IV SAB/Wa 313/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-11
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aleksandra Westra, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, a w konsekwencji, czy zasadne jest żądanie skarżących o zobowiązanie organu do przeprowadzenia postępowania, wymierzenie grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że organ administracji publicznej podjął działania zmierzające do zakończenia sprawy, a opóźnienia wynikały z przyczyn niezależnych od niego, takich jak złożoność sprawy, konieczność precyzowania wniosków przez strony, czy też środki zaskarżenia. W związku z tym, nie stwierdzono bezczynności ani przewlekłości, a tym samym nie było podstaw do wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o rozgraniczenie nieruchomości w październiku 2016 r. Po kilku postanowieniach organów obu instancji, zmianach wniosku przez skarżących i wyjaśnieniach dotyczących granic nieruchomości, organ umorzył postępowanie w części. Po kolejnym uchyleniu decyzji przez SKO i ponownym wszczęciu postępowania, organ ponownie umorzył postępowanie w części. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się przeprowadzenia postępowania, wymierzenia grzywny i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w dniu 11 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. i M. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez wójta Gminy [...] (dalej: organ) postępowania w sprawie rozgraniczenia należącej do [...] i [...] (dalej: skarżący) nieruchomości oznaczonej w ewidencji obrębu [...] numerem [...], z gruntami nieruchomości sąsiednich.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu 18 października 2016 r. [...], jako współwłaściciel działki nr [...] oznaczonej w ewidencji obrębu [...] na podstawie księgi wieczystej KW nr [...], wystąpiła z wnioskiem o jej rozgraniczenie z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych numerami [...] i [...]. Wniosek o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości został uzupełniony w dniu 19 października 2016r. o podpis [...] - współwłaściciela działki nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. wójta Gminy [...] odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając zażalenie na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] uchyliło je w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Stosownie do zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pismem z dnia 17 sierpnia 2018 r. zwrócono się do skarżących z prośbą o jednoznaczne sprecyzowanie wniosku w zakresie procedury: czy chodzi o rozgraniczenie nieruchomości, czy o wznowienie znaków granicznych (wraz ze wskazaniem konkretnych działek przypisanych do odpowiedniej procedury).
Skarżący pismem z dnia 21 września 2018 r. zmodyfikowali swój pierwotny wniosek o rozgraniczenie należącej do nich nieruchomości, oznaczonej w ewidencji obrębu [...] numerem [...] z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych numerami [...] i [...] ograniczając liczbę nieruchomości sąsiednich podlegających rozgraniczeniu do nieruchomości: [...] i [...].
Pismem z dnia 24 października 2018 r. [...] i [...], właściciele nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...], poinformowali organ, że nie graniczą bezpośrednio z działką nr [...], bowiem działki te przedziela działka o nr [...]. Organ wskazał, że z map będących w dyspozycji Urzędu Gminy w [...] wynika, że działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działkami o nr: [...] i [...].
Decyzją z dnia [...] "października" 2018r., znak [...] umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia należącej do [...] i [...] nieruchomości, oznaczonej w ewidencji obrębu [...] numerem [...] z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych numerami [...] i [...] w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...]. Jak wynika z wyjaśnień organu, w w/w decyzji mylnie wskazano datę jej wydania – [...] "października" 2018r., zamiast [...] listopada 2018 r., dlatego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...] sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w w/w decyzji. Oczywistość omyłki potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji przez strony postępowania, na których na datowniku placówki nadawczej widnieje data 22 listopada 2018r. Sprostowanie omyłki wpłynie na zachowanie chronologii czynności podejmowanych w przedmiotowym postępowaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę ponownie do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie zostało formalnie wszczęte postępowanie w formie niezaskarżalnego postanowienia.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...] wszczęto na wniosek [...] i [...] postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia należącej do nich nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...], gm. [...], numerem [...] z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych numerami:
- [...] stanowiąca własność Gminy [...] na podstawie księgi wieczystej Nr [...], -[...] stanowiąca własność Gminy [...] na podstawie księgi wieczystej Nr [...],
- [...] stanowiąca własność [...] i [...] na podstawie księgi wieczystej Nr [...],
- [...] stanowiąca własność Pani [...] i [...] na podstawie księgi wieczystej Nr [...],
- [...] będącej masą spadkową (po [...]) spadkobierców ustawowych (wyznaczonych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].08.2017 r., sygn. akt [...] Ns [...]),
- [...] stanowiąca własność [...] na podstawie księgi wieczystej Nr [...],
- [...] stanowiąca własność [...] na podstawie księgi wieczystej Nr [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia należącej do skarżących nieruchomości, oznaczonej w ewidencji obrębu [...] numerem [...] z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych numerami [...] i [...] w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...], ponieważ działki te nie przylegają bezpośrednio do działki nr [...].
W dniu 11 marca 2019r., w nawiązaniu do prawomocnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...], którym to zażądano od wnioskodawców złożenia zaliczki w kwocie 3.000,00 złotych (słownie: trzy tysiące złotych) na poczet kosztów postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie ich wniosku, wezwano wnioskodawców do bezzwłocznego uiszczenia w/w kwoty.
Zawiadomieniem z dnia 11 marca 2019 r. poinformowano strony postępowania, że sprawa dot. rozgraniczenia należącej do [...] i [...] nieruchomości numer [...] z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych numerami [...]i [...] nie może być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 Kpa, a nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono do dnia 30 czerwca 2019 r. Powodem niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie jest jej szczególnie skomplikowany charakter bowiem konieczne będzie przeprowadzenie procedury związanej z wyłonieniem geodety uprawnionego, który zostanie upoważniony do wykonania czynności ustalenia przebiegu granic (rozgraniczenia) w/w nieruchomości.
Pismem z dnia 18 marca 2019 r. skarżący za pośrednictwem organu złożyli ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. postanowiło uznać ponaglenie za nieuzasadnione.
W dniu 22 marca 2019 r. organ wystosował do skarżących ostateczne wezwanie do zapłaty zaliczki.
W dniu 22 marca 2019 r. skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez wójta Gminy [...] postępowania w sprawie rozgraniczenia należącej do [...] i [...] (dalej: skarżący) nieruchomości oznaczonej w ewidencji obrębu [...] numerem [...], z gruntami nieruchomości sąsiednich.
Skarżący wnieśli o :
1. Zobowiązanie wójta Gminy [...] do przeprowadzenia pełnego wnioskowanego przez nich postępowania rozgraniczeniowego,
2. Wymierzenie organowi grzywny,
3. Zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając chronologię czynności podjętych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Chronologię czynności podejmowanych w analizowanej sprawie szczegółowo przedstawiają akta administracyjne sprawy. Zebrany materiał dowodowy potwierdza, że organ podjął i prowadził postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zainicjowane wnioskiem z dnia 18 października 2016r. Okres pomiędzy wpłynięciem do organu wniosku o rozgraniczenie przekroczył wprawdzie termin, o którym mowa w przepisie art. 35 § 3 kpa, niemniej pamiętać należy, że zgodnie z powołanym przepisem do terminów określonych w art. 35 § 2 kpa nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu. Postępowanie rozgraniczeniowe ze swojej istoty składa się z szeregu czynności wykonywanych przez osoby i organy inne, niż organ prowadzący postępowanie.
Na przebieg kontrolowanej sprawy miały wpływ również liczne środki zaskarżenia wywodzone przez skarżących, a w konsekwencji konieczność przekazywania akt sprawy do organu wyższego stopnia.
Skarżący kilkukrotnie także precyzowali swój wniosek tj. wskazywali czy dotyczy on rozgraniczenia czy też wznowienia znaków granicznych.
W ocenie Sądu powyższe nie pozwala na uznanie, że organ dopuścił się bezczynności czy też prowadził postępowanie w sposób przewlekły, nie mając zamiaru jego zakończenia. Z akt sprawy wynika, że organ dążył do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do zakończenia sprawy, a podejmowane przez niego działania nie były pozorowane. Na czas procedowania składają się przyczyny niezależne od organu, tj. m.in. konieczność ustalenia przez Sąd Rejonowy w [...] spadkobierców po zmarłym posiadaczu samoistnym działki nr [...] – [...], podtrzymywanie przez skarżących wniosku o rozgraniczenie z działkami o nr [...] i [...], które nie przylegają bezpośrednio do należącej do nich działki nr [...].
Definicja przewlekłości postępowania, zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 kpa, jest bardzo ogólna. Należy przyjąć, że pojęcie przewlekłości postępowania w rozumieniu Kodeksu powinno być rozumiane w sposób przyjęty w orzecznictwie Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w odniesieniu do pojęcia "w rozsądnym terminie", użytym w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ocena długotrwałości postępowania zależy zatem od okoliczności sprawy i powinna być dokonywana w oparciu o kryteria określone w orzecznictwie Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, w szczególności dotyczące złożoności sprawy, sposobu zachowania strony i organu prowadzącego postępowanie oraz innych organów publicznych, jak również wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego (zob. np. wyrok z 23 marca 1994 r. w sprawie Silva Pontes v. Portugalia, Series A no. 286-A, s. 15, § 39; zob. także D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99, Sam. Teryt. 2008, nr 11).
Przewlekłość postępowania odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania. Postępowaniem prowadzonym przewlekle jest postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. uzasadnienie wyroku NSA z 8 maja 2013 r., II OSK 2873/12, LEX nr 1343899).
Przesłanką wniesienia ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania jest subiektywne przekonanie strony, że doszło do naruszenia przez organ prowadzący postępowanie dyrektywy załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, ponieważ postępowanie jest prowadzone w sposób nieefektywny Oceniając zasadność zarzutu przewlekłości postępowania, należy rozważyć, czy obiektywnie rzecz biorąc, jest możliwe szybsze prowadzenie postępowania w danej sprawie.
Z wyżej opisanych przyczyn, Sąd nie dopatrzył się przewlekłości w kontrolowanym postępowaniu wójta Gminy [...].
Mając na uwadze powyższe za niezasadny należy także uznać wniosek skarżących o wymierzenie organowi grzywny. Oceniając całokształt działań organu Sąd doszedł do przekonania, że nie nosiły one znamion celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wskazano wyżej, niezałatwienie sprawy w terminie spowodowane było przyczynami niezależnymi od organu. Dlatego Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzenie środka o charakterze dyscyplinująco-represyjnym nie może mieć miejsca.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło