwierdzając, że ww. pismo z dnia [...] marca 2016 r. nie zawiera minimum elementów niezbędnych do uznania go za postanowienie w rozumieniu art. 124 k.p.a. Skarżąca w swoim wniosku sformułowała żądanie stwierdzenia nadpłaty w oparciu o art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że do jego załatwienia mają zastosowanie przepisy tej właśnie ustawy. Otóż art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia ( § 2 ). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a ( § 3). Z kolei wedle treści art. 165a Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie ( § 2). Natomiast art. 171 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych zawartych w podaniu, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ podatkowy zwraca podanie osobie, która je wniosła, z odpowiednim pouczeniem. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Przywołane przepisy określają sposoby postępowania organu w stosunku do wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty. Tymczasem Prezydent W. ignorując przepisy Ordynacji podatkowej, na podstawie których powinno nastąpić załatwienie wniosku skarżącej, kieruje do strony pismo, któremu nie można przypisać cech postanowienia, na które przysługuje zażalenie, jak uznało Kolegium. Takie postępowanie organu narusza zasady postępowania podatkowego określone w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej oraz zasady określone w art. 7 i 32 Konstytucji RP, jak również pozostaje w sprzeczności z art. 78 Konstytucji RP, statuującym zasadę, że strona ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.. W tych warunkach nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, stąd też zachodziła konieczność zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin jednego miesiąca, liczony od daty zwrotu organowi akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że wprawdzie organ nie załatwił wniosku skarżącej we właściwej prawnie przewidzianej formie, to jednak w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. ustosunkował się do wniosku skarżącej. W ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej stosowanie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie powołanego przepisu jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z uwagi na brak wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej Sąd oddalił skargę w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1, 2 i 3 wyroku. W pkt 5 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt 4 wyroku.