IV SAB/Wa 388/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-13
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Grzegorz Rząsa, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a jeśli tak, czy należy wymierzyć organowi grzywnę?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że w sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania, ponieważ organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie i nie poinformował strony o przyczynach zwłoki. Jednakże, przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ podejmował czynności w sprawie, a czas opóźnienia nie był nadmiernie długi. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa, oddalił wniosek o grzywnę i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego. Skarżący zarzucił organowi bezczynność, mimo uchylenia przez SKO decyzji organu I instancji i złożenia zażalenia na bezczynność organu I instancji. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał na trudności w ustaleniu kręgu stron postępowania z uwagi na śmierć jednej ze stron, co wymagało ustalenia następców prawnych. Organ przyznał, że nie poinformował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny organowi; 4. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2016 r. dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – obory o obsadzie [...] z podziemnym zbiornikiem na gnojowicę i zbiornikiem na ścieki bytowe na terenie części działki o nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...] 1. umarza postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny organowi; 4. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. K., dalej "skarżący" pismem z dnia 21 września 2016 r. (data pisma) wniósł skargę na niezałatwienie prze Wójta Gminy w [...] wniosku z dnia [...] lutego 2016 r (data wpływu do organu) o wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2016 r. dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego na części działki o nr ew. [...], obręb [...].
Wniósł o zobowiązanie do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, zobowiązanie Gminy do ukarania dyscyplinarnego pracownika organu winnego niezałatwienia sprawy, uznanie że bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.
W skardze wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] czerwca 2016r. wydało w tej sprawie decyzję uchylającą decyzję organu I instancji. 16 września 2016 r. skarżący wniósł do SKO zażalenie na bezczynność organu I instancji. Mimo to organ do chwili wniesienia skargi nie wydał decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność skargi – skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. W razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie kwestionując zasadność zarzutu bezczynności i wskazując, że w niniejszej sprawie brak jest możliwości wydania rozstrzygnięcia z uwagi na trudności w ustaleniu kręgu stron postępowania w trakcie którego okazało się, że jedna ze stron nie żyje. 8 czerwca 2016 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego w [....] o ustalenie jej następców prawnych. Po uzyskaniu informacji dt. spadkobierców, wystąpił do urbanisty o ponowne przeanalizowanie sprawy i opracowanie projektu decyzji. [...] września 2016 r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Zdaniem organu sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter, także z przyczyn nie leżący po stronie organu Przyznał jednocześnie, że nie zawiadomił strony, w trybie art. 35 K.p.a o przyczynach niezałatwienia sprawy i w tej części zarzut jest częściowo zasadny. Poza tym organ wskazał, że pracownik odpowiedzialny za załatwienie tej sprawy został pouczony o obowiązku terminowego ich załatwiania i ukarany karą upomnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. przewlekłość lub bezczynność organu. W związku z tym Sąd zastosował ten przepis i rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle obowiązujących przepisów prawa, sąd w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w sprawach skarg na podejmowane przez organy inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd orzeka również w zakresie skarg na bezczynność i przewlekłość organów administracji w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy (art. 3 § 2 pkt 8). Właściwość sądu w tym ostatnim przypadku dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych lub opieszałego ich prowadzenia.
Skarżący wyczerpał tok instancyjny bowiem wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 16 września 2016 r., które wpłynęło do organu 22 lutego 2016 r. W ocenie Sądu wniosek należało zakwalifikować jako skargę na przewlekłość postępowania z uwagi na podniesione w skardze zarzuty i tok postępowania przed organem. Warunek o jakim mowa w art. 52 § 2 K.p.a jest spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a.. Powołany przepis wiąże skutek jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia a nie jego rozpoznaniem przez organ. (por. postanowienie NSA z 26 lutego 2016 r., sygn.. akt II OSK 342/16 w CBOSA).
Zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął niezbędnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a., co stanowi o wypełnieniu przesłanki przewlekłości postępowania.
Analiza pism znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wskazuje, iż po zwrocie akt przez SKO (decyzja z [...] czerwca 2016 r.) organ pismem z 12 sierpnia 2016 r. zwrócił się do urbanisty R. J. o ponowne przeanalizowanie sprawy. Decyzja została wydana [....] września 2016 r.
Okoliczności wynikające ze śmierci M. R. miały miejsce przed wydaniem decyzji przez SKO. (pismo do Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2016 r.) W toku postępowania organ nie informował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym w trybie art. 36 § 1 K.p.a.
W związku z tym Sąd uznał, że w sprawie zaistniała przewlekłość postępowania.
Przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenie czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.
Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniała przewlekłość o rażącym charakterze. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 - dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy organ podejmował czynności w sprawie, choć nie informował strony o przyczynach jej niezałatwienia. Także czas od zwrotu akt przez SKO do daty wydania decyzji nie był, na tle innych, tego rodzaju spraw długi.
Sąd jednocześnie oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny mając na uwadze niezbyt długi czas trwania postępowania administracyjnego, rodzaj naruszonych przepisów a także fakt iż organ podjął czynności w celu zdyscyplinowania swego pracownika i ukarał go karą dyscyplinarną.
Ukaranie pracownika przewiduje przepis art. 38 K.p.a. lecz uprawnienie tego rodzaju nie przysługuje sądowi administracyjnemu.
W związku z tym Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a zasądzając od organu na rzecz skarżącego koszty uiszczonego przez niego wpisu w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło