IV SAB/Wa 33/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg K. J. i R. J. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania decyzji o wykupie nieruchomości postanawia odrzucić skargi. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie niewydania decyzji o wykupie nieruchomości położonej w [...] między wałami przeciwpowodziowymi. W uzasadnieniu skarg wskazali na drogę, jaką przebyli w związku ze staraniami o wykup nieruchomości. Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie skarg z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do ich rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p. p. s. a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p. p. s. a. Do przypadków tych należy bezczynność organu w wydaniu decyzji administracyjnych, określonego rodzaju postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p. p. s. a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje więc tylko i wyłącznie w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a. W związku z powyższym należy wskazać, że żaden przepis prawa nie przewiduje kompetencji wojewody do wydawania decyzji o wykupie nieruchomości. Wojewoda nie jest więc organem, który może wydać decyzję o wykupie nieruchomości, której wydania żądają skarżący. Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że problematyka wykupu nieruchomości uregulowana została w ustawie z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej "Prawem wodnym", a także w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami". Art. 187 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że jeżeli w związku z wejściem w życie aktu prawa miejscowego, wydanego na podstawie ustawy, korzystanie z nieruchomości lub jej część w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel może żądać: 1) odszkodowania za poniesioną szkodę albo 2) wykupu nieruchomości lub jej części. Stosownie do ust. 2 art. 187 Prawa wodnego do wypłacenia odszkodowania albo wykupu nieruchomości obowiązany jest organ, który wydał akt prawa miejscowego, a w przypadku ustanowienia strefy ochronnej - właściciel ujęcia wody. Sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie, ponieważ nie wszedł w życie żaden akt prawa miejscowego, wydany na podstawie ustawy, który spowodował, że korzystanie z nieruchomości lub jej część w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Jak wynika z akt administracyjnych miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalony uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] 1994 r., będący aktem prawa miejscowego, wydany na podstawie ustawy, utracił moc z dniem 1 stycznia 2003 r. Niemniej jednak i ten plan nie powodował skutku, o którym mowa w art. 187 ust. 1 Prawa wodnego, ponieważ na działkach będących własnością skarżących przewidywał "tereny użytków rolnych i zielonych z enklawami zadrzewień, dz. nr [...] w części zabudowana". Także obecnie obowiązujące, nie będące aktem prawa miejscowego, "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]" uchwalone uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] 2002 r. przewiduje dla przedmiotowej nieruchomości takie samo przeznaczenie, jakie miała w miejscowym planie z 1994 r. Natomiast pozostałe przepisy działu VIII Prawa wodnego nie dotyczą kwestii wykupu nieruchomości, lecz przyznania odszkodowania z tytułu zaistnienia stanów faktycznych określonych w tych przepisach. W szczególności art. 186 ust. 3 Prawa wodnego stanowi, że na żądanie poszkodowanego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a jeżeli szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego - właściwy wojewoda, ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji, która jest niezaskarżalna w trybie administracyjnym. Strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania może wystąpić na drogę sądową, wytaczając powództwo przed sądem cywilnym (por. art. 186 ust. 4 zdanie pierwsze Prawa wodnego). Droga sądowa przed sądem administracyjnym przysługuje w przypadku niewydania decyzji przez właściwy organ w ciągu trzech miesięcy od zgłoszenia żądania przez poszkodowanego (por. art. 186 ust. 4 zdanie drugie Prawa wodnego). Zaznaczyć wyraźnie jednak należy, iż powyższe przepisy nie dotyczą wykupu nieruchomości, lecz przyznania odszkodowania. Skoro jednak, jak wskazano wyżej, brak jest podstawy prawnej do wydania przez wojewodę decyzji o wykupie nieruchomości, nie może on pozostawać w bezczynności w tym przedmiocie. Bezczynny wojewoda byłby tylko wtedy, gdyby zwlekał z wydaniem decyzji w trybie art. 186 ust. 3 Prawa wodnego, to jest decyzji nie o wykupie nieruchomości, lecz o ustaleniu wysokości odszkodowania. Ponadto możliwość przyznania odszkodowania przewidują art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 Prawa wodnego, ale może być ono - zgodnie z art. 186 ust. 1 i art. 188 ust. 1 Prawa wodnego - dochodzone wyłącznie przed sądem cywilnym, bez wcześniejszej drogi administracyjnej. Z kolei możliwość wywłaszczenia nieruchomości - przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej - przewidziana jest w art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dotyczy to nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W związku z powyższym żaden przepis prawa nie przewiduje kompetencji wojewody do wydawania decyzji o wykupie nieruchomości. Wojewoda nie jest organem, który może wydać taką decyzję, gdyż brak jest do tego podstawy prawnej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p. p. s. a. w związku z art. 58 § 3 p. p. s. a. postanowił jak w sentencji.