IV SAB/Wa 313/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. G. na bezczynność Starosty [..] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Starosty [...] do rozpatrzenia wniosku H. G. i C. G. z [...] sierpnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za grunt położony w [...], stanowiący część drogi [...] – [...] nr [...], oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], zajęty pod drogę publiczną, 2. stwierdza, że Starosta [...] rozpatrując wniosek wskazany w pkt 1 sentencji wyroku pozostawał w bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. w pozostałym zakresie skargę oddala, 5. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej H. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 23 maja 2016 r. H. G. wniosła skargę na bezczynność Starosty [...] w zakresie wydania decyzji w sprawie z jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za grunt położony w [...], stanowiący część drogi [...] – [...] nr [...], oznaczony jako działka ew. nr [...], zajęty pod drogę publiczną. W uzasadnieniu skargi podała, że w dniu [...] października 2015 r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] uchylił decyzję Starosty [...], nr [...], z dnia [...] czerwca 2015 r. o ustaleniu odszkodowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Akta sprawy najprawdopodobniej zostały przesłany Staroście do połowy grudnia 2015 r. Pomimo upływu 5 miesięcy Starosta nie podjął żadnej czynności w sprawie, a termin do załatwienia sprawy minął najpóźniej 15 stycznia 2016 r. Starosta nie poinformował jej o przyczynach zwłoki ani o przedłużeniu terminów postępowania w sprawie. Skarżąca wskazała, iż w tej sytuacji złożyła na podstawie art. 37 k.p.a. zażalenie do Wojewody [...] na bezczynność Starosty Wołomińskiego. Skarżąca wniosła: 1) o zobowiązanie Starosty [...] do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt sprawy; 2) dokonanie kontroli bezczynności postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) zobowiązanie Starosty [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 4) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 5) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. 6) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż pismem z dnia 31 maja 2016 r. poinformował skarżącą, że została wykonana wycena przedmiotowej nieruchomości, wskazując jednocześnie przewidywany termin załatwienia sprawy do 29 lipca 2016 r. Skarżąca w dniu 7 czerwca 2016 r. zapoznała się z aktami sprawy. Następnie w dniu 26 sierpnia 2016 r. została wydana decyzja ustalająca odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Skarżąca przy piśmie z dnia 28 września 2016 r. przesłała postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...], uznające jej zażalenie na bezczynność Starosty [...] za uzasadnione i wyznaczające dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż w myśl art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty i żądania należało uwzględnić. Z mocy art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądowa kontrola administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach podlegających m.in. na niewydaniu decyzji administracyjnych oraz postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających sprawę co do istoty. Wniesiona skarga jest dopuszczalna w świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarżąca dopełniła też wymogu uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, bowiem w dniu 20 maja 2016 r. wniosła zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do Wojewody [...], który w dniu [...] września 2016 r. wydał postanowienie o uznaniu zażalenia za uzasadnione. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia uwzględnienie, czy nieuwzględnienie zażalenia przez organ drugiej instancji, gdyż jedynie istotny jest sam fakt wniesienia środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., przy czym ustawa nie określa w takim wypadku terminu do wniesienia skargi. Stąd też skarga jako dopuszczalna podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Według naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a. organy administracji winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. W myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem aktu. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 26 października 2015 r. do Starosty [...] wpłynęła decyzja nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., uchylająca poprzednią decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organu II instancji zakwestionował prawidłowość wykonanego operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania, wskazując na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Nowy operat szacunkowy został sporządzony w dniu [...] maja 2015 r. przez rzeczoznawcę majątkowego T. T. Starosta pismem z dnia 31 maja 2016 r. stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym, jak i z całością dokumentacji, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Jednocześnie na podstawie art. 36 k.p.a. wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy – 29 lipca 2016 r. Starosta [...] terminu tego nie dochował, jak również nie dopełnił obowiązku powiadomienia stron postępowania o przyczynach zwłoki w załatwianiu sprawy, jak również nie podał nowego terminu wydania rozstrzygnięcia. Dopiero w dniu [...] sierpnia 2016 r. Starosta wydał decyzję nr [...] o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na rzecz skarżącej i C. S. G. Z powyższych okoliczności wynika, że Starosta po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd wydał decyzję w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że z datą wydania decyzji organ nie pozostawał już w bezczynności. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe (vide: uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). W tych warunkach postępowanie sądowe zainicjowane niniejszą skargą stało się bezprzedmiotowe, dlatego też podlegało ono umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność w okresie od dnia 29 lipca 2016 r. do dnia 29 sierpnia 2016 r., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Starosta [...] wprawdzie nie wydał decyzji z zakreślonym przez siebie terminie do dnia 29 lipca 2016 r., to mimo to działaniu organu nie można przypisać rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy wydanie decyzji nastąpiło jedynie z miesięcznym opóźnieniem w dniu 29 sierpnia 2016 r. Z powyższych przyczyn Sąd stwierdził brak podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której jest mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wyjaśnić również należy, że w ramach przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, określonych w art. 149 p.p.s.a., sąd nie jest władny do zobowiązania organu administracji do ukarania pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie, stąd też skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak pkt 1, 2, 3 i 4 w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 sentencji wyroku na podstawie art. 200 tej ustawy.