IV SAB/Wa 307/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-28

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Piotr Korzeniowski, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przewlekle prowadził postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przewlekle prowadził postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku A. M. o przyznanie świadczenia pieniężnego, ponieważ decyzja odmawiająca przyznania świadczenia z maja 2009 r. nie została skutecznie doręczona skarżącemu przez ponad 7 lat, co uniemożliwiło mu zaskarżenie tej decyzji. Sąd uznał, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie dopełnił należytej staranności przy ustalaniu skuteczności doręczenia decyzji, mimo że skarżący wielokrotnie dopytywał o jej treść. W związku z tym sąd zasądził od Szefa Urzędu na rzecz skarżącego kwotę 2100 zł tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący A. M. zarzucił Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przyznania mu świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów pobytu, poprzez niedoręczenie mu decyzji odmownej z maja 2009 r. Skarżący podniósł, że przez ponad 7 lat od wydania decyzji nie mógł jej zaskarżyć, co pozbawiło go środków do życia i możliwości zarobkowania. Szef Urzędu początkowo twierdził, że decyzja została doręczona w trybie art. 26 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jednak później uznał, że doręczenie było wadliwe i podjął kroki w celu doręczenia decyzji, co nastąpiło we wrześniu 2016 r. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia od organu kwoty pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do doręczenia A. M. decyzji z dnia [...] 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przewlekle prowadził postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku A. M. z [...] 2009 r. o wypłatę świadczenia pieniężnego; 3. stwierdza, że przewlekłość wskazana w pkt 2 sentencji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego A. M. sumę pieniężną w wysokości 2100 (dwa tysiące sto) złotych; 5. w pozostałym zakresie skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV SAB/Wa 307/16 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do doręczenia A. M. decyzji z dnia [...] 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przewlekle prowadził postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku A. M. z [...] 2009 r. o wypłatę świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium [...], w związku ze złożeniem w dniu [...] 2009 r. czwartego wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy, 3. stwierdza, że przewlekłość wskazana w pkt 2 sentencji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego A. M. sumę pieniężną w wysokości 2100 (dwa tysiące sto) złotych; 5. w pozostałym zakresie skargę oddala. IV SAB/Wa 307/16 UZASADNIENIE A. M., zarzucił Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwanemu dalej Szefem Urzędu) przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przyznania mu świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez niedoręczenie mu odmownej decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2009 r., w wyniku czego nie weszła ona do obrotu prawnego, przez co uniemożliwiono mu zaskarżenie tej decyzji do Organu II. instancji Skarżący nadmienił, że od daty wydania tej decyzji minęło ponad 7 lat. Wniósł o: 1) stwierdzenie, że Szef Urzędu dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązanie Organu do doręczenia mu tej decyzji z dnia [...] maja 2009 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 3) zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podał, że przebywając w Ośrodku dla cudzoziemców "[...]", w dniu [..] maja 2009 r. złożył wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP, w związku ze złożeniem w dniu [...] maja 2009 r. czwartego wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy. Wówczas ustalono z Cudzoziemcem na jaki adres będzie kierowana do niego korespondencja. Podał więc adres - ul. [...], który przestał być aktualny dopiero [...] 2014 r. Podał, że wszystkie pisma urzędowe, w tym Szefa Urzędu oraz Rady do Spraw Uchodźców zostały mu skuteczne doręczone na ten adres. Nigdy natomiast nie została mu doręczona odmowna decyzja Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2009 r. W Urzędzie dowiedział się o wydaniu tej decyzji, ale jej nie otrzymał. O tym zaś, że w świetle prawa wówczas nie doszło do jej doręczenia dowiedział się z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3583/15, który otrzymał w dniu [...] maja 2016 r. Z niego powziął wiedzę, że Szef Urzędu wykonywał tylko czynności pozorne w zakresie doręczenia mu tej decyzji. I tak wywiesił ją na tablicy ogłoszeń Ośrodka dla uchodźców w "[...]", w którym Cudzoziemiec nigdy nie zamieszkiwał, a nawet nie miał uprawnień, by zamieszkiwać (Szef Urzędu musiał posiadać tę wiedzę). O tym, że były to czynności pozorne, świadczy – jego zdaniem - również fakt, że Szef Urzędu sporządził adnotację, iż decyzja została wywieszona na tablicy ogłoszeń i doręczenie nastąpiło w trybie art. 26 (bez wskazania aktu prawnego). Pod adnotacją znajduje się podpis nieczytelny, a zatem niepozwalający na stwierdzenie kim była osoba, która tę adnotację na zwrotnym potwierdzeniu odbioru uczyniła. Brak jest natomiast stosownych adnotacji dot. daty wywieszenia informacji o wydanej decyzji na tablicy ogłoszeń (czy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru lub też na decyzji), co uniemożliwia ustalenie czy i ewentualnie kiedy decyzja weszła do obrotu prawnego. Zdaniem Cudzoziemca, decyzja ta jako niedoręczona nie weszła do obrotu prawnego. Nie można zatem uznać, że postępowanie z wniosku złożonego w dniu [...] maja 2009 r. o przyznanie świadczenia pieniężnego zostało zakończone. A. M. wskazał, że przyczyną odmowy przyznania żądanego świadczenia był wynik analizy porównawczej wniosku o nadanie statusu uchodźcy złożonego przez niego w dniu [...] maja 2009 r., z wnioskami złożonymi uprzednio. Szef Urzędu nie stwierdził bowiem nowych okoliczności związanych z prześladowaniem, bądź też ryzykiem wystąpienia poważnej krzywdy w stosunku do wskazanych w poprzednim postępowaniu. Cudzoziemiec podał także, iż w dniu [...] marca 2010 r. złożył piąty wniosek o nadanie statusu uchodźcy, oparty na tych samych przesłankach co wnioski trzeci i czwarty. Po złożeniu piątego wniosku również złożył wniosek o przyznanie mu świadczeń socjalnych, skoro utrzymuje się poza Ośrodkiem. Wówczas Szef Urzędu decyzją z dnia [...] marca 2010 r. postanowił przyznać mu pomoc w postaci świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP. Wskazał, że odmawiając mu przyznania świadczenia pieniężnego w decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Szef Urzędu powołał się na przepis art. 70 ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Skarżący nadmienił, że w treści pisma Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r. zaznaczono, że "Ze względu na fakt, iż decyzja z dnia [...] maja 2009 r. odmawiająca przyznania Panu A.M. świadczeń została wydana z naruszeniem prawa, jednak stopień tego naruszenia nie uzasadniał wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji z powodu tego naruszenia, słuszny interes strony, o którym mowa w art.154 k.p.a., przemawia za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Zgodnie z interpretacją art. 70 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie (obowiązujących w okresie od 29.05.2008 r. do 31.12.2011 r.), która została przyjęta od dnia [...] lutego 2010 r., tj. od dnia wydania przez Biuro Prawne Urzędu do Spraw Cudzoziemców (pismo nr [...]) opinii dotyczącej wykładni tych przepisów, fakt, iż po dokonaniu analizy porównawczej kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy z wnioskiem złożonym uprzednio Departament Postępowań Uchodźczych stwierdzał, że cudzoziemiec nie przedstawił nowych okoliczności ani dowodów w sprawie, które wskazywałyby na ryzyko wystąpienia poważnej krzywdy i prześladowania w kraju pochodzenia, był podstawą odmowy świadczeń jedynie wobec tego cudzoziemca, który przed upływem 2 lat od dnia udzielenia mu pomocy w dobrowolnym powrocie złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy (lub wniosek, o którym mowa w ówczesnym art.42 ust.2 ustawy). Decyzja w sprawie A. M. została wydana w dniu [...] maja 2009 r., a więc w czasie gdy obowiązywała jeszcze interpretacja odnosząca to ograniczenie do wszystkich cudzoziemców, składających kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy (jak to miało miejsce w sprawie A. M.), a nie jedynie do osób, które złożyły taki wniosek przed upływem 2 lat od dnia udzielenia im pomocy w dobrowolnym powrocie. Mając to na uwadze Cudzoziemiec podkreślił, iż decyzja z dnia [...] maja 2009 r. została wydana na podstawie interpretacji art.70 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie, uznanej następnie za nieprawidłową przez Biuro Prawne UDSC, a w konsekwencji zmienionej. Zachodzą więc przesłanki do uznania, iż decyzja ta została wydana w wyniku naruszenia prawa, uzasadniającego jej uchylenie lub zmianę na podstawie art. 154 k.p.a." Cudzoziemiec stwierdził, iż zastosowanie w dniu rozstrzygania jego spawy interpretacji art.70 ust.4 i 5 ustawy o ochronie, zgodnie z późniejszym stanowiskiem Biura Prawnego, doprowadziłoby do wydania decyzji przyznającej mu świadczenie pieniężne w okresie trwania procedury o nadanie statusu uchodźcy, rozpoczętej wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r., a więc za okres od [...] 2009 r. do [...] 2010 r. Podkreślił, że niedoręczona mu odmowa przyznania świadczenia pieniężnego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. i brak możliwości skorzystania ze środka odwoławczego spowodowały, że w czasie trwania procedury uchodźczej z czwartego wniosku o nadanie statusu uchodźcy był osobą bezdomną, żywił się w jadłodajniach, a nie mając pozwolenia na pracę, musiał pożyczać pieniądze od znajomych. Nadmienił, że wnioski w sprawach dotyczących wypłacania cudzoziemcom świadczeń pieniężnych na podstawie art. 72 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP są rozpatrywane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w I. i II. instancji, czyli nie ma tu Organu wyższego stopnia. W dniu [...] maja 2016 r. złożył zatem do Szefa Urzędu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na niedoręczeniu mu decyzji odmownej z dnia [...] maja 2009 r. Podał, że mimo upływu 1 miesiąca i 22 dni Szef Urzędu nie usunął tego naruszenie prawa i na wezwanie nie odpowiedział. Stwierdził, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem jest ono ciężkie, nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie pozwala na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołało dotkliwe skutki indywidualne. Ustanowiony następnie na wniosek Skarżącego pełnomocnik profesjonalny w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2016 r. zmodyfikował żądanie skargi i wniósł o: 1. stwierdzenie, że Szef Urzędu dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; 2. przyznanie od Szefa Urzędu na rzecz Skarżącego A. M. kwoty w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, tj. na rok 2016 w wysokości 19.498,90 zł. W razie zaś nieuwzględnienia wniosku wskazanego w pkt 2, wniósł o wymierzenie Szefowi Urzędu grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, tj. kwoty w wysokości 38.997,80 zł. Wyjaśnił, że zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. przeciętne wynagrodzenie wyniosło 3.899,78 zł. W związku z tym maksymalna grzywna może wynieść 38.997,80 zł, zaś suma pieniężna na rzecz Skarżącego - 19.498,90 zł. Wówczas Skarżący otrzymałby quasi zadośćuczynienie. Zasądzenie zaś sumy pieniężnej lub grzywny w maksymalnych granicach wydaje się – zdaniem pełnomocnika – konieczne, ażeby Organ w przyszłości nie popełniał podobnych naruszeń prawa i nie narażał Skarbu Państwa na dalsze kary pieniężne. Pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił także, iż Skarżący w wyniku pozbawienia możliwości dochodzenia swoich praw, doznał uszczerbku finansowego i został pozbawiony środków do życia, pomimo tego iż przepisy prawa gwarantują mu takie prawo, co zresztą potwierdził Organ w swojej decyzji z dnia [...] marca 2010 r., na mocy której przyznał Skarżącemu przedmiotowe świadczenie. W związku z tym Skarżący był pozbawiony środków do życia, a poprzez brak decyzji i brak możliwości odwołania się, nie miał możliwości zmiany swojej sytuacji. Nadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie mógł również ubiegać się o pracę zarobkową, co od początku sygnalizował Organowi i wyrażał chęć podjęcia pracy. Tym samym Skarżący, posiadający status uchodźcy w obcym kraju, pozbawiony nie tylko środków do życia ale również legalnej perspektywy zarobkowania został zdany wyłącznie na siebie i pomoc osób trzecich, w tym znajomych. Utrzymywanie siedem lat takiego stanu przez Organ jest – zdaniem pełnomocnika Skarżącego - nie tylko bardzo krzywdzące i rażąco naruszające przepisy, ale wręcz niehumanitarne. W związku z tym kwota w wysokości 19.498,90 zł z tytułu zadośćuczynienia nie wydaje się zbyt wygórowana tym bardziej, iż w przypadku zastosowania grzywny kwota ta byłaby dwukrotnie wyższa. W kolejnym piśmie procesowym Skarżący wycofał swój wniosek o zobowiązanie Szefa Urzędu do doręczenia mu decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Oświadczył, że decyzja ta została mu doręczona w dniu [...] września 2016 r., czyli po 7 latach i 4 miesiącach od daty jej wydania. Decyzja ta została wyjęta przez Szefa Urzędu z akt innej sprawy sądowo-administracyjnej Cudzoziemca. Nadmienił, że po doręczeniu mu tej decyzji, złożył od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie poparł pozostałe wnioski, zawarte w jego skardze z dnia [...] lipca 2016 r., a także wszystkie wnioski zawarte w piśmie jego pełnomocnika z dnia [...] listopada 2016 r. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił co następuje. Decyzja została Stronie doręczona w trybie art. 26 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2008, nr 70, poz. 416), przewidującym że "wnioskodawcy, którego miejscem zamieszkania jest ośrodek dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy, zwany dalej "ośrodkiem", pisma doręcza się przez kierownika ośrodka, za potwierdzeniem odbioru." Urząd do Spraw Cudzoziemców uznał, że zachodziło domniemanie doręczenia tej decyzji, które nie zostało przez Stronę wzruszone. Dopiero w dniu [...] maja 2016 r. A. M. złożył wniosek o usunięcie naruszenia prawa, polegającego na niedoręczeniu mu decyzji administracyjnej Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2009 r., orzekającej o odmowie przyznania mu świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP. Wtedy Strona wskazała na to, iż tryb doręczenia był niewłaściwy. Nigdy w żadnym ośrodku nie mieszkała i zawsze korzystała jedynie z pomocy socjalnej w postaci świadczeń pieniężnych na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP. Szef Urzędu uznając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [..] maja 2016 r. za uzasadnione, wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r., w którym stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, tj. doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2009 r., na dzień [...] września 2016 r. Szef Urzędu wyjaśnił, że niezwłocznie podjął działania w celu doręczenia Skarżącemu decyzji z dnia [...] maja 2009 r., orzekającej o odmowie przyznania mu świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP, znajdującej się w aktach administracyjnych spraw Cudzoziemca, toczących się przed Sądami administracyjnymi. W dniu [...] czerwca 2016 r. uzyskał informację, że akta znajdują się w dyspozycji sędziego i będą dostępne nie wcześniej niż w dniu [...] czerwca 2016 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. Szef Urzędu wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyrażenie zgody na wypożyczenie, na okres dwóch dni roboczych akt administracyjnych dotyczących A. M., celem umożliwienia skutecznego doręczenia Stronie znajdującego się w nich oryginału tej decyzji. Następnie w dniu [..] lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazał 2 tomy akt tej sprawy. Zostały one odesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] lipca 2016 r. Nie zawierały jednakże tej decyzji. Ponadto uzyskano informację, iż pozostałe akta spraw administracyjnych dot. A. M. znajdowały się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W dniu [...] lipca br. Szef Urzędu wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wyrażenie zgody na wypożyczenie, na okres dwóch dni roboczych, akt administracyjnych dotyczących Cudzoziemca, obejmujących okres lat 2009-2011, celem umożliwienia skutecznego doręczenia Stronie znajdującego się w tych aktach oryginału przedmiotowej decyzji. Szef Urzędu podał, że aktualnie Organ administracji publicznej nadal oczekuje na przekazanie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania w przypadkach, w których należy wydać decyzję, na którą w zależności od tego jaki organ ją wydał - służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpatrywanej sprawie, w oparciu o art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Sąd zarządził skierowanie niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne, celem rozpoznania jej w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie zarzucona przewlekłość tyczyła postępowania prowadzonego przez Szefa Urzędu w sprawie w sprawie przyznania Cudzoziemcowi – A. M. - świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez niedoręczenie mu odmownej decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2009 r., w wyniku czego nie weszła ona do obrotu prawnego, przez co uniemożliwiono mu zaskarżenie tej decyzji do Organu II. instancji. W konsekwencji Cudzoziemiec przez długi czas pozostawał w Polsce pozbawiony tak środków do życia, jak i legalnej perspektywy zarobkowania, mogąc liczyć tylko na pomoc innych ludzi. Fakt, że Szef Urzędu powziął informację (jak podał) o niedoręczeniu Cudzoziemcowi decyzji z dnia [...] maja 2009 r., orzekającej o odmowie przyznania mu świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP dopiero w dniu [...] maja 2016 r., kiedy to A. M. złożył wniosek o usunięcie naruszenia prawa, polegającego na niedoręczeniu mu tej decyzji administracyjnej – nie może w żadnym razie stanowić okoliczności wyłączającej skuteczność zarzutu przewlekłości w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Trzeba wszak mieć na uwadze, że Skarżącym jest Cudzoziemiec, występujący samodzielnie w sprawach przed Organami obcego kraju, dla którego zgłębienie istoty regulacji prawnych, obowiązujących w tym kraju, może przysparzać poważne problemy. Zatem skoro Cudzoziemiec - jak oświadczył - był kilkakrotnie w Organie i dopytywał o odmowną decyzję Szef Urzędu z dnia [...] maja 2009 r., to obowiązkiem urzędnika prowadzącego z nim rozmowę i udzielającego informacje było sprawdzenie, czy decyzja ta istotnie została mu prawidłowo doręczona, a jedynie Cudzoziemiec uchybił terminowi do jej zaskarżenia. Skarżący - jak podaje - wyjaśniał, że nigdy w żadnym ośrodku nie mieszkał i zawsze korzystał jedynie z pomocy socjalnej w postaci świadczeń pieniężnych na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP. Jak stwierdził WSA w sprawie Cudzoziemca, zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia [...] .2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3583/15 - Szef Urzędu błędnie przyjął, że jego decyzja odmowna z dnia [...] maja 2009 r. stała się ostateczna, mimo że z kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji nie wynikało, aby Skarżący ją odebrał, a widniała na niej jedynie adnotacja, że została wywieszona na tablicy ogłoszeń Ośrodka i doręczenie nastąpiło w trybie art. 26 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Sąd podkreślił, że byłoby to doręczenie prawidłowe w sytuacji, gdyby Cudzoziemiec w tym czasie zamieszkiwał w przedmiotowym Ośrodku. Z akt sprawy i niezakwestionowanych przez Organ oświadczeń Cudzoziemca wynika natomiast, że w żadnym ośrodku w tym czasie nie zamieszkiwał i nie wskazał go jako adresu do doręczeń. Sąd we wskazanym wyroku podkreślił także, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, ani też na tej decyzji nie uczyniono adnotacji o dacie wywieszenia na tablicy ogłoszeń informacji o wydaniu przedmiotowej odmownej decyzji. Uniemożliwiało to ustalenie czy i ewentualnie kiedy weszła ona do obrotu prawnego. W następstwie tego Szef Urzędu, na skutek wniosku Skarżącego o usunięcie naruszenia prawa, doszedł do przekonania, że nie nastąpiło jej skuteczne doręczenie. Wobec tego postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a następnie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, tj. doręczenia decyzji z dnia 14 maja 2009 r. - na dzień 22 września 2016 r. Ostatecznie doręczył tę decyzję Skarżącemu w dniu [..] września 2016 r. Podkreślenia wymaga także, iż Szef Urzędu uznał owo uprzednie doręczenie za prawnie wadliwe, a więc nieskuteczne. Nie wystarczy zatem niekwestionowany przez Sąd fakt, że po otrzymaniu wezwania do naruszenia prawa, tj. od dnia 23 maja 2016 r., a przed złożeniem skargi w niniejszej sprawie, Szef Urzędu niezwłocznie podjął wszelkie niezbędne kroki zmierzające do usunięcia naruszenia prawa, poprzez doręczenie Skarżącemu decyzji z dnia 14 maja 2009 r. Trzeba też mieć na uwadze, że z pisma Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 3 kwietnia 2015 r. wynikało, iż decyzja z dnia 14 maja 2009 r. została wydana na podstawie interpretacji art. 70 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie, uznanej następnie za nieprawidłową przez Biuro Prawne UDSC, a w konsekwencji zmienionej. Zachodziły więc przesłanki do uznania, że decyzja ta została wydana w wyniku naruszenia prawa, uzasadniającego jej uchylenie lub zmianę na podstawie art. 154 k.p.a. Organ argumentował, że zastosowanie w dniu rozstrzygania sprawy A. M. interpretacji art. 70 ust.4 i 5 ustawy o ochronie zgodnie z późniejszym stanowiskiem Biura Prawnego, doprowadziłoby do wydania decyzji przyznającej Wnioskodawcy świadczenie pieniężne w okresie trwania procedury o nadanie statusu uchodźcy, rozpoczętej wnioskiem z dnia 7 maja 2009 r., a więc za okres od czerwca 2009 r. do marca 2010 r. W tym stanie rzeczy już w 2009 r., przy zachowaniu należytej staranności, obowiązkiem Organu było ustalenie, czy decyzja ta została Stronie prawidłowo doręczona przez: - wezwanie Kierownika Ośrodka do podania w jakich dniach była wywieszona na tablicy ogłoszeń w Ośrodku informacja o jej wydaniu; - czy była sporządzona w języku zrozumiałym dla Cudzoziemca; - a przede wszystkim przez podanie informacji, czy Cudzoziemiec w tym czasie zamieszkiwał w przedmiotowym Ośrodku, względnie czy wskazał jego adres jako adres do doręczeń. Zaniechanie tych ustaleń, mimo że Cudzoziemiec stawiał się w Urzędzie kilkakrotnie i dopytywał o tę decyzję, zadecydowało o stwierdzeniu przewlekłości Organu o charakterze rażącym, co zresztą przyznał Szef Urzędu w postanowieniu z dnia 22 lipca 2016 r. argumentując, że niezałatwienie tej sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając częściowo wniosek pełnomocnika Skarżącego z dnia 24 listopada 2016 r. o przyznanie na rzecz Skarżącego A. M. kwoty w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, tj. na rok 2016 w wysokości 19.498,90 zł, Sąd uznał, że w realiach rozpatrywanej sprawy istnieją podstawy do przyznania Skarżącemu - w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. - kwoty 2.100,- zł. Przyznanie pozostałej części żądanej kwoty nie znajduje uzasadniania w rozpatrywanej sprawie zważywszy, że Szef Urzędu wydał swą decyzje z dnia 14 maja 2009 r. w terminie wynikającym z przepisów obowiązującego prawa, a jedynie uchybił przeprowadzeniu wnikliwej kontroli sposobu i skuteczności jej doręczenia Stronie. W tym nie skontrolował, czy Kierownik Ośrodka dla cudzoziemców "D.", dopełnił wymogów doręczenia tej decyzji, wynikających z art. 26 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji odmownej z dnia 14 maja 2009 r. W tym stanie rzeczy Sąd uwzględniając Skargę rozstrzygnął na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a, a także § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do żądania przyznania od Organu Skarżącemu znacznie wyższej kwoty pieniężnej, niż istniały po temu podstawy - Sąd w tej części oddalił skargę, jako niezasadną. Zwrotu kosztów postępowania Skarżącemu nie przyznano, zważywszy, iż był zwolniony od ich ponoszenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło