IV SAB/Wa 315/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-10

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Joanna Borkowska, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1961 r., a jeśli tak, czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1961 r., ponieważ przez ponad piętnaście miesięcy od złożenia wniosku nie podjął żadnych znaczących czynności zmierzających do jego rozpatrzenia, przekraczając wielokrotnie terminy ustawowe i wyznaczone przez siebie. Bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa z uwagi na długotrwałość, brak aktywności organu oraz nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 sierpnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1961 r. dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości. Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi brak podjęcia działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia, mimo upływu ponad 13 miesięcy od złożenia wniosku, co uznał za przejaw nadużycia prawa i rażące naruszenie zasady koncentracji materiału dowodowego i szybkości postępowania. Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi, argumentując podejmowanie niezbędnych działań i skomplikowany charakter sprawy.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku A. D. z dnia 5 sierpnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 1961 r. w terminie miesiąca od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Wymierzono Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 500 zł. 4. Przyznano od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego A. D. sumę pieniężną w wysokości 500 zł. 5. Zasądzono od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego A. D. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku A. D. z dnia [...] sierpnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]z dnia [...] kwietnia 1961 r. nr [...] – w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. przyznaje od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego A. D. sumę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego A. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 5 października 2017 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga A. D., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 sierpnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1961 r. nr [...] orzekającego o wywłaszczeniu części nieruchomości należącej do poprzedników prawnych skarżącego położonej w [...], oznaczonej jako parcele nr [...], [...], [...] i [...] zapisanej w księdze wieczystej nr rep. [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podał, że w toku postępowania organ wskazał przewidywany termin rozpoznania sprawy do dnia 31 marca 2017 r., jednakże termin ten nie został zachowany. Kierując do strony pismo z wyznaczeniem dodatkowego terminu na wydanie decyzji organ nie pozostawał w korelacji z podejmowanymi czynnościami zmierzającymi do wydania rozstrzygnięcia i pozostaje to w sprzeczności z ideą art. 36 kpa i stanowi przejaw nadużycia prawa. W ocenie pełnomocnika skarżącego postępowanie jest prowadzone bez żadnej koncepcji i bez planu działania co do koniecznych do pozyskania w sprawie dowodów, czyli z naruszeniem zasady koncentracji materiału dowodowego i szybkości postępowania. Pełnomocnik podniósł, że pomimo upływu 13 miesięcy na datę złożenia skargi, organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego, w ocenie pełnomocnika, organowi zarzucić należy bezczynność w stopniu rażącym, a jednostkowe działanie organu ma charakter pozorny zmierzający do obejścia prawa. Podnosząc powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o: - zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd, - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości według uznania Sądu, - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, argumentując, że podejmował niezbędne do wydania rozstrzygnięcia działania w sprawie, a ponadto sprawa ma skomplikowany charakter i wymaga analizy obszernego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Istotę bezczynności oddaje w pełni teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/13 (LEX nr 1406499), w której stwierdzono, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też nie. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 5 sierpnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności kwestionowanego orzeczenia. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i § 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu 5 sierpnia 2016 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa wniosku A. D. z dnia 4 sierpnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności kwestionowanego orzeczenia, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 kpa, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i § 3 kpa, którego organ nie dopełnił do dnia wyrokowania przez Sąd. W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 kpa oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu. W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w nadesłanych aktach administracyjnych sprawy, jedynymi czynnościami podjętymi w sprawie przez Ministra było zwrócenie się pismami z dnia 17 sierpnia 2016 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], do Urzędu Miasta w [...] i do Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie uwierzytelnionych kopii akt archiwalnych. Po czym, po otrzymaniu w dniu 1 września 2016 r. uwierzytelnionych reprografii dokumentów dotyczących wywłaszczenia opisanej na wstępie nieruchomości, Minister przez cały wrzesień i październik 2016 r. nie podjął w sprawie żadnych dalszych czynności, dopiero w piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. poinformował strony postępowania o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2017 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy wymagający szczegółowej analizy akt sprawy oraz ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację dotyczącą aktualnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Drugą czynnością organu jest sporządzona w dniu 2 grudnia 2016 r. opinia geodezyjna przez geodetę uprawnionego A. G. dotycząca określenia aktualnego położenia gruntu objętego kwestionowanym orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1961 r. Na skutek tej opinii organ podjął trzecią i zarazem ostatnią czynność w tej sprawie, zwracając się pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. do Starostwa Powiatowego w [...] o nadesłanie danych z ewidencji gruntów i budynków dla aktualnego oznaczenia działek odpowiadającego dawnym numerom działek wywłaszczonego gruntu, która to dokumentacja wpłynęła do Ministerstwa w dniu 22 grudnia 2016 r. Od tego dnia organ przez ponad sześć miesięcy nie dokonał żadnej czynności w sprawie. Dopiero pismem z dnia 6 lipca 2017 r. poinformował strony postępowania w trybie art. 10 § 1 kpa, że został zebrany materiał dowodowy i że mogą się z nim zapoznać i składać dodatkowe wyjaśnienia i wnioski, zaś pismem z dnia 3 października 2017 r. – a więc już po wniesieniu skargi do Sądu – poinformował strony o kolejnym – drugim – przedłużeniu terminu rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 grudnia 2017 r. Z nadesłanych Sądowi akt wynika, że poza wyżej opisanymi czynnościami, Minister żadnych innych czynności w sprawie nie podjął, a więc milczenie organu trwało przez cały wrzesień, październik i listopad 2016 r. (od otrzymania w dniu 1 września 2016 r. dokumentacji z Archiwum do opinii geodezyjnej z dnia [...] grudnia 2016 r.) i przez cały 2017 r. Zatem, mimo upływu wszelkich terminów załatwienia sprawy zarówno ustawowych, jak i tych wyznaczonych przez organ, Minister nie wykonał ciążącego na nim obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że organ postąpił wbrew nakazowi płynącemu z treści art. 36 § 1 kpa, a to z tej przyczyny, że podczas trwającej piętnaście miesięcy bezczynności tylko dwukrotnie poinformował skarżącego o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia i wskazał przyczyny zwłoki w rozpoznaniu sprawy (pismo z 21 listopada 2016 r. i z 3 października 2017 r.), co stanowi rażące naruszenie art. 36 § 1 kpa. W piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. organ wyznaczył czteromiesięczny termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2017 r., zaś w piśmie z dnia 3 października 2017 r. wyznaczył prawie trzymiesięczny termin do dnia 3 października 2017 r., nie dotrzymując żadnego z nich, co jednak nie odpowiada wymogom stawianym przez art. 12 kpa i 35 kpa, bowiem organ wyznaczający na podstawie art. 36 § 1 kpa nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 kpa i 35 kpa, a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 kpa nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. W związku z tym wyznaczanie przez Ministra takich odległych terminów załatwienia sprawy, nie spełnia przesłanki wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 36 § 1 kpa. Jak wskazano wyżej, art. 36 kpa nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego. Zasady ogólne wyrażone w art. 6–16 kpa nie są tylko dezyderatami czy postulatami bądź nie wiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów administracji. Stanowią one integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, są wytycznymi do stosowania przepisów Kodeksu i dlatego należy je stosować razem z przepisami dotyczącymi poszczególnych instytucji procesowych. Taki charakter zasad ogólnych jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, ONSA 1982, z. 1, poz. 53; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt SA/Ka 963/91; Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996; E. Ochendowski: Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Toruń 1996). Zasada m.in. szybkości wynika wprost z art. 12 kpa, który nakazuje, aby organy administracji działały możliwie szybko, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. W związku z tym nowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez organ w trybie art. 36 § 1 kpa, należy oceniać przez pryzmat generalnej zasady szybkości postępowania w powiązaniu z podanymi przez organ przyczynami zwłoki. Wskazywane przez organ powody nieuzasadnionego przesuwania terminu załatwienia sprawy nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych w art. 35 § 5 kpa. Za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowanie, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Wyznaczenie – podczas trwającej piętnaście miesięcy bezczynności – tylko dwukrotnie nowego terminu załatwienia sprawy, nie może w takiej sytuacji ekskulpować organu orzekającego od zarzutu dopuszczenia się bezczynności w sytuacji, gdy organ w dalszym ciągu nie wydał decyzji w sprawie, podczas gdy powinien podejmować czynności procesowe i gromadzić materiał dowodowy w sposób skonsolidowany i adekwatny do kolejnych, powstających w jego toku zagadnień procesowych. Zatem zwłoka w wydaniu decyzji została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył tym samym należytych starań, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i niezwłocznie załatwić sprawę. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1996 r., sygn. akt I SAB 28/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 97, którego pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 kpa, jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy, zgodnie z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 kpa. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie o sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa" [por. wyrok z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462)]. W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SAB 155/99 (publ. LEX nr 47244) uznając, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". Stanowisko to zachowuje aktualność również na tle obowiązujących przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę załatwić szybko przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że pozostaje on w zawinionej zwłoce w załatwieniu sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2016 r. złożonym przez skarżącego. Mając na uwadze dotychczasowy tok prowadzonego postępowania i czynności podjęte przez organ, termin do jej załatwienia – nawet jeśliby przyjąć, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter – został kilkakrotnie przekroczony maksymalny dwumiesięczny termin rozpoznania sprawy. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 kpa i korespondujący z nim art.12 § 1 i § 2 kpa oraz art. 36 § 1 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wyznaczony miesięczny termin do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędnego do wszechstronnej i rzetelnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i załatwienia sprawy. Powyższe okoliczności przemawiają również za uznaniem, że bezczynność Ministra miała rażący charakter skoro organ kilkakrotnie przekroczył maksymalny dwumiesięczny termin rozpoznania sprawy, a w tym czasie – podczas trwającej piętnaście miesięcy bezczynności – tylko dwukrotnie poinformował skarżącego o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że bezczynność organu jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania i brak jakiejkolwiek aktywności organu, tym bardziej, że, w czasie piętnastomiesięcznej bezczynności organ nie wykazał absolutnie żadnej aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości organu niepodejmującego koniecznych czynności procesowych, zmierzających do zakończenia postępowania. Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorował wszelkie obowiązujące terminy załatwienia sprawy. Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu jak przedstawiona wyżej, na podstawie art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, biorąc pod uwagę zaniechania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie w terminach wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uznając, że wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do stopnia przyczynienia się organu do rażącej bezczynności w rozpatrzeniu wniosku. Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej znajduje oparcie w treści art. 149 § 2 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy podkreślić, że ze względu na literalne brzmienie powołanego przepisu art. 149 § 2 i użycie przez ustawodawcę spójnika "lub", wymierzenie organowi grzywny i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w określonej wysokości mogą być stosowane przez Sąd jednocześnie, jak i każda z tych instytucji może być zasądzona oddzielnie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, uwzględniając skargę na bezczynność, wziął pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności sprawy, w tym stopień przyczynienia się organu do rażącej bezczynności i okres trwającej bezczynności, i przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną, której celem jest przeciwdziałanie bezczynności i która stanowi pewnego rodzaju zadośćuczynienie dla skarżącego za trwającą wielomiesięczną bezczynność mającą rażący charakter naruszenia prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1-4 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 5. sentencji wyroku składa się kwota 100,-zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480,-zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa w kwocie 17,-zł od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło