IV SAB/Wa 391/18

Dnia 8 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 12 marca 2018 roku postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącemu K. S. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2018r. złożonego w trybie art. 242 § 1 k.p.a. o zmianę formularzy używanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i przeszkolenie w tym zakresie pracowników. W piśmie z dnia 8 września 2018r. skarżący cofnął skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, albowiem jego wniosek został rozpatrzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017, poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Stosownie natomiast do art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302), dalej powoływanej również jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści przedmiotowej skargi wynika, że K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w rozpatrzeniu wniosku o zmianę formularzy używanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i przeszkolenie w tym zakresie pracowników. Wniosek skarżącego jest objęty regulacją art. 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257 ze zm.) – dalej k.p.a. działem VIII "Skargi i wnioski". Czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tryb wnioskowy (art. 241 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 241 k.p.a. przedmiotem wniosku w tym trybie może być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Kodeks postępowania administracyjnego nie narzuca organom formy w jakiej może nastąpić załatwienia wniosku złożonego w opisywanym trybie. Stanowi jednak, że sprawa ma być załatwiona bez zbędnej zwłoki, a wnioskodawcę zawiadamia się o sposobie załatwienia wniosku (art. 244 k.p.a.) Oznacza to, że podejmowane w trybie 244 k.p.a. zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. W postępowaniu uregulowanym przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga się bowiem sprawy administracyjnej, a jedynie informuje o sposobie załatwienia wniosku. Zatem czynności podejmowane w tym trybie przez organy administracji nie są rozstrzygnięciami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd administracyjny może rozpatrywać skargi na bezczynność organów administracyjnych tylko wtedy, gdy skarga ta dotyczy spraw o charakterze administracyjnym (wyrok NSA z dnia 8 maja 1996r., sygn. akt III SAB 38/95, M.Podat. 1997/11/344). Sprawa objęta skargą nie jest sprawą o charakterze administracyjnym. Natomiast rozpatrywanie wniosków złożonych w trybie art. 241 k.p.a. przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a zatem niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność w tym zakresie. W tym miejscu należy wskazać, że cofnięcie skargi może skutkować umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 czerwca 1987r. sygn. akt SA/Gd 537/87, OSP 1990, z.4, poz. 207 oraz z dnia 3 stycznia 2008r., sygn. akt I OSK 1829/07, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Sąd z urzędu zwrócił skarżącemu cały uiszczony wpis na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia.