IV SAB/Wa 389/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-03
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia danych ubezpieczonego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udostępnienia danych ubezpieczonego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Prezes ZUS jako administrator danych nie wydaje decyzji ani postanowień podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a odmowa udostępnienia danych osobowych podlega kontroli Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, którego decyzje są zaskarżalne do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Województwo [...] – [...] Służba Dróg i Kolei w W. wniosło skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nieudzielenia informacji o osobie podlegającej ubezpieczeniu społecznemu, niezbędnych do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżący podał, że ZUS odmówił udzielenia informacji z powodu braku podstawy prawnej. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono Skarżącemu kwotę 100 złotych tytułem wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Województwa [...] – [...] Służby Dróg i Kolei w W. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
W piśmie z dnia 15 września 2016 r. Województwo [...] – [...] Służba Dróg i Kolei w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na nieudzieleniu informacji na temat osoby podlegającej ubezpieczeniu społecznemu w trybie i na zasadach określonych w art. 36 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 3 czerwca 2016 r. Województwo [...] działając na podstawie art. 36 § 1 wskazanej ustawy w związku z art. 18 ust. 1, art. 20 , art. 22, art. 36 oraz art. 46 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zwróciło się z żądaniem udzielenia informacji o osobie podlegającej ubezpieczeniu społecznemu poprzez podania adresu zamieszkania ubezpieczonego, datę zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego, zestawienie wysokości składek przekazywanych do ZUS. Skarżący podał, że na tak sformułowane żądanie otrzymał informację, od ZUS, że nie może otrzymać powyższych informacji z powodu braku podstawy prawnej upoważniającej do pozyskania danych.
W piśmie z dnia 25 lipca 2016r. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ponieważ skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych, względnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna.
Podkreślić należy, że Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi, tzn. ustalić, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej Ppsa).
Zgodnie z art. 3 § 2 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Wobec tego z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie.
Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, mogą być udostępniane sądom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, Państwowej Inspekcji Pracy, Straży Granicznej, komornikom sądowym, organom egzekucyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599), ośrodkom pomocy społecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie, publicznym służbom zatrudnienia, Komisji Nadzoru Finansowego oraz wojewodzie i Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie prowadzonych postępowań dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.
Stosowanie do art. 50 ust. 9 cyt. ustawy dane zgromadzone na kontach, o których mowa w ust. 3, udostępnia się bezpłatnie sądom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, Państwowej Inspekcji Pracy, Straży Granicznej, ośrodkom pomocy społecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie, publicznym służbom zatrudnienia, Komisji Nadzoru Finansowego, wojewodzie i Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie prowadzonych postępowań dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego w zakresie wynikającym z ust. 3a, a także - w zakresie niezbędnym do realizacji świadczeń rodzinnych - wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Należy również wskazać, że zgodnie art. 34 ust. 3 cyt. ustawy do informacji zawartych na kontach ubezpieczonych i kontach płatników składek oraz danych źródłowych będących podstawą zapisów na tych kontach stosuje się przepisy o ochronie danych osobowych.
Zgodnie zaś z art. 34 ust. 4 powołanej ustawy wykorzystywanie danych osobowych i innych informacji zgromadzonych na kontach ubezpieczonych dopuszczalne jest jedynie w przypadkach określonych w ustawie.
Zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych zostały określone w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.)
Z przepisów tej ustawy nie wynika, by Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który jest administratorem danych, mógł podjąć jakiekolwiek rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 - 4a Ppsa. Z przepisów ustawy o ochronie danych osobowych wynika natomiast, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest organem do spraw ochrony danych osobowych, który wydaje decyzje administracyjne i rozpatruje skargi w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 1 i 2 ustawy).
Wobec tego odmowa udostępnienia danych osobowych przez administratora danych podlega kontroli Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych może podjąć działania określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Dopiero decyzje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że Skarżący zwracał się do ZUS o podanie informacji na temat osoby podlegającej ubezpieczeniu społecznemu w trybie i na zasadach określonych w art. 36 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy tej ustawy nie wyłączają bowiem sposobu postępowania z danymi zgromadzonymi na koncie ubezpieczonego określonymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wobec tego skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udostępnienia danych ubezpieczonego jest niedopuszczalna, bowiem ten podmiot jako administrator danych nie ma możliwości wydawania decyzji, postanowień czy innych aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, dlatego nie można mu zarzucić bezczynności w tym zakresie.
Z powyższych względów Sąd odrzucił skargę na postawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa.
O zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło