IV SAB/Wa 300/18

Dnia 15 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 15 listopada 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. C. i T. W. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności w postępowaniu w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia; IV. w pozostałym zakresie oddala skargę; V. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz S. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. C. i T. W. pismem z [...] maja 2018 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] w [...] [...] z dnia [...] kwietnia 1968 r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...], [...] , o łącznej powierzchni [...] tj. pkt. [...] decyzji. Skarga została poprzedzona wniesionym w [...] listopada 2017 r. ponagleniem / wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi złożonej do Sądu, skarżące wskazały, że do chwili obecnej w sprawie nie zapadło rozstrzygnięcie. Podniosły nadto, że w sprawie zachodzi oczywista nieważność postępowania, na którą Skarżące powołały się dopiero we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W ich ocenie rejestr szacunkowy biegłego [...] nie stanowi opinii w sprawie, bowiem został sporządzony w [...] roku, zaś postępowanie w sprawie wszczęto [...] stycznia 1968 roku - zatem w sprawie brak było opinii biegłego jak wymagał art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. Ponadto rejestr szacunkowy nie miał stosownego uzasadnienia. Dodatkowo skarżące podkreśliły, że rozprawa odbyła się w tym samym dniu, w którym wydano decyzję w sprawie, nie rozpatrzono wniosków stron o podwyższenie odszkodowania i przyznania działek zamiennych, wreszcie biegły nie był obecny na rozprawie. Równocześnie strony nie były odpowiednio zawiadomione o rozprawie. Konkludując skarżące wniosły o: 1. stwierdzenie przez Sąd nieważności decyzji [...] w [...] [...] z [...] kwietnia 1968 r. znak [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] stanowiącej własność A. T. i C. Ś. tj. pkt. [...] decyzji w całości. 2. stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3. względnie wobec niestwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z pkt. II ppkt. 1, wyznaczenie organowi 14 dniowego terminu do rozpoznania sprawy od dnia zwrotu akt administracyjnych pod uprawomocnieniu się wyroku; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżących, kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych. 5. rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ administracji publicznej wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ nie jest bezczynny ani nie prowadzi postępowania przewlekle, bowiem w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] zawiadomieniem z [...] września 2017 r. poinformował strony o prowadzonym postępowaniu. Ponadto zauważono, iż w trakcie prowadzonego postępowania Minister Infrastruktury i Budownictwa, zgodnie z art. 36 k.p.a., informował strony o przyczynie niezałatwienia sprawy ze wskazaniem nowego terminu rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie kończy prowadzonego postępowania wydaniem w terminie stosownego aktu. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy i po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. wniesieniu ponaglenia przewidzianego w art. 37 k.p.a. W rozpoznawanym przypadku skargę uznać należy za formalnie skuteczną, bowiem jak wynika z akt sprawy przed jej wniesieniem do Sądu, skarżące wystosowały dnia [...] listopada 2017 r. ponaglenie. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). W tym miejscu należy przede wszystkim wyjaśnić, że sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. Stąd Sąd nie mógł orzec w zakresie nieważności decyzji z [...] . W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2018 r. rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] sierpnia 2017 r., Nr: [...]. Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności, a jeśli tak to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Zawarty w zdaniu drugim art. 149 § 1 ppsa, zwrot "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Przedstawiony powyżej przebieg postępowania świadczy zdaniem Sądu o bezczynności organu w prowadzeniu kontrolowanego postępowania. Niewątpliwie terminy przewidziane na załatwienie sprawy, wynikające z art. 35 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie przekroczone i zasadne są zarzuty skargi w tym zakresie. Analiza akt administracyjnych przekazanych do Sądu potwierdza, że od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął do organu [...] sierpnia 2017, organ wysłał zawiadomienie do stron o przysługujący im prawach i ciążących na nich obowiązkach oraz pismo wyznaczające termin załatwienia sprawy na dzień [...] listopada 2017 r., którego zresztą nie dochował. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych nie wynika aby organ podejmował jakiekolwiek czynności wyjaśniające, ani jakiekolwiek inne czynności uzasadniające tak znaczną zwłokę w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że Minister Inwestycji i Rozwoju nie dochował terminu ustawowego do załatwienia sprawy. Wobec powyższego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności. Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Decyduje o tym przede wszystkim okres bezczynności, jak i fakt, że od momentu wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do momentu jego rozpatrzenia, jedyne czynności, jakie organ podjął, to te wymienione w akapicie powyżej Od chwili złożenia wniosku do dnia wydania decyzji upłynęło ponad 11 miesięcy. Wbrew twierdzeniu organu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie wymagało prowadzenia długotrwałego postępowania wyjaśniającego, a jedynie analizy i wnikliwej oceny postawionych we wniosku zarzutów. Tak długi okres niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącego do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 5 sentencji wyroku składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi.