IV SAB/Wa 345/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania R. K., B. K., D. K., L. K., K. K., K. K., Z. K., G. S., B. I. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w ciągu 1 miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania wskazanego w pkt 1 sentencji; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej R. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SAB/Wa 345/16 U Z A S A D N I E N I E W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie profesjonalny pełnomocnik, działając w imieniu R. K. zarzucił bezczynność Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa, zarzucając naruszenie przez Organ odwoławczy art. 35 § 1, § 2, § 3 oraz art. 36 K.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów przewidzianych do załatwienia sprawy (ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., po wyroku uchylającym WSA) i wniósł o: - zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania rozstrzygnięcia dotyczącego tegoż odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., w terminie 1 miesiąca, od dnia uprawomocnienia się wyroku; - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik Skarżącej podał, że Minister Infrastruktury i Budownictwa prowadzi postępowanie odwoławcze w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1984 r. nr [...] w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną cześć nieruchomości, położoną w [...], obejmującą działki o nr. ew. [...] i o pow. 3.6653 m² oraz o nr. ew. [...] i o pow. 3247 m², po uchyleniu - przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3361/15 - wcześniejszej decyzji Organu odwoławczego z dnia [...] września 2015 r., nr [...], uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., który stwierdził, że wymieniona decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1984 r. wydana została z naruszeniem prawa i odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]. Pełnomocnik zarzucił, że od czasu uprawomocnienia się wskazanego wyroku WSA i zwrotu akt sprawy do Organu, Minister Infrastruktury i Budownictwa nie podjął żadnych czynności w sprawie. W związku z tym pełnomocnik Strony zwrócił się w dniu [...] maja 2016 r. do Ministra z pismem procesowym wraz z wezwaniem do usunięcia stanu naruszenia prawa, jakim jest niezałatwienie sprawy w terminach określonych w K.p.a. i wniósł o niezwłoczne wydanie rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na to wezwanie Minister Infrastruktury i Budownictwa dnia 2 czerwca 2015 r. przesłał zawiadomienie o toczącym się postępowaniu. Mimo tego nie zostały podjęte żadne kroki w celu wydania rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, że w niniejszej sprawie otrzymał odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.02.2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3361/15, uchylającego decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].09.2015 r., nr [...] wraz z aktami sprawy, dopiero w dniu 18.05.2016 r. Zatem, jego zdaniem, nie można uznać, że Skarżący skutecznie wezwał Organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa. Nie spełnił zatem formalnego wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, określonego w art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego skarga R. K. z dnia 21.07.2016 r., zarzucająca bezczynność jest przedwczesna. Nie poprzedzało jej bowiem skutecznie złożone wezwane do usunięcia stanu naruszenia prawa i jako taka, w myśl art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, winna zostać odrzucona. Niezależnie od tego Minister wskazał, że zgodnie z treścią art. 286 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi prawomocnego odpisu orzeczenia wraz z aktami sprawy. W myśl zaś art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy administracyjnej wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślił także, iż postępowanie prowadzone w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności wiąże się z tym obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 K.p.a. i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad, wynikających z art. 156 § 1 K.p.a. Minister Infrastruktury i Budownictwa wyraził przekonanie, że w przedmiotowej spawie nie pozostawał w bezczynności i wywiódł to z następujących okoliczności. Pismem z dnia [...].06.2016 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiadomił o prowadzonym postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.2015 r. nr [...] stwierdzającej, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1984 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Następnie, pismem z dnia [...].09.2016 r. nr [...] Organ odwoławczy wystąpił do Archiwum Państwowego w [...], o nadesłanie oryginałów lub urzędowo poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii posiadanych dokumentów, związanych z postępowaniem zakończonym wydaniem postanowienia z dnia [...].05.1984 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Cywilny o stwierdzeniu spadku po E. K., zmarłej dnia [...].07.1977 r. Pismem z dnia [...].09.2016 r. nr [...] Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa poinformowało zaś Strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Minister stwierdził także, iż przedmiotowa sprawa ma skomplikowany charakter, z uwagi na konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego, co wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.02.2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3361/15, w którym Sąd uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].09.2015 r., nr [...] oraz zobowiązał Organ nadzoru - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - do ustalenia komu przysługiwało prawo własności do nieruchomości, co dopiero wyłoni krąg podmiotów, uprawnionych do otrzymania odszkodowania. Jednocześnie Minister Infrastruktury i Budownictwa poinformował, że stosowne rozstrzygnięcie zostanie wydane niezwłocznie, po nadesłaniu akt niezbędnych do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy nadmienić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sądy orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów tylko wówczas, gdy te zobowiązane są do wydania : 1. decyzji administracyjnych; 2. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; 3. postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. 4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Rozpoznanie niniejszej sprawy mieści się więc w kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Trzeba też nadmienić, że w myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że art. 119 pkt 4 P.p.s.a. nie zawiera żadnych warunków wstępnych skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu, w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Przystępując zatem do rozpoznania niniejszej sprawy we wskazanym trybie potwierdzić należy, że Minister do chwili wyrokowania pozostaje w bezczynności. Przede wszystkim nie można zgodzić się z Organem odwoławczym w niniejszym postępowaniu nadzorczym, że pełnomocnik Skarżącej przedwcześnie wniósł o usunięcie naruszenia prawa przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, polegającego na niewydaniu kolejnej decyzji, rozpoznającej wniesione przez R. K., B. K., D. K., L. K., K. K., K. K., Z. K., G. S., B. I., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika - odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.2015 r., nr [...]. Odpowiada faktom twierdzenie, że wniesiono je w dniu 10 maja 2016 r., zanim WSA przekazał Ministrowi prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy, co nastąpiło w dniu 18 maja 2016 r. Podkreślenia wymaga jednak, że nie było to postępowanie po raz pierwszy prowadzone w tej sprawie przed Organem odwoławczym. Wręcz przeciwnie, sprawa ponownie trafiła do rozpatrzenia przez Ministra w postępowaniu odwoławczym, na skutek skargi wniesionej do WSA i uwzględnienia jej przez Sąd, który uchylił zaskarżoną decyzję. W tej sytuacji nie można było podzielić stanowiska Organu, że doszło do przedwczesności wniosku o usuniecie naruszenia prawa. Wobec tego warunek, pozwalający na merytoryczne rozpoznanie przez Sąd niniejszej skargi, zarzucającej bezczynność Ministra w rozpatrzeniu wniesionego odwołania, został spełniony. Przechodząc do zbadania trafności postawionego zarzutu bezczynności stwierdzić należy, że z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych tej sprawy wynika niezbicie, iż po dostarczeniu w dniu 18 maja 2016 r. Ministra Infrastruktury i Budownictwa akt administracyjnych niniejszej sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem uchylającym - Minister Infrastruktury i Budownictwa ograniczył się jedynie do poinformowania Stron pismem z dnia [...].06.2016 r., nr [...] o prowadzonym ponownie postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody [...] z dna [...].01.2015 r. nr [...] stwierdzającej, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1984 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Następnie przez około 3 miesiące nie podejmował żadnych czynności w sprawie, by dopiero w dniu 7.09.2016 r. wystąpić do Archiwum Państwowego w [...], o nadesłanie oryginałów lub urzędowo poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii posiadanych dokumentów, związanych z postępowaniem zakończonym wydaniem postanowienia z dnia [...].05.1984 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Cywilny o stwierdzeniu spadku po E. K., zmarłej dnia [...].07.1977 r. W tej też dopiero dacie Minister poinformował Strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Niewątpliwie w tym czasie Minister pozostawał w bezczynności, która jednak nie miała charakteru rażącego (art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a.). Z uwagi na to Sąd rozstrzygnął jak w pkt. 2 i 3 sentencji wyroku. W dniu 27.02.2017 r. Sąd uzyskał z Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa informację, że dotychczas w niniejszej sprawie nie została przez Ministra wydana powtórna decyzja w postępowaniu odwoławczym. Z tego względu Sąd - w pkt. 1 sentencji wyroku - zobowiązał Ministra do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.2015 r. nr [...] w ciągu 1 miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stwierdzić też należy, że począwszy od dnia 7.09.2016 r., w prowadzonym w dalszym ciągu niniejszym postępowaniu odwoławczym, Minister podejmował szereg czynności, przez co jego działania nie mogłyby zostać zakwalifikowane jako bezczynność, a ewentualnie – jeśli okoliczności sprawy by to potwierdziły - jako przewlekłość prowadzonego ponownie postępowania odwoławczego. Profesjonalny pełnomocnik Strony skarżącej zarzucił jednak Ministrowi bezczynność w ponownym rozpoznaniu odwołania, po wyroku uchylającym WSA, która - jak Sąd stwierdził na podstawie akt administracyjnych sprawy - występowała na pewnym etapie prowadzonego ponownie postępowania odwoławczego. Z tego względu, Sąd w niniejszej sprawie rozstrzygnął w przedmiocie bezczynności Ministra Infrastruktury i Budownictwa, zgodnie z żądaniem skargi, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika. O kosztach postępowania - w pkt 4 sentencji - rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając wpis, koszty zastępstwa procesowego oraz wniesioną opłatę skarbową od pełnomocnictwa.