IV SAB/Wa 352/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. sp. k. z siedzibą w W. na przewlekłość Wojewody [...] w przedmiocie prowadzenia postępowania administracyjnego oddala skargę [...] sp. k. w dniu 20 października 2017r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę [...] (dalej: Wojewoda) w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze zarzuciła, naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 7, 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1257- dalej k.p.a.), poprzez ich niezastosowanie i : 1. nie wydanie przez organ, żądanej przez skarżącą decyzji niezwłocznie, nie później niż w terminie jednego miesiąca, 2. niezawiadomienie przez organ, skarżącej o terminie załatwienia sprawy oraz o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy, 3. prowadzenie przez organ postępowania w sposób opieszały, nieskuteczny, z naruszeniem wynikających z procedury administracyjnej terminów załatwienia sprawy oraz z naruszeniem prawa strony do rzetelnego i niezwłocznego załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do przewlekłości postępowania z wyłącznej winy Wojewody [...] i wydania ostatecznej decyzji w sprawie w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o : - stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - orzeczenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł, - zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi obszernie uzasadniono stawiane w skardze zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualne oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania oraz podniesiono odnosząc się do zarzutów skargi, że z treści skargi wynika, że pełnomocnik nie zgadza się z postanowieniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2017r. (znak: [...]) uznając je za nieprawidłowe zarzuca m. in. wskazanemu postanowieniu brak prawidłowego uzasadnienia, co zdaniem organu wskazuje, że skarga winna być odrzucona. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewodę organ podniósł, iż jego zdaniem zarzut ten jest bezpodstawny. Wskazał, że w ostatnich latach systematycznie wzrasta liczba wniosków o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składanych do Wojewody. W porównaniu do 2016r., w okresie maj – wrzesień 2017r. (tj. okresie postępowania z wniosków składanych przez skarżącą) liczba ta średnio wzrosła o 97%. A w porównywalnym z kolei okresie z 2013r., od którego to roku datuje się gwałtowny wzrost składanych wniosków, liczba ta wzrosła średnio o 302%. Organ podniósł również, że wniosek skarżącego o orzeczenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 4.000zł jest całkowicie bezzasadny. Wskazał przy tym, odwołując się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017r. sygn. akt IV SAB/Wa 294/16, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.- dalej: p.p.s.a. ), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem niniejszej skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącej o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W świetle znowelizowanego od dnia 1 czerwca 2017r. art. 37 § 1 k.p.a. (zgodnie z obecnym brzmieniem tego przepisu) stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (def. przewlekłości – art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 ust. 3 pkt 1 i 2). W niniejszej sprawie stosowne ponaglenie zostało skierowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z dnia 28 sierpnia 2017r. ( wpływ do organu 29 sierpnia 2017r.) - czym wyczerpano stosowny tryb postępowania. Nadmienić również wypada, że ponaglenie to zostało rozpoznane przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] września 2017r. (znak: [...]). Po analizie skargi oraz nadesłanych przez organ wyjaśnień i akt sprawy a także po przebadaniu przebiegu postępowania prowadzonego przez Wojewodę, Sąd doszedł do wniosku, iż skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jest niezasadna. Przyjmuje się na ogół, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje czynności opieszale, w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze. Narusza tym samym wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a., zasadę szybkości postępowania administracyjnego (por. np. P. Dobosz: Milczenie i bezczynność w postępowaniu administracyjnym, Kraków 2011 r. s. 73 i nast.). Postępowanie prowadzone w sposób przewlekły to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. II OSK 549/13, lex nr 1369030). Pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne, nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący w rezultacie do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie. W kontrolowanej sprawie, co wynika z akt sprawy przekazanych przez organ, skarżąca wnioskiem z dnia 12 lipca 2017r. wystąpiła do Wojewody o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 29 sierpnia 2017r. do organu wpłynęło ponaglenie a w dniu [...] września 2017r. Wojewoda wydał w sprawie zezwolenie typ. A nr [...] na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższego jednoznacznie wynika, że sprawa od wpłynięcia wniosku do wydania zezwolenia była przez organ rozpoznawana 1 miesiąc i 20 dni. W świetle art. 35 § 1 i 2 k.p.a. sprawa winna być załatwiona bez zbędnej zwłoki Niezwłocznie bowiem winny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Niniejsza sprawa winna była być rozpoznana w oparciu o dowody przedstawione przez wnioskodawcę łącznie z żądaniem wszczęcia postepowania a zatem sprawa winna być rozpoznana niezwłocznie. Należy przy tym wskazać, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem oraz doktryną termin "bez zbędnej zwłoki" nie oznacza, że sprawa ma być załatwiona natychmiast, ale tak szybko, jak jest to możliwe. Pracownik organu nie może zatem odłożyć załatwienia sprawy do dnia upływu ustawowego terminu jej załatwienia, ale powinien załatwić ją w jak najkrótszym terminie (R. Hauser, Terminy załatwiania spraw w k.p.a. w doktrynie i orzecznictwie sądowym, RPEiS 1997, nr 1, s. 1). Określenie "niezwłocznie" nie oznacza, że sprawa ma być załatwiona natychmiast po wniesieniu przez stronę żądania wszczęcia postępowania, ale że organ powinien natychmiast przystąpić do rozpatrzenia sprawy, co jednak może zabrać pewien czas. Nawet gdy strona wraz z żądaniem wszczęcia postępowania przedstawia określone dowody, to konieczna może być weryfikacja tych dowodów i ocena ich kompletności. Jeżeli materiał dowodowy przedstawiony przez stronę nie wymaga uzupełnienia o dowody inne niż dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, to organ po stwierdzeniu tej okoliczności i ewentualnym zebraniu i analizie posiadanych danych powinien natychmiast rozstrzygnąć sprawę. Należy zastrzec, że przygotowanie projektu rozstrzygnięcia oraz podpisanie go przez upoważnioną osobę może zająć również pewien czas (Piotr Przybysz. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el, 2018). Analizując zatem przedmiotową sprawę Sąd miał powyższe na względzie a także uwzględnił i wziął również pod uwagę, wskazaną przez organ bardzo dużą ilość spraw wpływających do tego organu i z roku na rok zwiększającą się. Od 2013r. nastąpił wzrost o 302% przy czym tylko w relacji do roku 2016 liczba spraw w okresie maj-wrzesień 2017 wzrosła aż o 97%. Przy czym jak wynika z treści złożonej do sądu skargi tylko sama skarżąca w okresie od [...] września do [...] października 2017r. wystąpiła z 63 wnioskami. Mając powyższe na względzie w szczególności dużą ilość spraw wpływających do organu jak również, uwzględniając, konieczność dokonania sprawdzenia przez organ przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów oraz że sprawa winna być załatwiona bez zbędnej zwłoki w terminie możliwie najszybszym Sąd po rozważeniu tych okoliczności, uznał że w sprawie organ nie dopuścił się przewlekłości, bowiem została ona rozpoznana bez zbędnej zwłoki. W tym stanie rzeczy, nie było także podstaw do przyznanie od Organu na rzecz Strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł p.p.s.a. a także zasądzenie kosztów postępowania. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.