IV SAB/Wa 294/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-20
Skład orzekający: Alina Balicka, Teresa Zyglewska, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jeśli strona uzupełniła braki formalne po terminie, ale przed wydaniem przez organ postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania?Ratio decidendi
Organ administracji dopuścił się bezczynności, ponieważ uzupełnienie braków formalnych wniosku po terminie, ale przed wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, skutkuje przyjęciem, że podanie wniesiono w dacie uzupełnienia braków. Od tej daty należy liczyć termin do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. W sytuacji, gdy organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie, pozostając w zwłoce, należy uznać go za bezczynny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, w tym uzyskania informacji od starosty, skarżący uzupełnił większość braków, jednak informacja starosty została doręczona organowi po upływie wyznaczonego terminu. Mimo to, organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, argumentując, że uzupełnienie braków po terminie, ale przed wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, nie powinno skutkować odrzuceniem wniosku, a organ powinien był rozpatrzyć go merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wojewodę do rozpatrzenia wniosku M. H. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni, stwierdzono bezczynność organu, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Teresa Zyglewska, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpatrzenia wniosku M. H. z dnia [...] listopada 2016 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu w rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. M. H. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ([...]) i wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w ramach ww. postępowania w określonym terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Skarżący wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec faktu, iż przedmiotowy wniosek zawierał braki formalne Skarżący został wezwany do uzupełnienia wyszczególnionych w tym piśmie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący uzupełnił wskazane przez Organ braki formalne w dniu [...] października 2016 r. Wyjątek stanowiła informacja starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku procesu rekrutacji organizowanej dla pracodawcy. Skarżący poinformował organ, iż przedłożenie tego dokumentu w zakreślonym terminie nie jest możliwe z uwagi na fakt, że uzyskanie tego dokumentu nie było możliwe w terminie 7 dni. Jednocześnie w skardze wyjaśniono, iż informacja starosty została doręczona organowi w dniu [...] listopada 2016 r., tj. po upływie wyznaczonego przez organ terminu do uzupełnienia braków formalnych. Niemniej w tej dacie organ nie podjął jeszcze rozstrzygnięcia w przedmiocie pozostawienia złożonego przez Skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez rozpoznania. Tym samym, w ocenie Skarżącego, od dnia [...] listopada 2016 r. nie istniały żadne przeszkody natury formalnoprawnej uniemożliwiające merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Pomimo powyższej okoliczności, organ zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2016 r. poinformował Skarżącego, iż pozostawiono wniesiony przez Skarżącego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez rozpoznania. Zdaniem Skarżącego pozostawienie przez organ powyższego wniosku bez rozpoznania było oczywiście nieprawidłowa czynnością, bowiem od dnia [...] listopada 2016 r. organ nie był już uprawniony do stosowania w niniejszej sprawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i tym samym rozstrzygniecie w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jako czynność materialno - techniczna była bezskuteczna. Przepis ten uprawnia bowiem do zastosowania rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania wyłącznie w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, nie zaś uzupełnienia braków formalnych z uchybieniem terminu. Skarżący wskazał nadto, iż stanowisko znajduje również potwierdzenie w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt: II GSK 2184/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 337/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt: I SA/Ol 616/15).
Zdaniem Skarżącego pozostawienie przez organ wniosku Skarżącego bez rozpoznania było oczywiście bezpodstawne, gdyż zebrany w spawie materiał dowodowy pozwalał od tego dnia na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Z dniem [...] listopada 2016 r. rozpoczął zatem bieg określony w art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego miesięczny termin do wydania przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i tym samym organ najpóźniej do dnia [...] grudnia 2016 r. winien wydać decyzję w sprawie, natomiast uchybienie temu terminowi powinno być postrzegane w kategorii bezczynności.
Skarżący zaznaczył, że przed złożeniem skargi na bezczynność organu, stosownie do art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. złożył zażalenie na bezczynność organu do organu wyższego stopnia, tj. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wnosząc o oddalenie skargi, wyjaśnił iż nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku o pobyt czasowy Cudzoziemca, gdyż inicjujące postępowanie podanie zawierało braki formalne w postaci braku informacji starosty. Biorąc pod uwagę przepisy art. 114 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 64 § 2 Kpa organ administracji prawidłowo wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o dzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, określając jednocześnie skutki w przypadku ich nieusunięcia. Stanowisko, że informacja starosty stanowi brak formalny wniosku o pobyt czasowy i pracę, potwierdza pogląd wyrażony m.in. w publikacji Ustawa o cudzoziemcach. Komentarz pod redakcją J. Chlebnego dotyczący art. 125 ustawy o cudzoziemcach (Warszawa 2015). Tym samym, Wojewoda [...] mając na uwadze treść art. 64 § 2 Kpa był zobligowany do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wydanie decyzji zgodnie z żądaniem skarżącego stanowiłoby naruszenie przepisów prawa materialnego.
Tym samym, zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie można mówić o bezczynności organu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. W sprawie Skarżącego, organ administracji w dniu [...] listopada 2016 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4a.
Przeprowadzone badanie formalnej dopuszczalności, a następnie merytorycznej zasadności wniesionej w niniejszej sprawie skargi na bezczynność Wojewody [...] doprowadziło Sąd do ustalenia, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem rację ma Skarżący, podnosząc iż w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności.
Skarżący zarzuca bezczynność Wojewodzie [...] w sprawie wniosku z dnia [...] sierpnia 2016r., polegającą na nierozpatrzeniu tego wniosku oraz zakończenie postępowania w trybie art. 64 § 2 k.p.a..
Słusznie wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, iż o tym jakie wymagania musi spełniać cudzoziemiec by uzyskać zezwolenie na pobyt czasowy i pracę rozstrzyga art. 114 ustawy o cudzoziemcach. Jednym z tych wymagań, wskazanych w ust. 1 pkt 3 ww. artykułu jest spełnienie przesłanki, aby podmiot powierzający wykonywanie pracy nie miał możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy. Jednocześnie, stosownie do postanowień art. 125 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, do ustalenia czy podmiot powierzający wykonywanie pracy ma możliwość zaspokojeniu potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy stosuje się przepisy art. 88c ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2014r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 125 ust. 3 informację, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2014r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, cudzoziemiec dołącza do wniosku o udzielenie lub zmianę zezwolenia na pobyt czasowy. Prawidłowe jest zatem stanowisko, że informacja starosty stanowi brak formalny wniosku o pobyt czasowy i pracę. Tym samym, Wojewoda [...] mając na uwadze treść art. 64 § 2 k.p.a. był zobowiązany do wezwania Skarżącego o uzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wskazać jednak należy, że w orzecznictwie formułowane jest stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż rygor, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. odnosi się tylko do nieusunięcia braków pisma, nie zaś do usunięcia braków wskazanych w wezwaniu po wyznaczonym terminie. Tak więc w sytuacji, gdy strona usunęła brak po terminie określonym art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, stosowanie przepisu nie jest dozwolone.
Przy tym regulacja zawarta w art. 64 § 2 k.p.a. nie może być odczytywana tak, że uchybienie terminowi określonemu tym przepisem nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W związku z tym w orzecznictwie przyjął się pogląd, że uzupełnienie braków pisma po terminie wyznaczonym wezwaniem, skutkuje przyjęciem, że podanie wniesiono w dacie uzupełnienia braków. Za termin wniesienia żądania uznać należy zatem termin uzupełnienia jego braków w trybie określonym art. 64 § 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2184/13; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA, na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wobec uzupełnienia braku wniosku po terminie wynikającym z wezwania, terminem złożenia przez Skarżącego wniosku jest dzień [...] listopada 2016 r., czyli data uzupełnienia wniosku. Od tego dnia winien być liczony w niniejszej sprawie termin do rozpatrzenia wniosku Skarżącego.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu stosownego orzeczenia.
W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W myśl ogólnych zasad regulujących problematykę terminów załatwiania spraw administracyjnych, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Skoro w niniejszej sprawie wniosek Skarżącego nie został rozpatrzony od dnia [...] listopada 2016 do dnia złożenia skargi, tj. do dnia [...] sierpnia 2017 r., czyli przez okres ponad 8 miesięcy, to oczywistym jest iż organ pozostawał w bezczynności.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 149 p.p.s.a orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło