IV SAB/Wa 36/17

WyrokWSA w Warszawie2017-05-15

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Piotr Korzeniowski, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się przewlekłości w rozpatrywaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1964 r., i czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się przewlekłości w rozpatrywaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, ponieważ postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne. Jednakże, sąd stwierdził, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę dużą liczbę spraw prowadzonych przez organ oraz konieczność przeprowadzenia pogłębionej analizy materiału dowodowego. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdził przewlekłość, ale bez rażącego naruszenia prawa, wymierzył grzywnę i zasądził koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na przewlekłość Ministra Infrastruktury i Budownictwa w rozpatrywaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1964 r. Skarga została wniesiona po tym, jak poprzednie decyzje Ministra zostały uchylone przez WSA w Warszawie. Postępowanie administracyjne trwało od 2015 r. do 2017 r., a organ kilkukrotnie wyznaczał nowe terminy rozpatrzenia sprawy, tłumacząc to koniecznością zebrania dodatkowych dokumentów i analizy materiału dowodowego. Minister ostatecznie wydał decyzję w styczniu 2017 r., odmownie rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji; stwierdzono, że Minister dopuścił się przewlekłości w rozpatrzeniu wniosku; stwierdzono, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; wymierzono Ministrowi grzywnę w wysokości 200 zł; oddalono skargę w pozostałej części; zasądzono od Ministra na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 1.077 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2017 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. i D. M. na przewlekłość Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji I. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Gospodarki Terenami z dnia [...].01.1964r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], wpisanej do tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] o powierzchni 5566 m2, stanowiącej własność A. P.; II. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się przewlekłości w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt I wyroku; III. stwierdza, że przewlekłość Ministra Infrastruktury i Budownictwa, o której mowa w pkt II wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); V. oddala skargę w pozostałej części; VI. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa solidarnie na rzecz skarżących M. P. i D. M. kwotę 1.077 zł (jeden tysiąc siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. M. P. i D. M. (dalej "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także "Sądu") skargę, oznaczoną literalnie jako "skarga na bezczynność organu administracji publicznej", tj. Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej także "Ministra" w odróżnieniu od występującego również w sprawie Ministra Infrastruktury i Rozwoju, dalej także "MIiR") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Gospodarki Terenami z [...].01.1964 r. nr [...]. Skarżące zaznaczyły przy tym, że kwestionują sposób prowadzenia przez organ sprawy po uchyleniu przez tut. Sąd, wyrokiem z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 994/15, decyzji wydanych przez poprzednika Ministra, tj. Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. Skarga zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. : - naruszenie art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego nie wydanie decyzji w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, - naruszenie art. 36 k.p.a., objawiające się w przesuwaniu terminu wydania decyzji, bez wykazania istotnej przyczyny zwłoki, - naruszenie art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez jego niezastosowane i w konsekwencji naruszenie zasady szybkości postępowania i koncentracji materiału dowodowego. W konsekwencji powyższego skarżący wnieśli o: - zobowiązanie Ministra infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd, - stwierdzenie, iż bezczynności Ministra Infrastruktury i Budownictwa nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, - wymierzenie organowi grzywny określonej w art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a. w wysokości wg. uznania Sądu, - przyznanie od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną określoną w art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a. w wysokości wg. uznania Sądu, - zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. II. Przebieg postępowania administracyjnego w sprawie objętej wniesioną skargą przedstawia się w następujący sposób: 1. W dniu 15 października 2015 r. Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju doręczono (przy piśmie tut. Sądu z dnia 7 października 2015 r.) odpis prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 994/15, uchylającego decyzje tego organu z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. W/w decyzjami MIiR rozpatrzył wniosek skarżących z dnia 8 czerwca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Gospodarki Terenami z [...].01.1964 r. nr [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. 2. W dniu 26 listopada 2015 r. MIiR wystąpił do Urzędu [...] Biura Geodezji i Katastru Wydział Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków z wnioskiem o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. 3. Pismem z dnia 8 grudnia 2015 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa ("Minister") zawiadomił strony o przystąpieniu do ponownego rozpatrywania sprawy oraz o wyznaczeniu nowego terminu jej rozpatrzenia, tj. do dnia 29 lutego 2016 r. 4. W dniu 10 grudnia 2015 r. do Ministra wpłynęło wezwanie Urzędu [...] Biura Geodezji i Katastru do uzupełnienia braków wniosku o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym (nadanego przez Ministra w dniu 26 listopada 2015 r. 5. W dniu 16 grudnia 2015 r. Minister nadał drogą pocztową prawidłowo sformułowany wniosek o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. 6. W dniu 31 grudnia 2015 r. Urząd [...] Biuro Geodezji i Katastru udostępnił Ministrowi żądane dane zgromadzone w rejestrze publicznym. 7. W dniu 5 lutego 2016 r. do Ministra wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżących z dnia 4 lutego 2016 r., zawierające stanowisko strony co do meritum sprawy oraz wniosek dowodowy (zwrócenie się przez organ do właściwego archiwum o nadesłanie akt osobowych Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Terenami Prezydium Rady Narodowej w [...]). 8. W dniu 23 lutego 2016 r. Minister nadał drogą pocztową pismo z tej samej daty, skierowane do [...] S.A., zwracające się o podanie informacji niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. 9. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. Minister wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy (do dnia 30 kwietnia 2016 r.). 10. W dniu 17 marca 2016 r. do Ministra wpłynęło pismo [...] S.A. z dnia 4 marca 2016 r., stanowiące odpowiedź na pismo Ministra z dnia 23 lutego 2016 r. 11. Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. (data wpływu do Ministra – 8 czerwca 2016 r.) pełnomocnik skarżących wezwał organ do rozpatrzenia sprawy decyzją administracyjną. 12. Pismem z dnia 15 czerwca 2016 r., nadanym drogą pocztową w dniu następnym, Minister zwrócił się do [...] S.A. o przekazanie dodatkowych informacji w sprawie oraz dokumentacji archiwalnej. 13. Pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. Minister zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy (do dnia 30 września 2016 r.). 14. W dniu 20 lipca 2016 r. do Ministra wpłynęło pismo [...] S.A. z dnia 18 lipca 2016 r., stanowiące odpowiedź na pismo organu z dnia 15 czerwca 2016 r. 15. W dniu 7 listopada 2016 r. do Ministra wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżących z dnia 3 listopada 2016 r., stanowiące wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa. 16. Pismem z dnia 9 listopada 2016 r., nadanym drogą pocztową w dniu następnym, Minister zawiadomił strony, na podstawie art.10 k.p.a. o zebraniu w sprawie materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy i prawie stron do zapoznania się z tym materiałem w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. 17. W dniu 30 listopada 2016 r. do Ministra wpłynęło pismo procesowe Miasta [...] z dnia 25 listopada 2016 r., przedstawiające stanowisko strony w sprawie. 18. W dniu 29 grudnia 2016 r. do Ministra wpłynęła skarga skarżących, oznaczona literalnie jako "skarga na bezczynność organu administracji publicznej", tj. Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku nieważnościowego. 19. Decyzją dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Minister rozpatrzył wniosek nieważnościowy skarżących. III. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 30 stycznia 2017 r., Minister wniósł o jej oddalenie, przedstawiając następujące stanowisko w sprawie: 1. Po otrzymaniu wyroku tut. Sądu z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 994/15, organ niezwłocznie zawiadomił strony o prowadzonym postępowaniu oraz podjął działania zmierzające do zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego do wydania rozstrzygnięcia. W trakcie prowadzonego postępowania potrzebne były kolejne wystąpienia o uzupełnienie materiału dowodowego. Strony na bieżąco były informowane o przyczynach nierozpatrzenia sprawy oraz o przewidywanym terminie rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. organ poinformował, że ze względu na konieczność wyjaśnienia kiedy został zrealizowany cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości termin rozpatrzenia sprawy nastąpi do dnia 30 września 2016 r. W dniu 20.07.2016 r. [...] S.A. nadesłała ostatnie dokumenty konieczne do wydania rozstrzygnięcia. Były to dokumenty pozwalające na wyjaśnienie kiedy został zrealizowany cel wywłaszczenia. Do zakończenia sprawy konieczna była pogłębiona analiza dość obszernych akt sprawy, która zakończyła się 9.11.2016 r., kiedy to Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiadomił strony o zebraniu niezbędnego materiału dowodowego do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Po upływie terminów dla stron do zapoznawania się z aktami sprawy w dniu [...].01.2017 r. została wydana decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Gospodarki Terenami z dnia [...].01.1964 r. nr [...]. 2. Przy ocenie bezczynności w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że Minister Infrastruktury i Budownictwa (dawniej Minister Infrastruktury i Rozwoju) w Departamencie Orzecznictwa prowadzi jednocześnie ponad 3000 spraw. W każdej z tych spraw muszą być podejmowane rozmaite czynności procesowe, zarówno widoczne dla stron, jak wystąpienia o akta archiwalne, stan prawny, adresy stron itp., jak też i niewidoczne, takie jak analiza obszernych akt sprawy, weryfikacja stron na podstawie treści ewidencji gruntów, elektronicznych ksiąg wieczystych, KRS itp. oraz przygotowywanie projektów rozstrzygnięć. Każda z tych czynności musi być podjęta i nie może być realizowana jednocześnie we wszystkich sprawach. Każda z ww. czynności wymaga także czasu. Z uwagi na dużą liczbę spraw podjęcie wszystkich niezbędnych czynności w każdej z tych spraw w sposób terminowy jest niemożliwe pomimo podejmowanych przez organ starań. Należy również wskazać, że sprawy te, ze względu na ilość, co do zasady rozpatrywane są według kolejności wpływu. 3. Wskazać w tym miejscu należy także, iż zasada szybkości postępowania określona w art. 12 kpa jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady, trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., 270, ze zm. - dalej p.p.s.a.) wynika, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego artykułu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Szczegółowe kompetencje Sądu w razie uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania wskazuje art. 149 § 1, § 1a, § 1b i § 2 p.p.s.a. Przesłanką dopuszczalności wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest uprzednie wniesienie przez stronę zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a., albowiem jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1083/14, publ. LEX). Przesłanka ta została spełniona w niniejszej sprawie, albowiem pismem z dnia 7 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wezwał Ministra Infrastruktury i Budownictwa Szefa do usunięcia naruszenia prawa. Wniesioną skargę należało co do zasady uwzględnić, albowiem prowadzone przez Ministra postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej było dotknięte przewlekłością, która ta przewlekłość stanowi faktyczny przedmiot skargi. V. Ocena przebiegu postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Ministra w przedmiocie stwierdzenia na wniosek skarżących nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1964 r., prowadzi do następujących wniosków: 1. Jak zaznaczono na wstępie, jako przedmiot skargi wskazano w niej bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku nieważnościowego. Jednakże już wstępna analiza akt sprawy prowadzi do oczywistego wniosku, że pomimo - uchybiającego prawu w sposób bezsporny - niewydania przez organ żądanej decyzji w dacie wnoszenia skargi, organ ten nie pozostawał w bezczynności, albowiem postawa organu nie charakteryzowała się całkowitym zaniechaniem czynności procesowych. Powyższe oznacza to, że ocena sprawności prowadzenia kontrolowanego postępowania winna następować pod kątem przewlekłego działania organu. Należy w tym kontekście wskazać na wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, publ. LEX, w myśl którego w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a., jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi, bądź umorzenia postępowania sądowego. Kierując się w niniejszej sprawie powyższymi wytycznymi Sąd uznał, że właściwym przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. 2. Instytucja kierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ została wprowadzona do systemu prawa wraz z nowelizacją przepisów p.p.s.a., obowiązującą od dnia 11 kwietnia 2011 r. Skarga ta ma na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowań administracyjnych, a w konsekwencji skuteczniejszej realizacji prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skoro ustawodawca obok skargi na bezczynność organu, wyodrębnił jako odrębną, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, to należy uznać, że przewlekłość postępowania jest innym typem naruszenia zasady szybkości postępowania niż niezałatwienie sprawy w terminie. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy będzie oznaczało nie tylko niezałatwienie sprawy w ustawowych terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a., ale jednocześnie sytuację, w której organ wprawdzie prowadząc postępowanie podejmuje w jego toku czynności procesowe, które mogą być ocenione jako zbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podejmowanie przez organ takich czynności procesowych oznacza, że organ nie pozostaje w sprawie bezczynny, ale jednocześnie wpływa to na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania ma za zadanie stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły i to bez względu na to, czy sprawa została załatwiona przed wydaniem orzeczenia, czy też nie. W orzecznictwie przyjmuje się, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozprzęgnięcia sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 2 formułuje szereg ogólnych zasad postępowania administracyjnego, które obowiązują w każdym postępowaniu i których organ obowiązany jest przestrzegać. Zgodnie z zasadą legalności działania (art. 6 k.p.a.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ponadto zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, organy administracji publicznej prowadza postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). 3. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art.149 § 2 p.p.s.a.). 4. Przedmiotem postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, było rozpoznanie przez Ministra wniosku skarżących z dnia 8 czerwca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Gospodarki Terenami z [...].01.1964 r. nr [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, że: (-) w dacie wniesienia przez skarżących skargi do Sądu (a ściślej w dacie wpłynięcia jej do pośredniczącego w tym wniesieniu organu), zawisła przed organem sprawa nie została rozstrzygnięta decyzją administracyjną, (-) do zapadnięcia w/w rozstrzygnięcia doszło jednakże przed datą wyrokowania przez Sąd, tj. organ wydał stosowne orzeczenie w dniu [...] stycznia 2017 r. Okoliczność ta, tj. wydanie przez organ dochodzonego skargą orzeczenia (w znaczeniu ściśle formalnym, tj. nie biorącym pod uwagę, czy treść orzeczenia jest zgodna z oczekiwaniami stron postępowania), wywołuje brak przesłanek do stosowania przez Sąd instrumentu przewidzianego w art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania w określonym terminie dochodzonego skargą aktu. Postępowanie sądowe w tym zakresie (tj. tylko w zakresie zastosowania w/w środka procesowego) należało zatem umorzyć na zasadzie art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd umarza postępowanie, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt I wyroku). 5. Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013 r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Analiza pod w/w kątem zgromadzonego w aktach administracyjnych materiał dokumentacyjnego prowadzi do następujących wniosków: (-) przedmiotem oceny sprawności działań organu jest okres pomiędzy doręczeniem organowi przez tut. Sąd odpisu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 994/15, uchylającego wcześniejsze decyzje wydane w sprawie przez poprzednika Ministra, tj. Ministra Infrastruktury i Rozwoju (do doręczenia tego doszło w dniu 15 października 2015 r.) a wydaniem przez Ministra decyzji dochodzonej skargą (27 stycznia 2017 r.), (-) obowiązkiem Ministra było ponowne rozpatrzenie (w terminach określonych w art. 35 k.p.a.) sprawy administracyjnej wywołanej wnioskiem skarżących z dnia 8 czerwca 2011 r., która była przedmiotem uchylonych przez Sąd decyzji MIiR, (-) w rozpatrywanym okresie organ przeprowadził konieczne czynności dowodowe, mające na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności uzupełnienie dokumentacji (zwrócenie się do właściwego organu ewidencji gruntów i budynków oraz dwukrotne zwrócenie się do uczestnika postępowania, tj. [...] S.A., skutkujące uzyskaniem dokumentacji archiwalnej), (-) bezspornie przy prowadzeniu w/w postępowania wyjaśniającego organ kilkukrotnie dopuścił się zwłoki, dokonując poszczególnych czynności procesowych w zbyt oddalonych od siebie przedziałach czasowych. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy (stosownie do dyspozycji art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), że postępowanie organu, podjęte w następstwie uchylenia przez tut. Sąd poprzednich decyzji, wydanych w sprawie przez MRiR, jest dotknięte przewlekłością (pkt II wyroku). 6. Nie negując w najmniejszym stopniu uprawnionego oczekiwania skarżących co do rozpatrzenia ich sprawy w rozsądnym terminie, Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość (aczkolwiek bezsprzecznie niepożądana), nie nosi ostatecznie cech rażącego naruszenia prawa (art.149 § 1 a p.p.s.a. – pkt III wyroku). W ocenie Sądu rzeczowa ocena tego aspektu sprawy wymaga wzięcia pod uwagę argumentacji organu, przedstawionej w odpowiedzi na skargę, w myśl której prowadzenie przez organ dużej liczby analogicznych postępowań czyni praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich rozpatrzenia. Powyższy wniosek nie stoi przy tym w sprzeczności z wywodami poczynionymi wcześniej, albowiem podczas gdy przywołana przez organ okoliczność nie znosi stanu przewlekłości (co Sąd zastrzegł wcześniej), o tyle może rzutować na ocenę, czy przewlekłość ta miała charakter rażący, czy też nie. Zdaniem Sądu okoliczności, na które powołał się organ, wysoce uprawdopodobniają przyjęcie, że niedochowanie przez organ ustawowych terminów, przewidzianych w k.p.a., nie było wynikiem rażących zaniedbań z jego strony. Sąd zwraca jednakże stanowczo uwagę, że powyższe nie zwalnia organu od obowiązku podjęcia takich działań organizacyjnych, które zapewnią realizację ustawowych obowiązków. 7. Mając na uwadze w/w okoliczności sprawy, Sąd uznał za uzasadnione wymierzenie organowi grzywny w kwocie 200 zł (art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt IV wyroku), nie uznając za konieczne potrzeby zastosowania w sprawie instrumentu przewidzianego w art.149 § 2 p.p.s.a. w postaci przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. W tym zakresie zatem Sąd skargę oddalił (pkt V wyroku). 8. Na zasadzie art.200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania w łącznej kwocie 1.077 zł, na którą składają się: 1) zwrot kwoty uiszczonego wpisu (100 zł), 2) zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), 3) wynagrodzenie radcy prawnego (2 x 480 zł, łącznie 960 zł) stosownie do §14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz.1804) – pkt VI wyroku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.161 § 1 pkt 3 w zw. z art.149 § 1 pkt 1, art.149 § 1 pkt 3, art.149 § 1 lit. 1a, art. 149 § 1b, art. 149 § 2 oraz art.151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło