IV SAB/Wa 345/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność postępowania Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia wniosku J. W. z dnia 5 września 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r., 2. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2.500,00 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych); 5. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego kwotę 597,00 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. sygn. [...] uchylającej w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] o przyznaniu J. W. odszkodowania w wysokości 9 120 524,00 zł za nieruchomość położoną w [...], obręb [...], arkusz mapy 30, oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 1,9358 ha, zapisaną w księdze wieczystej nr [...], wydzieloną pod drogę publiczną. Skarżący zarzucił postępowaniu prowadzonemu przez Ministra rażące naruszenie 7, 8, 12, 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. przez przewlekłe prowadzenie sprawy. W związku z tymi zarzutami wniósł o: 1. stwierdzenie, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, a organ od momentu wpływu wniosku do chwili obecnej pozostawał i pozostaje w stanie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. 2. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 tj. kwotę 21.357 zł. 3. wyznaczenie organowi miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. Uzasadniając żądania skarżący wskazał, że w dniu [...] września 2017 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. Następnie skierował do organu dwa krótkie pisma jedno z dnia [...] października 2017 r. i jedno z [...] lutego 2018 r., w których jedynie uzupełniająco wskazał uregulowania prawne, jedno orzeczenie i głos doktryny mające znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku. Od dnia [...] września 2017 r. Minister wykonał tylko jedną czynność, polegającą na zwróceniu się do Wojewody [...] i Starosty [...] o nadesłanie akt. Akta te przekazano Ministrowi jeszcze we wrześniu 2017 r. Skarżący wskazał, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzania jakichkolwiek dowodów. We wniosku i dwóch uzupełniających pismach skarżący przedstawił precyzyjnie wszelkie mające znaczenie dla sprawy uregulowania prawne. W dniu [...] kwietnia 2018 r. skarżący na podstawie art. 37 skierował do Ministra Inwestycji i Rozwoju ponaglenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, iż nie pozostaje w bezczynności, gdyż rozstrzygnął przedmiotową sprawę decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. Ponadto stwierdził, że brak załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie przewidzianym w Kpa spowodowany był wyjątkowo skomplikowanym i złożonym charakterem przedmiotowej sprawy, wymagającym prowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Organ podkreślił, że z uwagi na dużą liczbę spraw podjęcie wszystkich niezbędnych czynności w każdej z tych spraw w sposób terminowy jest niemożliwe pomimo podejmowanych przez organ starań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie kończy prowadzonego postępowania wydaniem w terminie stosownego aktu. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy i po wyczerpaniu środków zaskarżenia – wniesieniu ponaglenia przewidzianego w art. 37 k.p.a. W rozpoznawanym przypadku czyniły zadość temu wymaganiu ponaglenia wniesione przez skarżącego 18 kwietnia 2018 r, 25 maja 2018 r., 11 czerwca 2018 r. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). W tym miejscu należy przede wszystkim wyjaśnić, że sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności, a jeśli tak to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Zawarty w zdaniu drugim art. 149 § 1 ppsa, zwrot "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Przedstawiony powyżej przebieg postępowania świadczy zdaniem Sądu o bezczynności organu w prowadzeniu kontrolowanego postępowania. Niewątpliwie terminy przewidziane na załatwienie sprawy, wynikające z art. 35 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie przekroczone i zasadne są zarzuty skargi w tym zakresie. Analiza akt administracyjnych przekazanych do Sądu potwierdza, że od dnia złożenia wniosku organ wystąpił tylko do Starostwa Powiatowego w [...] i [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie akt sprawy. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych nie wynika aby organ podejmował jakiekolwiek czynności wyjaśniające, na które powołuje się w odpowiedzi na skargę. Oznacza to, że Minister Inwestycji i Rozwoju nie dochował terminu ustawowego do załatwienia sprawy. Zwiększenie wpływu spraw, czy też trudności kadrowe organu nie mogą być uznane za okoliczności wyłączające stan bezczynności organu. Zatem – wobec powyższego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności. Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Decyduje o tym oczywistość sprawy i postępowanie organu oraz wynikająca z odpowiedzi na skargę, przyczyna niezałatwienia sprawy w terminie. Od chwili złożenia wniosku do dnia wydania decyzji upłynęło 10 miesięcy. Wbrew twierdzeniu organu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie wymagało prowadzenia długotrwałego postępowania wyjaśniającego, a jedynie analizy i wnikliwej oceny postawionych we wniosku zarzutów. Tak długi okres niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącego do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, uwzględniając skargę na bezczynność i stwierdzając jej rażący charakter, wziął pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności sprawy, w tym stopień przyczynienia się organu do rażącej bezczynności i okres trwającej bezczynności. Dlatego też przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną, której celem jest zarówno przeciwdziałanie bezczynności na przyszłość, jak też pewien rodzaj zadośćuczynienia dla skarżącego za naruszenie przez organ obowiązków, które to naruszenie skutkowało przedłużającym się stanem niepewności dla skarżącego. Przy miarkowaniu wysokości sumy pieniężnej sąd uwzględnił zarówno dolegliwość po stronie skarżącego, jak też obiektywne trudności po stronie organu wynikające z bardzo dużej ilości spraw podlegających rozpoznaniu, często o skomplikowanym charakterze i niedostatecznej obsługi kadrowej, które stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się zachowaniem ustawowych terminów. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1-4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 5 sentencji wyroku składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480 zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 16 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz.1804).