IV SAB/Wa 343/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-09
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Paweł Groński, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Bezczynność organu administracji zachodzi, gdy organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub nie zakończy postępowania w prawnie określonym terminie. Okoliczności powodujące bezczynność mają znaczenie dla oceny, czy była ona rażąca. W przypadku wniosku o odszkodowanie złożonego ponad półtora roku wcześniej, brak jego rozpoznania przez Starostę stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca, stwierdził rażące naruszenie prawa, wymierzył grzywnę i zasądził koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca I.S. wniosła skargę na bezczynność Starosty Powiatu [...] w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 20 grudnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na trudności w dotarciu do dokumentów dotyczących prawa własności nieruchomości. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Starostę [...] do rozpoznania wniosku I.S. o ustalenie i wypłatę odszkodowania w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Wymierzono Staroście [...] grzywnę w wysokości 1000 zł z tytułu bezczynności. 4. Zasądzono od Starosty [...] na rzecz I.S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Groński (spr.) Sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I.S. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania 1. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku I.S. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w R. przy ul. [...] oznaczoną jako działka nr [...] w obrębie [...], o pow. 0,0019 ha, w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Staroście [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych z tytułu bezczynności, 4. zasądza od Starosty [...] na rzecz I.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I.S. pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Starosty Powiatu [...] w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 20 grudnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę, oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 19 m 2 z obrębu [...] w R..
W skardze skarżąca zarzuciła organowi administracji naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako k.p.a.) i wniosła o 1) zobowiązanie Starosty do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia zwrotu przez sąd akt administracyjnych organowi, 2) wymierzenie Staroście grzywny oraz 3) zasądzenie kosztów postępowania.
I.S. w uzasadnieniu skargi przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W jej ocenie nie ma żadnych przeszkód (faktycznych i prawnych) aby organ I instancji rozstrzygnął o odszkodowaniu.
Starosta Powiatu [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że jest utrudnione dotarcie do dokumentów wskazujących prawo własności spornej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy wyjaśnić, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu.
Trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana przyczynami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu, a także jego opieszałe działanie w toku rozpoznawania sprawy, w tym znaczące przekraczanie terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o odszkodowanie skarżąca złożyła w dniu 20 grudnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że dotychczas organ I instancji nie rozpoznał jej wniosku. Oznacza to, że Starosta pozostaje w tej sprawie bezczynny.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Starosty pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony.
Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, termin jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, w którym organ jest w stanie załatwić sprawę, a po drugie jest to termin, jaki przepisy k.p.a. wyznaczają organom na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 zd. 1 k.p.a.).Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Według Sądu, stwierdzona bezczynność rażąco narusza prawo, ponieważ od chwili złożenia wniosku o wydanie decyzji do dnia wyrokowania o bezczynności organu w tej sprawie upłynęło ponad półtora roku. Tak długi czas niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącej do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a.
Podniesione przez Starostę w odpowiedzi na skargę argumenty o niepozostawaniu w zwłoce, nie są przekonujące. Dzisiejsze środki techniczne są w pełni wystarczające, by sprawnie i skutecznie uzyskać żądane informacje. Bierne oczekiwanie na dokumenty nie jest niczym uzasadnione.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wymierzył Staroście Powiatu [...] na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę w wysokości 1000 zł. Orzeczenie o ukaraniu grzywną podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez nadawania mu klauzuli wykonalności, co wynika z art. 228 p.p.s.a. Orzeczenie nakładające na organ obowiązek załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca, licząc od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy znajduje oparcie w art. 149 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło